Asset 14

Zomerklaar

Ik wilde iemand worden die goed is in troosten. Net zoals je mensen hebt die goed kunnen zingen of zwemmen, en daar diploma’s en filmpjes van kunnen laten zien. In dit geval zou het bewijs zich in nachtelijke telefoontjes en persoonlijke ontboezemingen uiten. Bij mij moet je wezen, met je verdriet. Zo zag ik het voor me. Dat was naïef.

Ik ben niet beter geworden. Of misschien kan ik beter zeggen: ik ben erachter gekomen dat ik niet zo slecht was als gedacht. Waar ik mijzelf twee maanden terug tot de uitgerangeerde clown van het troosten kroonde, vonden mijn geliefden het op mijn schouders prima toeven. Ik ontving WhatsApp-berichtjes met daarin: ‘je bent niet slecht in troosten <3’ en ‘je had het niet beter kunnen doen’. Eventjes voelde ik me een vieze aandachtshoer, met m’n internetdagboeken, maar dat ging al snel over.
Ik wilde iemand worden die goed voor anderen is, en leerde dat ik beter voor mezelf moet zorgen. Ik moet mijn eigen ongemak serieus nemen: ik ben misschien onzeker over het een en ander, en ja, dan voel ik de behoefte daarover te schrijven, in de hoop dat mijn geworstel ook in anderen zit, maar dat maakt mij geen aandachtshoer. Troost is ook herkennen en bevestigen.

Ik weet niet of het tunnelvisie is of de tijd van het jaar (alsof iedereen zijn leven zomerklaar maakt door laagjes uit te trekken, en die laagjes precies mijn geliefden zijn; ze liggen afgedankt en opgefrommeld in stofhoekjes), maar de afgelopen twee maanden heb ik meer getroost dan ooit. Misschien zelfs iets meer dan goed voor me was (ik voel me niet zomerklaar, eerder loodzwaar), maar wat moest ik anders? Zeggen: sorry, mijn herberg zit vol, misschien heeft puntje-puntje nog plek voor je? Ik denk het niet. Ik wil dat er altijd een plekje in me overblijft voor andermans verdriet. Niet om het op te slaan, maar om het tijdens het slapen uit te zweten. Dat lukt beter als het van een ander is.
Dit plekje was er de afgelopen tijd niet altijd, dat vind ik erg. Ik was moe en overprikkeld, sliep goed, maar werd wakker met een vol hoofd en een onrustig kloppend hart. Maar ik mocht niet somber zijn. Het ging niet per se goed met me, maar beter dan met de meesten om mij heen. Dat is een bevoorrechte positie, en die gaat bijna altijd gepaard met schuldgevoel.
Toen de Troostcoach aan mij vroeg of ik wel goed voor mezelf zorgde, zei ik zo snel ‘nee’ dat we er om moesten lachen. Dat was een treurig teken. Als ik zo doorga word ik iemand die getroost moet worden. Daar heeft niemand wat aan.
troosten_xf&mIk vraag me af hoe je grenzen kan stellen. Zonder bot te zijn, zonder schuldgevoel. Ik wil met alle liefde van de wereld altijd voor iedereen klaar staan, maar kan het niet. Niet enkel uit tijdgebrek, ook omdat ik soms genoeg aan mezelf heb. Soms past er geen verhaal meer bij, zelfs niet als ik alleen maar hoef te luisteren. Hoe goed het ook met me gaat. Soms heb ik tijd nodig. Bij mij thuis noemen we dat bijtanken. Dus nee, mensen mogen me niet altijd wakker bellen. Uiteindelijk is dat voor iedereen het beste.
Valse beloftes laten je verdrietige geliefdes door een surreëel schemerlandschap zweven; alles mag, iedereen heeft altijd tijd. Dat is verwarrend. Mensen met verdriet zijn niet gek. Ze weten dat de wereld niet zo werkt, en voelen zich bezwaard omdat ze het zwart onder je ogen zien groeien. Ook al zouden ze voor jou precies hetzelfde doen.
In plaats van duizend opties geven, moet je het voortouw nemen: breng een fruitmand. Bel als je kan, doe wat je kan, maar doe niet alsof alles kan. Als je altijd paraat staat, word je langzaam gek.
Dit klinkt harder dan het is. Soms vergeet ik mijn telefoon expres, daar heeft nog nooit iemand dramatisch onder geleden.

En zo eindigt een zoektocht, die mij ver weg van de kitscherige rouwkaarten en lelijke woorden als ‘gecondoleerd’ moest leiden, bij de meest zoetsappige boodschap aller tijden: zorg goed voor jezelf. Zorg ervoor dat je sterk genoeg bent om een knoerthard front te zijn. Ontspan je schouders, dan lig je lekkerder.

Lach om geknakte bloesemtakken. Troost jezelf met kunst. Wees een aandachtshoer, heb goedmaakseks. Lees slechte begrafenispoëzie. Probeer zelf over de dood te schrijven, ontdek dat het niet zo makkelijk is. Lees ‘Verdriet is het ding met veren’. Vind het niet stom dat het een bestseller is, maar herken jezelf in iets waar duizenden mensen zich in herkennen. Word eens boos op iemand met verdriet. Knuffel hem.

Blijf ook een mens. Dan komt het wel goed, met jullie allebei.

Mail

Lisanne van Aert is schrijver, theatermaker en bloemist. Ze floreert bij haar eigen theatergroep: Het Pijpcollectief. // lisanne@hardhoofd.com

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Een huis vol water

Een huis vol water

'Hoe leg je aan iemand die de wereld al kent uit dat hij zo kwaad niet is?' Een kort verhaal over verdriet en troost. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Meissie

Meissie

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Mel Kikkert. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 32

Als alles anders loopt

Deze week worden onze redacteurs blij van poëzie op hun time line, een film met Cate Blanchett en een verassingsalbum. Lees meer

Scheerlijn - Haring

Scheerlijn - Haring

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Liene Schipper. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Een Betonskelet leggen (fragment)

Vertigo

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Ceren Uzuner. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

8 + 5 + 36 + 9

8 + 5 + 36 + 9

Het leven van de hoofdpersoon van dit korte verhaal speelt zich af in een kleine bubbel van drie personen: haar beste vriendin, het vriendje van haar beste vriendin en zijzelf. Een bubbel die vroeg of laat onvermijdelijk uiteen zal spatten. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan