Asset 14

Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

Ik stap op iets hards, een kiezelsteen? Nee, een hondendrol die zo stijf is opgedroogd dat hij massief als steen is geworden. Het is heet. De kleine straatjes slingeren zich voort. Ik volg ze zonder na te denken, mijn camera in de hand. Mijn ogen veranderen in geweerlopen op zoek naar beelden om te schieten. Ik maak de wereld in mijn hoofd alvast tweedimensionaal. Maar foto’s als ansichtkaarten haat ik, en het barst hier van de ansichtkaarten.

Mijn slippers klepperen verder over het smeulende asfalt. Ik sla de hoek om en zie een groengeverfde gietijzeren deur in een lange grijze muur. De deur staat op een kier. Ik loop ernaartoe, duw tegen het ijzer, de scharnieren zijn stroef maar ze geven mee, en – mon Dieu! Voor me verschijnt een verlaten Frans begraafplaatsje, niet groter dan veertig vierkante meter, met kleine maar imposante familiegraven.

Ik voel me enigszins opgelaten tussen de graven in mijn roze hemdje en korte spijkerbroek, dikke lens in mijn hand, de toerist komt het schattige begraafplaatsje bekijken, och wat leuk en kijk eens die marmeren gedenkbeeldjes, wat authentiek! Ik berg mijn camera op, werp nog een blik op de deur en schuifel langzaam langs de graven. Archimbaud, Bernard, Durand-Prieur, Jeanjean… Mannen en vrouwen gestorven in 1916, 1943, 1976, 2000. Mijn ogen glijden over de naamplaatjes, soms staat er een foto bij van een flets Frans gezichtje, ach Jules Jeanjean met je mooie zijscheiding en ernstige ogen, wat is er van je geworden? Verpieterde bloemen plakken losjes met hun blaadjes tegen het marmer, in mijn hoofd flitsen fragmenten van niet-bestaande Franse films langs, een familiedrama, oorlogstrauma’s, overspel, mislukte oogsten en wiegendood. Non, je ne regrette rien, zingt Jules Jeanjean me toe vanaf zijn gedenksteen.

Opgewekt wandel ik verder. Ik voel me op mijn gemak bij de doden. Ze zijn zo lekker rustig.

Foto: Maite Karssenberg

Plotseling doemt vanuit mijn ooghoek een zwarte leegte op. Het betonnen deksel van het graf ligt er omgekeerd naast, alsof het zo is opengewipt. Ik schrik en een opgewonden nieuwsgierigheid maakt zich van me meester, plus het besef dat het niet de bedoeling is dat ik hier ben, dat de deur van de begraafplaats slechts even open stond omdat de dood hier bezig was orde op zaken te stellen, zijn dienders zullen straks terugkomen, hun baret scheef op het hoofd, wijnvlekken op de overals, schop in de hand. ‘Qu’est-ce que vous faites!’ zullen ze roepen en ik zou niet weten hoe ik me eruit moest redden.

Maar mijn nieuwsgierigheid wint het van mijn angst en ik loop naar het graf, knijp mijn ogen toe, filter het felle zonlicht weg, buig me iets voorover en kijk in het graf. Twee kisten in bruin pakpapier liggen links en rechts op brede stenen dragers. Verder is de betonnen ruimte stoffig maar opvallend schoon. Er is geen vieze aarde of vlekken, niets, het is als een oude bunker waar geen mens meer is geweest, behalve die twee doden dan, maar die hebben zich koest gehouden in hun kisten bedekt met knispervers papier.

Waarom dat papier? Peinzend staar ik in het graf. Het is papier zoals bij de Xenos. Twee Xenospakjes. Inhoud: doden. Waarom? Om het rottende hout van de kisten te verhullen? Zo snel kan hout toch niet rotten in dit klimaat? Of is het in dit dorp een heidense traditie om de doden in cadeauverpakking aan het hiernamaals aan te bieden?

Er raast een auto langs en ik schrik op uit mijn overpeinzingen. Ineens ben ik echt bang dat er iemand binnenkomt. Ik trek een gênant angstig sprintje richting de uitgang, waar ik stilsta en luister of er niet toevallig iemand op straat is, en dan glip ik snel naar buiten en snelwandel naar het dorpsplein, waar vier mannetjes rond als wijntonnen petanque spelen onder een oude eik.

Ik maak geen foto. Op mijn geheugenkaart staat al een gave foto van twee doodskisten in pakpapier.

Mail

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Faust [working title] (foto door Michel Schnater) door

De opera Faust [working title] doorbreekt de stilte in corona-tijd

Iris Blaak liet zich meevoeren door 'Faust [working title]' van De Nationale Opera en interviewde de makers: Manoj Kamps en Lisenka Heijboer Castañón. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan