Asset 14

Zomerklaar

Ik wilde iemand worden die goed is in troosten. Net zoals je mensen hebt die goed kunnen zingen of zwemmen, en daar diploma’s en filmpjes van kunnen laten zien. In dit geval zou het bewijs zich in nachtelijke telefoontjes en persoonlijke ontboezemingen uiten. Bij mij moet je wezen, met je verdriet. Zo zag ik het voor me. Dat was naïef.

Ik ben niet beter geworden. Of misschien kan ik beter zeggen: ik ben erachter gekomen dat ik niet zo slecht was als gedacht. Waar ik mijzelf twee maanden terug tot de uitgerangeerde clown van het troosten kroonde, vonden mijn geliefden het op mijn schouders prima toeven. Ik ontving WhatsApp-berichtjes met daarin: ‘je bent niet slecht in troosten <3’ en ‘je had het niet beter kunnen doen’. Eventjes voelde ik me een vieze aandachtshoer, met m’n internetdagboeken, maar dat ging al snel over.
Ik wilde iemand worden die goed voor anderen is, en leerde dat ik beter voor mezelf moet zorgen. Ik moet mijn eigen ongemak serieus nemen: ik ben misschien onzeker over het een en ander, en ja, dan voel ik de behoefte daarover te schrijven, in de hoop dat mijn geworstel ook in anderen zit, maar dat maakt mij geen aandachtshoer. Troost is ook herkennen en bevestigen.

Ik weet niet of het tunnelvisie is of de tijd van het jaar (alsof iedereen zijn leven zomerklaar maakt door laagjes uit te trekken, en die laagjes precies mijn geliefden zijn; ze liggen afgedankt en opgefrommeld in stofhoekjes), maar de afgelopen twee maanden heb ik meer getroost dan ooit. Misschien zelfs iets meer dan goed voor me was (ik voel me niet zomerklaar, eerder loodzwaar), maar wat moest ik anders? Zeggen: sorry, mijn herberg zit vol, misschien heeft puntje-puntje nog plek voor je? Ik denk het niet. Ik wil dat er altijd een plekje in me overblijft voor andermans verdriet. Niet om het op te slaan, maar om het tijdens het slapen uit te zweten. Dat lukt beter als het van een ander is.
Dit plekje was er de afgelopen tijd niet altijd, dat vind ik erg. Ik was moe en overprikkeld, sliep goed, maar werd wakker met een vol hoofd en een onrustig kloppend hart. Maar ik mocht niet somber zijn. Het ging niet per se goed met me, maar beter dan met de meesten om mij heen. Dat is een bevoorrechte positie, en die gaat bijna altijd gepaard met schuldgevoel.
Toen de Troostcoach aan mij vroeg of ik wel goed voor mezelf zorgde, zei ik zo snel ‘nee’ dat we er om moesten lachen. Dat was een treurig teken. Als ik zo doorga word ik iemand die getroost moet worden. Daar heeft niemand wat aan.
troosten_xf&mIk vraag me af hoe je grenzen kan stellen. Zonder bot te zijn, zonder schuldgevoel. Ik wil met alle liefde van de wereld altijd voor iedereen klaar staan, maar kan het niet. Niet enkel uit tijdgebrek, ook omdat ik soms genoeg aan mezelf heb. Soms past er geen verhaal meer bij, zelfs niet als ik alleen maar hoef te luisteren. Hoe goed het ook met me gaat. Soms heb ik tijd nodig. Bij mij thuis noemen we dat bijtanken. Dus nee, mensen mogen me niet altijd wakker bellen. Uiteindelijk is dat voor iedereen het beste.
Valse beloftes laten je verdrietige geliefdes door een surreëel schemerlandschap zweven; alles mag, iedereen heeft altijd tijd. Dat is verwarrend. Mensen met verdriet zijn niet gek. Ze weten dat de wereld niet zo werkt, en voelen zich bezwaard omdat ze het zwart onder je ogen zien groeien. Ook al zouden ze voor jou precies hetzelfde doen.
In plaats van duizend opties geven, moet je het voortouw nemen: breng een fruitmand. Bel als je kan, doe wat je kan, maar doe niet alsof alles kan. Als je altijd paraat staat, word je langzaam gek.
Dit klinkt harder dan het is. Soms vergeet ik mijn telefoon expres, daar heeft nog nooit iemand dramatisch onder geleden.

En zo eindigt een zoektocht, die mij ver weg van de kitscherige rouwkaarten en lelijke woorden als ‘gecondoleerd’ moest leiden, bij de meest zoetsappige boodschap aller tijden: zorg goed voor jezelf. Zorg ervoor dat je sterk genoeg bent om een knoerthard front te zijn. Ontspan je schouders, dan lig je lekkerder.

Lach om geknakte bloesemtakken. Troost jezelf met kunst. Wees een aandachtshoer, heb goedmaakseks. Lees slechte begrafenispoëzie. Probeer zelf over de dood te schrijven, ontdek dat het niet zo makkelijk is. Lees ‘Verdriet is het ding met veren’. Vind het niet stom dat het een bestseller is, maar herken jezelf in iets waar duizenden mensen zich in herkennen. Word eens boos op iemand met verdriet. Knuffel hem.

Blijf ook een mens. Dan komt het wel goed, met jullie allebei.

Mail

Lisanne van Aert is schrijver, theatermaker en bloemist. Ze floreert bij haar eigen theatergroep: Het Pijpcollectief. // lisanne@hardhoofd.com

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar