Asset 14

Wees een exoot

Tip: Wees een exoot

Het is 1 januari 2020. Ik zit op een bank in een voor mij onbekend huis in Amsterdam naast een man die ik nauwelijks ken, maar die ik leuk genoeg vond om de nacht mee door te brengen. De avond ervoor dronk ik prosecco uit de fles en danste ik op Like glue en Locolocomotief. Nu probeer ik een stukje Turks brood te eten, maar mijn mond is te droog. De kater is gigantisch.

De toch al schimmige en donkere januaridag wordt nog iets donkerder omdat het begint te schemeren, en net als ik me afvraag wat ik hier in vredesnaam doe, in deze ongemakkelijke, katerige brei, verschijnt er iets bontgekleurds voor het raam. Iets fladderends en kwetterends. Het lijkt wel een papegaai.

‘Oh, dat zijn van die parkieten,’ zegt de man met wie ik het bed deelde. ‘Er zijn mensen die ze weg willen hebben omdat het exoten zijn. Er zitten er hier veel in Amsterdam.’

‘Ziet er wel leuk uit toch, zo’n vogeltje?’

‘Ja, ik kan me er ook echt niet druk om maken.’

Ik weet zeker dat er dingen zijn waar hij zich wél druk om maakt, maar hij is niet van plan mij daarvan op de hoogte te stellen, zoveel is duidelijk. Ik denk aan de mandarijneendjes die ik weleens tegenkom als ik ga rennen in het park naast mijn huis in Arnhem: knaloranje met een vrolijk rechtopstaande kuif, duidelijk niet van hier. Schijnbaar komen ze uit China. Op de website van de vogelbescherming staat dat de trefkans het hele jaar door laag is.

Thuis luister ik een podcast over exoten. De reuzenpad in Australië is een probleem, de rat in de VS is een ongenode gast en zelfs onze oude vertrouwde stadsduif (die dus niet zo oud en vertrouwd is als wij misschien denken: geïmporteerd uit Italië) mag zich niet Hollands noemen. Ik vind duiven niet per se leuke vogels, maar ze hebben hun plekje inmiddels wel veroverd. Dat lijkt me prima.

Wanneer is iets precies een exoot? Wat ‘hoort’ waar thuis? In de podcast geeft een man die zich hevig verzet tegen invasieve exoten een verrassend helder antwoord op die vraag: alle dieren die na 1492 ergens nieuw terechtgekomen zijn, noemen we exoten. En het kleine percentage dat uitgroeit tot een lokale plaag, noemen we invasief. Al snel valt het kwartje: ontdekkingsreizen, Columbus, koloniën: vanaf de eerste glimpen van globalisering kwamen mensen en dieren terecht op plekken waar ze niet ‘thuishoren’. Maar die strikte grens, is dat niet gewoon een uiting van biologische xenofobie?

Een paar dagen later spot ik weer een mandarijneendje in het park. Ik stuur een foto van de exoot naar de man met wie ik het bed deelde. Hij reageert niet. Misschien was zijn onverschilligheid een pose, maakte hij zich die eerste januari wel druk over mij: de exoot in zijn stad, in zijn huis, op zijn bank, in zijn bed. Hoorde ik daar niet? Had hij spijt dat hij me had meegenomen, zoals de Nederlanders spijt hebben van de duiven, de Amerikanen van de ratten en de Australiërs van de padden? Volgens mij was ook ik gewoon een kwetterend vogeltje dat wat kleur bracht in een grijze, Hollandse winter. Weinig invasief, maar duidelijk een van ná 1492.

Mail

Eva van den Boogaard is docent en onderwijsinnovator bij AKV|St.Joost, columnist bij Argus en eindredacteur bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan