Asset 14

Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

Ik stap op iets hards, een kiezelsteen? Nee, een hondendrol die zo stijf is opgedroogd dat hij massief als steen is geworden. Het is heet. De kleine straatjes slingeren zich voort. Ik volg ze zonder na te denken, mijn camera in de hand. Mijn ogen veranderen in geweerlopen op zoek naar beelden om te schieten. Ik maak de wereld in mijn hoofd alvast tweedimensionaal. Maar foto’s als ansichtkaarten haat ik, en het barst hier van de ansichtkaarten.

Mijn slippers klepperen verder over het smeulende asfalt. Ik sla de hoek om en zie een groengeverfde gietijzeren deur in een lange grijze muur. De deur staat op een kier. Ik loop ernaartoe, duw tegen het ijzer, de scharnieren zijn stroef maar ze geven mee, en – mon Dieu! Voor me verschijnt een verlaten Frans begraafplaatsje, niet groter dan veertig vierkante meter, met kleine maar imposante familiegraven.

Ik voel me enigszins opgelaten tussen de graven in mijn roze hemdje en korte spijkerbroek, dikke lens in mijn hand, de toerist komt het schattige begraafplaatsje bekijken, och wat leuk en kijk eens die marmeren gedenkbeeldjes, wat authentiek! Ik berg mijn camera op, werp nog een blik op de deur en schuifel langzaam langs de graven. Archimbaud, Bernard, Durand-Prieur, Jeanjean… Mannen en vrouwen gestorven in 1916, 1943, 1976, 2000. Mijn ogen glijden over de naamplaatjes, soms staat er een foto bij van een flets Frans gezichtje, ach Jules Jeanjean met je mooie zijscheiding en ernstige ogen, wat is er van je geworden? Verpieterde bloemen plakken losjes met hun blaadjes tegen het marmer, in mijn hoofd flitsen fragmenten van niet-bestaande Franse films langs, een familiedrama, oorlogstrauma’s, overspel, mislukte oogsten en wiegendood. Non, je ne regrette rien, zingt Jules Jeanjean me toe vanaf zijn gedenksteen.

Opgewekt wandel ik verder. Ik voel me op mijn gemak bij de doden. Ze zijn zo lekker rustig.

Foto: Maite Karssenberg

Plotseling doemt vanuit mijn ooghoek een zwarte leegte op. Het betonnen deksel van het graf ligt er omgekeerd naast, alsof het zo is opengewipt. Ik schrik en een opgewonden nieuwsgierigheid maakt zich van me meester, plus het besef dat het niet de bedoeling is dat ik hier ben, dat de deur van de begraafplaats slechts even open stond omdat de dood hier bezig was orde op zaken te stellen, zijn dienders zullen straks terugkomen, hun baret scheef op het hoofd, wijnvlekken op de overals, schop in de hand. ‘Qu’est-ce que vous faites!’ zullen ze roepen en ik zou niet weten hoe ik me eruit moest redden.

Maar mijn nieuwsgierigheid wint het van mijn angst en ik loop naar het graf, knijp mijn ogen toe, filter het felle zonlicht weg, buig me iets voorover en kijk in het graf. Twee kisten in bruin pakpapier liggen links en rechts op brede stenen dragers. Verder is de betonnen ruimte stoffig maar opvallend schoon. Er is geen vieze aarde of vlekken, niets, het is als een oude bunker waar geen mens meer is geweest, behalve die twee doden dan, maar die hebben zich koest gehouden in hun kisten bedekt met knispervers papier.

Waarom dat papier? Peinzend staar ik in het graf. Het is papier zoals bij de Xenos. Twee Xenospakjes. Inhoud: doden. Waarom? Om het rottende hout van de kisten te verhullen? Zo snel kan hout toch niet rotten in dit klimaat? Of is het in dit dorp een heidense traditie om de doden in cadeauverpakking aan het hiernamaals aan te bieden?

Er raast een auto langs en ik schrik op uit mijn overpeinzingen. Ineens ben ik echt bang dat er iemand binnenkomt. Ik trek een gênant angstig sprintje richting de uitgang, waar ik stilsta en luister of er niet toevallig iemand op straat is, en dan glip ik snel naar buiten en snelwandel naar het dorpsplein, waar vier mannetjes rond als wijntonnen petanque spelen onder een oude eik.

Ik maak geen foto. Op mijn geheugenkaart staat al een gave foto van twee doodskisten in pakpapier.

Mail

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Horror, honden en verlangen 1

Horror, honden en verlangen

Deze week worden onze redacteurs blij van een film die de Gouden Palm waard is, een uitkomst voor hondenbezitters met een volle agenda en een debuutroman. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer