Waarom zijn Nederlandse intellectuelen toch zo saai, en hun Amerikaanse collega's zo fucking cool?" /> Waarom zijn Nederlandse intellectuelen toch zo saai, en hun Amerikaanse collega's zo fucking cool?" />
Asset 14

The Paris Review

Mijn huisgenoot is een echte Amerikanofiel. Ze heeft een peperduur abonnement op The New Yorker, sleept de gebundelde brieven van Hunter S. Thompson van hot naar her en valt in slaap bij het geruststellende stemgeluid van Ira Glass in This American Life. Ze heeft alleen op de middelbare school Nederlandse literatuur gelezen en krimpt ineen bij het knullige Engels van haar docenten op de universiteit (“Jes, let’s view at the tekst hier…”). Amerika is voor haar het Mekka van het intellectualisme, van het romantische literaire wereldje vol grappige, doch statige dames en heren.

Amerikaanse intellectuelen en hun media stralen bijna moeiteloos charme uit. In tegenstelling tot hun dagelijkse bezigheden zijn ze in hun publieke optredens grappig, slim, ad rem, ja sexy zelfs. In Nederland zapt half Nederland weg bij de Wereld Draait Door als er een man met een bril in beeld komt. Ze weten: dat wordt saai. Geen wonder dat de Nederlandse intellectueel een paria geworden is en ons literaire spektakel zich afspeelt in de verkoopstrijd tussen Herman Koch en Kluun. In Amerika neemt een schrijver op TV achteloos de rol van stand-up comedian, politicus of presentator aan, wij moeten het doen met Nico Dijkshoorn. Harry Mulisch had nog wat glamour. Onze enige hoop, Arnon Grunberg, woont in New York.

Ja, het is heel Nederlands om Nederland te haten. Zo schreef de dichter Jacob Slauerhoff (1898-1936) al: “In Nederland wil ik niet blijven/Ik zou dichtgroeien en verstijven./Het gaat mij daar te kalm, te deftig/Men spreekt er langzaam, wordt nooit heftig/En danst nooit op het slappe koord./Wel worden weerloozen gekweld/Nooit wordt zoo'n plompe boerenkop gesneld/En nooit, neen nooit gebeurt een mooie passiemoord.” W.F. Hermans zei in Nooit Meer Slapen: “'(…) als een heel volk zich eeuwenlang specialiseert in het wonen op een stuk grond dat eigenlijk aan de vissen toebehoort, dat feitelijk niet voor mensen geschapen is, dan moet zo’n volk er op den duur een filosofie op nahouden die niets menselijks meer heeft! Een filosofie die uitsluitend op zelfbehoud is gebaseerd. […] Waar blijven de grote problemen op die manier?”' De boodschap is telkens hetzelfde: we zijn te burgerlijk, te beschaafd, te saai.

De redactie van The Paris Review in 1954

Nee, dan The Paris Review. Een van de meest prestigieuze literaire kwartaaltijdschriften ter wereld, waar de drang naar alsmaar toenemende snelheid nog lang niet doorgedrongen is. Het lag glimmend op onze keukentafel op me te wachten. Een hoogstaand tijdschrift met een grote historie, dat toch geen moment lullig of saai wordt. In 1953 opgericht met maar één doel: de zoektocht naar goede schrijvers en dichters, waarbij aandacht voor hun kwaliteit de voorkeur heeft boven het bekritiseren van anderen. Zo ontdekte The Paris Review het talent van onder andere Jack Kerouac, Philip Roth en recenter Jonathan Franzen.

Later kwam hier een nieuwe specialiteit bij: zeer uitgebreide interviews waarin men probeert om de vinger op het talent van de auteur te leggen. In het laatste nummer wordt Franzen (schrijver van The Corrections en Freedom) 41 pagina’s lang aan de tand gevoeld over zijn jeugd, zijn huwelijk, zijn methode. Met een grote overkoepelende vraag: waarom ben jij zo’n goede schrijver? Het levert vele interessante, openhartige antwoorden op van Franzen, die het duidelijk een eer vindt om ondervraagd te worden. Het afdrukken van de handgeschreven opzet voor Joey, een van de personages uit Freedom, geeft een zeldzaam kijkje in de werkwijze van een veelgeprezen auteur en de complexiteit van het boek waar hij negen jaar lang aan schreef.

Tussendoor vind je veel geselecteerde proza en poëzie, waarbij het talent van de pagina's spat. Klein hoogtepunt is het gedicht van Albert Goldbarth over het leven achter een oppervlakte: “Today I heard the radio interview/of someone who studies the sounds fish make;/her special focus is minnows, darters, sturgeon./They’re noisy, as it turns out, when you have/the proper equipment.”

The Paris Review is een statig en diepzinnig tijdschrift, zonder dat het direct saai of al te pretentieus overkomt. Daar kunnen wij Nederlanders alleen maar jaloers naar blijven kijken.

- Deze TIP verscheen in iets andere vorm op de website van boekhandel Athenaeum. -

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Zomer als filler episode

Zomer als filler episode

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Jesse Gunsing. Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Jaap Goudsmit weigerde voor coronagoeroe te spelen

Jaap Goudsmit weigerde voor coronagoeroe te spelen

Jaap Goudsmit manoeuvreerde behendig tussen het wetenschappelijke en het persoonlijke. Helaas was de samenhang in het gesprek lange tijd ver te zoeken, vond Marte Hoogenboom. Lees meer

Een huis vol water

Een huis vol water

'Hoe leg je aan iemand die de wereld al kent uit dat hij zo kwaad niet is?' Een kort verhaal over verdriet en troost. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Meissie

Meissie

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Mel Kikkert. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 32

Als alles anders loopt

Deze week worden onze redacteurs blij van poëzie op hun time line, een film met Cate Blanchett en een verassingsalbum. Lees meer

Scheerlijn - Haring

Scheerlijn - Haring

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Liene Schipper. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan