Achteraf zou blijken dat niemand er meer echt op had gerekend, ik was zonder het door te hebben al opgeborgen in een mufbruine archiefdoos met een stickertje 'hopeloze gevallen', maar nog niet zo heel lang geleden was het moment om te stoppen met roken opeens daar. Na ruim een decennium dagelijks met volle teugen te hebben genoten van een van de weinige veelbeoefende hobby's die geld en gezondheid in ongeveer gelijke mate verslinden, vond ik het welletjes.
Op dat moment was er sprake van goede wil, maar in weerwil van wat men vaak schijnt te willen geloven, is de wereld van een beetje individuele goede wil zelden echt een betere plek geworden. Een mens met goede wil is namelijk een mens met opties en de keuze voor deze of gene optie bepaalt uiteindelijk de vruchtbaarheid van dat beetje goede wil.
In het geval van de aspirant ex-roker zijn de opties wel ongeveer bekend. Men kan zich voornemen langzaam te "minderen", het lijf behangen met pleisters, het cold turkey proberen of Allen Carr lezen. Wie voor de eerste route kiest, wil stiekem niet stoppen en kan dat dan dus ook beter niet doen. Allen Carr heeft heel wat mensen geholpen, maar de dweepziekte die zijn lezers pleegt te overvallen heb ik altijd wat beangstigend gevonden. Aangezien ik lijd aan een zeldzaam agressieve vorm van pleisterangst, was cold turkey de enige reële optie.
En dan, als de rook zich met een laatste hoestbui definitief een weg uit je longen heeft gebaand, dan moet je iets. Je moet rondjes gaan fietsen om je zenuwen te kalmeren; je moet iedere dag een beetje geld in een potje stoppen, je rijk wanen door jezelf er dagelijks aan te herinneren hoeveel andere leuke dingen je nu kunt doen; je moet je wentelen in zelfmedelijden; je moet kiezen tussen kauwgom, tandenstokers en tics.
Nu lijkt dwangmatigheid zo ongeveer de belangrijkste eigenschap van een tic, maar als je je best doet, kun je soms ook je eigen tic kiezen. Ik had het geluk dat ik een week of wat eerder een klein cameraatje had gekocht.
De Olympus XA2 is niet veel groter dan een pakje sigaretten en toen dat ding eenmaal uit mijn jaszak was verdwenen, werd de plaats van de tabak als vanzelf ingenomen door het toestel. Tijdens mijn eerste weken als emeritus roker greep ik op gezette tijden in mijn jaszak. Zonder te beseffen dat ik was gestopt op zoek naar sigaretten of gewoon omdat de handeling hoorde bij de plek waar ik was of wat ik deed. Vooral wanneer ik een treinstation uitliep of als ik op een terras ging zitten. Of gewoon halverwege een rit op de fiets. Omdat ik een kleine dwangneurose op z'n tijd wel kan waarderen, gaf ik mezelf al snel de opdracht telkens wanneer ik op zoek naar sigaretten per ongeluk het cameraatje vastgreep een foto te maken. Niet per se op dat moment, daarvoor is het ontwikkelen en scannen van films vol onzinfoto's toch iets te kostbaar, maar wel binnen afzienbare tijd. Zo kon het gebeuren dat iedere gedachte aan een sigaret leidde tot speuren naar een 'decisive moment'. Het leverde geen wereldschokkende beelden op, maar wel een fijn fotodagboekje van een nog pril leven als ex-roker.
