tickets
Asset 14

Wees een exoot

Tip: Wees een exoot

Het is 1 januari 2020. Ik zit op een bank in een voor mij onbekend huis in Amsterdam naast een man die ik nauwelijks ken, maar die ik leuk genoeg vond om de nacht mee door te brengen. De avond ervoor dronk ik prosecco uit de fles en danste ik op Like glue en Locolocomotief. Nu probeer ik een stukje Turks brood te eten, maar mijn mond is te droog. De kater is gigantisch.

De toch al schimmige en donkere januaridag wordt nog iets donkerder omdat het begint te schemeren, en net als ik me afvraag wat ik hier in vredesnaam doe, in deze ongemakkelijke, katerige brei, verschijnt er iets bontgekleurds voor het raam. Iets fladderends en kwetterends. Het lijkt wel een papegaai.

‘Oh, dat zijn van die parkieten,’ zegt de man met wie ik het bed deelde. ‘Er zijn mensen die ze weg willen hebben omdat het exoten zijn. Er zitten er hier veel in Amsterdam.’

‘Ziet er wel leuk uit toch, zo’n vogeltje?’

‘Ja, ik kan me er ook echt niet druk om maken.’

Ik weet zeker dat er dingen zijn waar hij zich wél druk om maakt, maar hij is niet van plan mij daarvan op de hoogte te stellen, zoveel is duidelijk. Ik denk aan de mandarijneendjes die ik weleens tegenkom als ik ga rennen in het park naast mijn huis in Arnhem: knaloranje met een vrolijk rechtopstaande kuif, duidelijk niet van hier. Schijnbaar komen ze uit China. Op de website van de vogelbescherming staat dat de trefkans het hele jaar door laag is.

Thuis luister ik een podcast over exoten. De reuzenpad in Australië is een probleem, de rat in de VS is een ongenode gast en zelfs onze oude vertrouwde stadsduif (die dus niet zo oud en vertrouwd is als wij misschien denken: geïmporteerd uit Italië) mag zich niet Hollands noemen. Ik vind duiven niet per se leuke vogels, maar ze hebben hun plekje inmiddels wel veroverd. Dat lijkt me prima.

Wanneer is iets precies een exoot? Wat ‘hoort’ waar thuis? In de podcast geeft een man die zich hevig verzet tegen invasieve exoten een verrassend helder antwoord op die vraag: alle dieren die na 1492 ergens nieuw terechtgekomen zijn, noemen we exoten. En het kleine percentage dat uitgroeit tot een lokale plaag, noemen we invasief. Al snel valt het kwartje: ontdekkingsreizen, Columbus, koloniën: vanaf de eerste glimpen van globalisering kwamen mensen en dieren terecht op plekken waar ze niet ‘thuishoren’. Maar die strikte grens, is dat niet gewoon een uiting van biologische xenofobie?

Een paar dagen later spot ik weer een mandarijneendje in het park. Ik stuur een foto van de exoot naar de man met wie ik het bed deelde. Hij reageert niet. Misschien was zijn onverschilligheid een pose, maakte hij zich die eerste januari wel druk over mij: de exoot in zijn stad, in zijn huis, op zijn bank, in zijn bed. Hoorde ik daar niet? Had hij spijt dat hij me had meegenomen, zoals de Nederlanders spijt hebben van de duiven, de Amerikanen van de ratten en de Australiërs van de padden? Volgens mij was ook ik gewoon een kwetterend vogeltje dat wat kleur bracht in een grijze, Hollandse winter. Weinig invasief, maar duidelijk een van ná 1492.

Mail

Eva van den Boogaard is docent en onderwijsinnovator bij AKV|St.Joost, columnist bij Argus en eindredacteur bij Hard//hoofd.

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
TIP: Tien verloren ballonnen

Tien verloren ballonnen

Het mooiste en tegelijk meest hartverscheurende wat Jan de afgelopen tijd zag. "Het is tien keer dezelfde levensles, die met een aan mishandeling grenzende regelmaat wordt herhaald: eerst wordt het allemaal alleen maar minder, en daarna komt aan alles ook nog eens een einde." Lees meer

Tip: Doe het op een driekwartsmaat

Doe het op een driekwartsmaat

Marte Hoogenboom leed onder haar luiheid. Tot ze haar gevoel voor ritme terugvond in de wals. Een tip om te leven in driekwartsmaat. Lees meer

Tip: Praat over je begrafenis 1

Praat over je begrafenis

Emma Stomp wilde als zevenjarige dansen rondom de grafkist van haar overgrootmoeder, maar dat bleek niet de bedoeling. Nu, bijna twintig jaar later, vraagt ze zich af: waarom vieren we de dood niet? Een tip om te praten over je begrafenis. Lees meer

Column: Een muur om tegenaan te leunen 1

Een muur om tegenaan te leunen

Tijdens het oppassen wordt Iduna Paalman geconfronteerd met de overbodigheid van haar behulpzame en correcte karakter. Want hulp vragen, en hulp accepteren, is nog niet zo makkelijk. Lees meer

Tip: Word (een klein beetje) volwassen

Word (een klein beetje) volwassen

Else Boer heeft na jaren ontdekt dat volwassen zijn niet alleen maar gaat over saaie banen en belastingen. Een beetje volwassenheid is namelijk best prettig. Een tip om te gaan adulten. Lees meer

 Menselijkheid in de knop gebroken

Menselijkheid in de knop gebroken

Yasmin Veenman ziet menselijkheid in de manier waarop we met bloemen omgaan. Jaloers ziet ze toe hoe zij hun schoonheid met kwetsbaarheid vermengen. Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Tip: Geef jezelf een winterbeurt

Geef jezelf een winterbeurt

Ruby Sanders voelt zich ouder dan ooit en vraagt zich af: waarom geven we onze auto en fiets een winterbeurt, maar niet ons lichaam? Om daad bij woord te voegen maakt ze een afspraak bij Dr. Wang. Een tip om je eens te laten doorlichten bij een acupuncturist. Lees meer

Column: Een traan op de kerstbal

Een traan op de kerstbal

Voor Trudy zijn kerst en afscheid onlosmakelijk met elkaar verbonden, vertelt ze in haar laatste column op Hard//hoofd. Zoals tijdens de kerstvakantie 22 jaar geleden, toen er een postbode aanbelde met een onheilspellende expresbrief. Lees meer

 De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. In deze Beeldspraak van Lotte van Uittert is niemand zo aanwezig als de afwezige mens in zijn eigen kamer. Lees meer

Tip: Luister eens echt naar tips

Luister eens echt naar tips

De Tip is 10! Anouk Evertse kijkt terug op haar favoriete tips en vraagt zich af waarom we zo verlangen naar tips van vreemden, terwijl adviezen van mensen die dichtbij ons staan vaak afschrikken. Een tip voor liefhebbers van tips. Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze tip uit 2018 geeft Emma Stomp een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan