Asset 14

Zomerklaar

Ik wilde iemand worden die goed is in troosten. Net zoals je mensen hebt die goed kunnen zingen of zwemmen, en daar diploma’s en filmpjes van kunnen laten zien. In dit geval zou het bewijs zich in nachtelijke telefoontjes en persoonlijke ontboezemingen uiten. Bij mij moet je wezen, met je verdriet. Zo zag ik het voor me. Dat was naïef.

Ik ben niet beter geworden. Of misschien kan ik beter zeggen: ik ben erachter gekomen dat ik niet zo slecht was als gedacht. Waar ik mijzelf twee maanden terug tot de uitgerangeerde clown van het troosten kroonde, vonden mijn geliefden het op mijn schouders prima toeven. Ik ontving WhatsApp-berichtjes met daarin: ‘je bent niet slecht in troosten <3’ en ‘je had het niet beter kunnen doen’. Eventjes voelde ik me een vieze aandachtshoer, met m’n internetdagboeken, maar dat ging al snel over.
Ik wilde iemand worden die goed voor anderen is, en leerde dat ik beter voor mezelf moet zorgen. Ik moet mijn eigen ongemak serieus nemen: ik ben misschien onzeker over het een en ander, en ja, dan voel ik de behoefte daarover te schrijven, in de hoop dat mijn geworstel ook in anderen zit, maar dat maakt mij geen aandachtshoer. Troost is ook herkennen en bevestigen.

Ik weet niet of het tunnelvisie is of de tijd van het jaar (alsof iedereen zijn leven zomerklaar maakt door laagjes uit te trekken, en die laagjes precies mijn geliefden zijn; ze liggen afgedankt en opgefrommeld in stofhoekjes), maar de afgelopen twee maanden heb ik meer getroost dan ooit. Misschien zelfs iets meer dan goed voor me was (ik voel me niet zomerklaar, eerder loodzwaar), maar wat moest ik anders? Zeggen: sorry, mijn herberg zit vol, misschien heeft puntje-puntje nog plek voor je? Ik denk het niet. Ik wil dat er altijd een plekje in me overblijft voor andermans verdriet. Niet om het op te slaan, maar om het tijdens het slapen uit te zweten. Dat lukt beter als het van een ander is.
Dit plekje was er de afgelopen tijd niet altijd, dat vind ik erg. Ik was moe en overprikkeld, sliep goed, maar werd wakker met een vol hoofd en een onrustig kloppend hart. Maar ik mocht niet somber zijn. Het ging niet per se goed met me, maar beter dan met de meesten om mij heen. Dat is een bevoorrechte positie, en die gaat bijna altijd gepaard met schuldgevoel.
Toen de Troostcoach aan mij vroeg of ik wel goed voor mezelf zorgde, zei ik zo snel ‘nee’ dat we er om moesten lachen. Dat was een treurig teken. Als ik zo doorga word ik iemand die getroost moet worden. Daar heeft niemand wat aan.
troosten_xf&mIk vraag me af hoe je grenzen kan stellen. Zonder bot te zijn, zonder schuldgevoel. Ik wil met alle liefde van de wereld altijd voor iedereen klaar staan, maar kan het niet. Niet enkel uit tijdgebrek, ook omdat ik soms genoeg aan mezelf heb. Soms past er geen verhaal meer bij, zelfs niet als ik alleen maar hoef te luisteren. Hoe goed het ook met me gaat. Soms heb ik tijd nodig. Bij mij thuis noemen we dat bijtanken. Dus nee, mensen mogen me niet altijd wakker bellen. Uiteindelijk is dat voor iedereen het beste.
Valse beloftes laten je verdrietige geliefdes door een surreëel schemerlandschap zweven; alles mag, iedereen heeft altijd tijd. Dat is verwarrend. Mensen met verdriet zijn niet gek. Ze weten dat de wereld niet zo werkt, en voelen zich bezwaard omdat ze het zwart onder je ogen zien groeien. Ook al zouden ze voor jou precies hetzelfde doen.
In plaats van duizend opties geven, moet je het voortouw nemen: breng een fruitmand. Bel als je kan, doe wat je kan, maar doe niet alsof alles kan. Als je altijd paraat staat, word je langzaam gek.
Dit klinkt harder dan het is. Soms vergeet ik mijn telefoon expres, daar heeft nog nooit iemand dramatisch onder geleden.

En zo eindigt een zoektocht, die mij ver weg van de kitscherige rouwkaarten en lelijke woorden als ‘gecondoleerd’ moest leiden, bij de meest zoetsappige boodschap aller tijden: zorg goed voor jezelf. Zorg ervoor dat je sterk genoeg bent om een knoerthard front te zijn. Ontspan je schouders, dan lig je lekkerder.

Lach om geknakte bloesemtakken. Troost jezelf met kunst. Wees een aandachtshoer, heb goedmaakseks. Lees slechte begrafenispoëzie. Probeer zelf over de dood te schrijven, ontdek dat het niet zo makkelijk is. Lees ‘Verdriet is het ding met veren’. Vind het niet stom dat het een bestseller is, maar herken jezelf in iets waar duizenden mensen zich in herkennen. Word eens boos op iemand met verdriet. Knuffel hem.

Blijf ook een mens. Dan komt het wel goed, met jullie allebei.

Mail

Lisanne van Aert is schrijver, theatermaker en bloemist. Ze floreert bij haar eigen theatergroep: Het Pijpcollectief. // lisanne@hardhoofd.com

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (IV)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

 1

Waarom ik geen danser kon worden

In het Hoofd//stuk doen schrijvers een poging om de weg naar het verhaal vast te leggen. Welke tips hadden zij willen krijgen toen ze begonnen? Welk advies zullen ze nooit en dan ook nooit meer opvolgen? Wat is hun advies? Lees het in het Hoofd//stuk. Annelies van Wijk trapt af met de vraag hoe je (g)een alwetende verteller wordt. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (III)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Ik wacht hier 2

Ik wacht hier

''Terwijl ik door de winkel liep, hield ik haar in de gaten. Ze had lang, donker haar, dat bijna tot haar middel viel. Ze droeg een spijkerbroek en een shirt met een naamplaatje. Ik pakte een kaart en legde hem weer terug. Iets dichterbij kon ik haar naam lezen: Alice.'' Lees meer

Vanaf het moment dat ze elkaar ontmoeten, zijn Erin en Alice onafscheidelijk. Dankzij Alice wordt alles beter. Niets lijkt een intense vriendschap in de weg te staan. Of toch niet? Lees het in een voorpublicatie van Ik wacht hier, het debuut van Else Boer. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (II)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

AVS: 1

Kerstrituelen

Deze week geven onze redacteurs tips om de kerst mee door te komen. Lees meer

Dit. Is. Goddelijk. Alternatief kerstverhaal Annemieke Dannenberg Dymphie Huijsen

Dit. Is. Goddelijk.

Joost is op vakantie in Spanje met zijn zwangere vriendin. Maar is de baby van hem, of van Marina’s open relatiescharrel HG? Begint Joost ongelovig te worden, of moet hij zijn liefdesbaby maar gewoon omarmen?
Een tragikomisch kerstverhaal door Annemieke Dannenberg. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Een dag op een gesloten psychiatrische afdeling ten tijde van de pandemie (I)

Doris ter Horst werkt als psychiater in opleiding. Door de coronacrisis wordt ze als behandelaar voor nog meer ethische dilemma's gesteld dan normaal. In haar vierluik geeft ze het woord aan haar (fictieve) patiënten. Een inkijkje in een dag op een gesloten afdeling tijdens een pandemie. Lees meer

Het Vertrek (7) - De Beweging

Het Vertrek (7) - De Beweging

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de zevende en laatste aflevering. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

Gaat het Renzo Martens lukken de kapitaalstroom in de kunstwereld eerlijker te verdelen? 1

Gaat het Renzo Martens lukken de kapitaalstroom in de kunstwereld eerlijker te verdelen?

In de docu White Cube, die onlangs op het IDFA in première ging, zien we dat Renzo Martens zich naast documentairemaker en kunstenaar ook opstelt als hulpverlener en bedrijfsleider in de Democratische Republiek Congo. Hij wil iets terugdoen voor voormalige plantagearbeiders. Iris van der Werff vraagt zich af hoe houdbaar dat is. Lees meer

Vergeet het lichaam van de ander niet 1

Vergeet het lichaam van de ander niet

Juist in een tijd waarin gezondheid als een individuele verplichting wordt gezien, dwingt een pandemie ons om over onze lichamelijkheid na te denken, merkt Rijk Kistemaker. En over die van de ander. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan