Asset 14

Verander je perspectief

TIP: Verander je perspectief

Op de middelbare school kreeg ik regelmatig les over de Tweede Wereldoorlog. Een keer zei ik tegen mijn docent: ‘Alweer die oorlog? Daar worden we zowat mee doodgegooid!’ Ik vond het zelf wel een goede opmerking, maar mijn docent keek me aan alsof hij water zag branden. Inmiddels begrijp ik waarom: ik was het bewijs dat al zijn pogingen om het belang ervan duidelijk te maken, waren mislukt. Ik begreep heus wel dat het onderdeel was van de les, maar waarom mijn docent er met tranen in zijn ogen over kon vertellen – nee.

Dat veranderde toen ik kennismaakte met de boeken van Marga Minco. Ineens waren verhalen over de oorlog geen geschiedenislessen meer, maar kwamen ze dichtbij. Minco’s verhalen zijn niet sentimenteel, maar bijna zakelijk, en daarom zo beklemmend. Een verhaal dat grote indruk op me maakte staat in de bundel Storing. Het heet Achter het schot, en het gaat over een groepje vriendinnen. Ze richten een onderduikplek in op zolder, voor een Joods meisje dat ze regelmatig zien fietsen. Maar als het moment daar is, nodigen ze haar niet uit. Ze kijkt te verwaand.

Ik voelde me betrapt. Graag had ik willen vasthouden aan de gedachte dat het een andere tijd was en dat ik echt wel een verzetsheld was geweest, maar dit verhaal drukte me met de neus op de feiten: ik ben niet zo anders dan de mensen die in 1940 geen actie ondernamen.

Inmiddels ben ik zelf die docent, en probeer ik verhalen uit te kiezen die precies dat doen: confronteren en aan het denken zetten. Een verhaal waarin je even in andermans schoenen staat, kan je wereldbeeld doen kantelen. Dat geldt niet alleen voor gebeurtenissen die in het verleden liggen – verhalen helpen me ook om het heden te begrijpen. Ik ben wit en de kans dat ik ooit in Amerika ga wonen is klein. Het is makkelijk om te zeggen dat de demonstraties van de afgelopen weken over racisme in een ander land gaan – daar heb ik toch niks mee te maken?

Maar door te lezen komt ook het heden dichterbij. The Hate U Give van Angie Thomas haalt het politiegeweld tegen zwarte Amerikanen dichtbij. Als de vermoorde jongen in de roman er (vals) van wordt beschuldigd drugsdealer te zijn geweest, krimp ik ineen op de bank: heb ik zelf ook niet eens zoiets gedacht? Americanah van Chimamanda Ngozi Adichie laat vormen van subtiel racisme zien waar ik nooit eerder over na heb hoeven denken. Het maakt ineens pijnlijk duidelijk hoe geprivilegieerd ik ben. Hallo witte mensen van Anousha Nzume beantwoordt daar vragen over die ik niet durf te stellen. De man van veel van Karin Amatmoekrim introduceert me aan de zwarte verzetsheld Anton de Kom – van wie ik ondanks alle lessen over de Tweede Wereldoorlog nooit eerder heb gehoord.

Natuurlijk verandert lezen de wereld niet. Systematisch racisme verandert alleen door een verandering in dat systeem. En natuurlijk hoef je een perspectief niet te begrijpen om het goede te doen. Huilen om onrecht is nog geen actie. Tijd of geld inzetten om verandering te bewerkstelligen is niet alleen nuttig, het is ook broodnodig.

Toch denk ik dat verhalen een middel zijn om doordrongen te raken van het waaróm van die actie. Bewustwording en inlevingsvermogen dragen eraan bij dat de strijd tegen onrecht duurzaam is: dat geldt zowel voor het herdenken van onrecht uit verleden als het veranderen van onrechtvaardigheid in het heden. Verhalen op de manier lezen is geen ontspanning. Je perspectief veranderen, op de wereld en op jezelf, is confronterend en pijnlijk. Aanraders zijn welkom.

Leeslijst van de redactie:

Americanah – Chimamanda Ngozi Adichie

Between the World and Me – Ta-Neshisi Coates

De man van veel – Karin Amatmoekrim

Girl, Woman, Other - Bernardine Evaristo

Het gym – Karin Amatmoekrim

Hallo witte mensen – Anousha Nzume

Homegoing - Yaa Gyasi

Sister Outsider - Audre Lorde

Storing – Marga Minco

Sufism and Surrealism - Adonis

The Hate U Give – Angie Thomas

The Museum of Unconditional Surrender - Dubravka Ugresic

Vertel me het einde - Valeria Luiselli

You Know You Want This – Kristen Roupenian

www.withuiswerk.nl

Mail

Else Boer schrijft korte verhalen, artikelen en essays. Haar debuutroman Ik wacht hier verschijnt in 2021.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Marthe van Bronkhorst wordt in een sprookjesachtig eilanddorp geconfronteerd met haar cynisme. Lees meer

Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Voor niemand vindbaar

Voor niemand vindbaar

Het kan fijn zijn als je familie aan je denkt wanneer je er niet bent. Maar voor af en toe onvindbaar zijn is ook iets te zeggen, vermoedt Eva tijdens een werkbezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn. Lees meer

Je plaats op de weg 

Je plaats op de weg 

Dit is het tweede deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Motten en vlammen

Je hebt motten en vlammen

Marthe van Bronkhorst verwerkt een tegenslag in de liefde en observeert dat de wereld bestaat uit twee soorten mensen: de motten en de vlammen. Lees meer

Strengen

Strengen

Dit is het eerste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Krabbels in de kantlijn

Krabbels in de kantlijn

Eva stuit op aantekeningen in de kantlijn van oud boek, gemaakt door haar jongere ik. Maar wie is dat eigenlijk? Lees meer

Slachtoffers van zinloos gekwel

Slachtoffers van zinloos gekwel

Marthe van Bronkhorst buigt zich met verbazing over wat mensen bereiken in een sportschool: "Duizend uur spieren trainen en ze nooit inzetten in het gevecht. Honderd keer gooien en nooit iets raken: lang leve de nutteloosheid." Lees meer

Koningen van de dansvloer 2

We zijn allemaal koningen en lakeien

Marthe van Bronkhorst vraagt zich af waarom zoveel mensen dol zijn op het koningshuis: "Ik heb de Oranjes nog nooit op één originele gedachte of uitzonderlijk talent kunnen betrappen. Waarom willen we dan toch zo graag klappen, juichen, buigen?" Lees meer

drie figuren zitten voor een groot raam aan een tafeltje iets te drinken, twee van de figuren zitten op een stoel, een van de figuren zit in een rolstoel

Het café

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week het laatste deel: over het belang van fysieke toegankelijkheid. Lees meer

een persoon duwt een rotsblok een berg op terwijl die ingehaald wordt door iemand op een fiets

Hoop

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel IV: over Sisyphus als raadgever. Lees meer

Column: Feestjes waar je niemand kent

Feestjes waar je niemand kent

Feestjes waar ze niemand kent vergen enige moed van Eva om naartoe te gaan, maar hebben tegelijkertijd hun voordelen. Lees meer

Zweten tegen beter weten in

Zweten tegen beter weten in

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week deel III: over sporten met een beperking. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Als je je nu aansluit, dan ontvang je jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel