Asset 14

zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

Tip: zoek de rebel in jezelf (die zonder applaus kan)

Jaren geleden bezocht ik het Duitse Fusion Festival - een antikapitalistisch technofestival zonder geld of regels. Ik had voor de gelegenheid een blauwe hippiebroek gekocht, zo een met elastiek aan de boven- en onderkant. Fijne festivaldracht, deels omdat de wijde stof in kleermakerszit een perfect plateautje creëerde om een joint op te draaien, en deels omdat ik in die broek precies tussen de rest van het alternatieve publiek paste. Wat in het dagelijks leven uit de toon viel, was hier juist de norm. Onder al die gelijkgestemden was ik heel tevreden met mezelf.

Een van mijn festivalgenoten zag dat anders. Waar de rest in wijde en kleurrijke outfits rondliep, droeg zij een minirok, een loeistrak topje en sandaaltjes met een hak. Gewoon, omdat ze dat altijd droeg en zich daar goed in voelde. Niet die uniform geklede alto’s waren tegendraads, drong het tot me door, maar zíj was hier de rebel. (Dat ze een dwarse denker was, wist ik overigens al toen ze tijdens een schoolreisje naar Polen naast me in de bus zat en nog voordat we onderweg waren een portie paddenstoelen achter de kiezen had.)

Hier moest ik aan denken toen een maand geleden, in een pre-coroniaans leven, iedereen de mond vol had van rebellen en dwarsdenkers. In postmoderne tijden waarin alles al eens gedaan is, lijkt rebelsheid vooral een trucje dat op afroep wordt geleverd. Özcan Akyol, stralend middelpunt van de Boekenweek (die Boekenmaand werd), bestookte ‘het schrijverswereldje’ met precies dit verwijt, maar deed dat in de laatste dagen van De Wereld Draait Door: een programma dat bij uitstek het incestueuze en zelffeliciterende karakter van Hilversum (en Amsterdam) belichaamt; dat een oppervlakkige jubel-, en winnaarscultuur de wereld in heeft geholpen, zonder plaats voor nuance of zwakte, voor twijfelaars of échte dwarse denkers. Tsja, makkelijk scoren. Het was pas tegendraads geweest als Eus zijn toehoorders flink de waarheid had verteld over het programma waarin zij zaten. Want ergens tegenaan schoppen als je bij voorbaat al weet dat het publiek op jouw hand is; hoe rebels is dat?

In onze individualistische samenleving moet en wil iederéén een rebel zijn. Maar als iedereen een rebel is, is niemand het. Nu de aandachts- en klikeconomie door de quarantaine op pauze staat, wordt pijnlijk duidelijk hoe weinig waarde al dat rebelleren voor de vorm heeft (en ook dat je van obstinaat handen blijven schudden dus inderdaad corona krijgt).

Veel mensen hebben de coronacrisis al geprobeerd te duiden; net zovelen zeggen dat al die zingeving geen doel dient. Ik sluit me vanuit mijn thuisquarantaine graag aan bij wat filosoof en cabaretier Tim Fransen zegt: ‘Om de tragedie van ons leven te relativeren, moeten we vanaf een afstand naar ons leventje kijken […] en de mens bezien, met al zijn competitiedrang en ijdelheid, als een wezen dat gedoemd is te falen. Dan krijgt het leven de vorm van een komedie en kunnen we lachen om onszelf, onze gebrekkige menselijke conditie.’

Toevalligerwijs valt de coronacrisis samen met het einde van het op competitiedrang en ijdelheid gebaseerde DWDD-tijdperk. Dus of je nu volledig make-uploos door het leven gaat, alleen nog in hippiebroek en zeswekenbaard loopt of juist elke ochtend je minirok uit de kast trekt: zoek naar de dwarsheid in jezelf die zónder applaus kan. Misschien ontstaat vanuit de gedwongen introspectie dan wel een nieuw soort rebellie: een die niet langer van buitenaf wordt opgelegd, maar een die van binnenuit opborrelt zonder nog te weten tegen welk oppervlak het straks aanbotst.

Beeld: Andreas Metz via Flickr

Mail

Ruby Sanders is chef Tekst bij Hard//hoofd, eindredacteur bij OneWorld en omnivoor film, televisie, literatuur en eten.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
Lees meer
het laatste
Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

Tip: Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Zet je angst voor vlogs opzij voor bestdressed

Emma Stomp heeft in quarantaine iets nieuws ontdekt: ze houdt van vlogs. Niet alle vloggers komen door haar selectie heen, maar de New Yorkse Ashley heeft haar hart veroverd. Een tip om te gaan kijken naar Ashleys bestdressed: een vlog vol oneliners, hysterie en het hoognodige stijladvies. Lees meer

Tip: leer van de zombie-apocalyps 2

Leer van de zombie-apocalyps

Marthe van Bronkhorst liet zich verleiden tot het kijken van zombie-apocalyps films. Met het oog op de grimmige coronatoestand stak ze er wat van op. Een tip om te leren van rampen uit het (fictieve) verleden. Lees meer

Tip: Vind je eigen pantser

Vind je eigen pantser

Iris Blaak denkt terug aan de tijd dat ze nog vrij was de wereld over te reizen en kennismaakte met haar privéchauffeur Elliot in Oeganda. Om heel andere redenen schermde hij zich af van de buitenwereld, op zoek naar een pantser dat hem bescherming bood. Een tip om vrijheid en geborgenheid in één te vinden. Lees meer

Tip: Waarom ik geen arts ben

Waarom ik geen arts ben

Eva van den Boogaard ergerde zich tot voor kort aan de koelbloedige ‘artsenpraat’ van haar huisgenoot. Nu hij op de corona-afdeling over levens beslist, blijkt dat de mensheid niet zonder kan. Een tip om het rationele doktersbrein te koesteren. Lees meer

Alles vijf sterren: Buitengevoel en bingewatchcoma

Buitengevoel en bingewatchcoma

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een sixpack te kweken of alles volgens een productiviteitsschema te doen. Lees meer

Tip: Vier je halve verjaardag

Vier je halve verjaardag

De geboortedag van Marit Schilling valt té ongelukkig voor een feestje. Er zit maar een ding op: de verjaardagstraditie chirurgisch bewerken. Marit deelt haar vondst graag met alle (corona)verjaardagsslachtoffers, want aan taart en knuffels heeft een mens nooit genoeg. Lees meer

Tip: Herlees een stoffige plankvrucht 1

Herlees een stoffige plankvrucht

Ook voor Rijk Kistemaker ligt quarantaine op de loer. Waar we je vorige week nog enthousiast naar de boekenwinkel stuurden, blijven we nu thuis om een stoffig boek van de plank te plukken. Want voor Rijk opent herlezen evengoed nieuwe werelden. Lees meer

Alles vijf sterren: Zullen we een hut bouwen?

Zullen we een hut bouwen?

Deze boekenweek worden we blij van lievelingsboeken: ze zijn melancholisch, sprookjesachtig en prachtig imperfect. Lees meer

Tip: Rebelleer in je lokale boekhandel

Rebelleer in je lokale boekhandel

Kiki Bolwijn werkt als boekverkoper en pleit deze boekenweek voor rebellie en verzet in je lokale boekwinkel. Koop er een boek, want een plek waar een veelheid aan verhalen mag bestaan, is in onze tijd nog veel waardevoller dan ooit. Lees meer

Alles vijf sterren: Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Hetzelfde als onverwacht een cadeautje krijgen

Deze week worden we blij van met liefde in elkaar getimmerde minibiebs, een film die onze ogen opent en de perfectie van oefenende ijsdansers. Lees meer

Tip: Maak slecht werk

Maak slecht werk

Imre van Son liep als kind over van vreugde en energie om dingen te maken. Nu hij 31 is, lijkt de onbevangen geest van zijn jongere ik ingeruild te zijn door een meedogenloos oordeel over alles wat hij maakt. Een tip om gewoon weer eens een keer iets slechts te maken. Lees meer

 Solastalgia, of: Heimwee naar hier

Solastalgia, of: Heimwee naar hier

Zindzi Zwietering werd gegrepen door solastalgia, of heimwee naar een plek die je nooit hebt verlaten, maar die door klimaatverandering voor altijd is veranderd. Lees meer

TIP: Tien verloren ballonnen

Tien verloren ballonnen

Het mooiste en tegelijk meest hartverscheurende wat Jan de afgelopen tijd zag. "Het is tien keer dezelfde levensles, die met een aan mishandeling grenzende regelmaat wordt herhaald: eerst wordt het allemaal alleen maar minder, en daarna komt aan alles ook nog eens een einde." Lees meer

Tip: Doe het op een driekwartsmaat

Doe het op een driekwartsmaat

Marte Hoogenboom leed onder haar luiheid. Tot ze haar gevoel voor ritme terugvond in de wals. Een tip om te leven in driekwartsmaat. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info