Ik hoop dat je vandaag wakker wordt in een rebelse bui. Het is namelijk weer boekenweek en dit jaar staat deze in het teken van rebellen en dwarsdenkers. Ellen Deckwitz benoemde al dat dit thema op 10.000 voor de hand liggende manieren kan worden uitgelegd. Denk aan Greta Thunberg, die dwars denkt en het opneemt voor de aarde, of juist aan Jan Cremer die de literaire wereld al sinds de jaren ‘60 heeft geschokt met welke vormen een roman óók kan aannemen.
Dwars denken en rebelleren kan op elk gebied. Het CPNB is zich hiervan bewust en legt daarom de nadruk op de lezers en schrijvers. Deze boekenweek is voor ‘de dromerige dwarsdenker die veilig thuis afreist naar een andere wereld tot de rebel die zijn messcherpe pen als wapen gebruikt tegen de status quo.’
Ik ben fan van deze introverte uitleg van het anders doen. Voor mij zijn er twee plekken waar deze rebellen het meest thuis zijn. De eerste thuis is hier, op Hard//hoofd, waar we altijd strijden voor zachtheid, introspectie en radicale nuance.
Het tweede thuis is de boekhandel. Dit komt deels doordat ik zelf een boekverkoper ben. Als boekverkoper ben je een ambassadeur van het verhaal. Voor elke lezer is er een nieuw boek te vinden, een dat niet zó maar gevonden kan worden door een bestsellertop 60 of een algoritme.
Het baart me zorgen dat de boekhandel voor veel lezers en schrijvers een plek is geworden waar pas gekeken wordt nádat Bol.com bezocht is. Terwijl de boekhandel juist een magische plaats is waar zo veel verhalen wonen en gevonden worden. Een boekhandel is niet slechts een magazijn, een boekhandel is een plek waar literatuur blijft voortleven. Veronica Scott Esposito beargumenteert waarom het bestaan van een lokale (onafhankelijke) boekhandel een essentiële politieke actie is, een vorm van klein verzet. Een boekwinkel is namelijk de belichaming van de gemeenschappelijke waarden van een plek. Een boekhandelaar heeft maar gelimiteerd plaats. Welk boek leg je als boekverkoper op tafel, welk verhaal besluit je keer op keer weer bij te bestellen, welke schrijver of denker nodig je uit voor een literaire avond? Natuurlijk zit er een financiële factor aan het verkopen van boeken, die zal er altijd zijn. Toch wordt de boekhandel behuisd door een magie die een algoritme nooit kan bieden: namelijk een collectie die de lezer keer op keer een nieuwe wereld kan laten zien zonder dat deze te veel in zijn eigen bubbel blijft steken.
Het is bovendien een vorm van klein verzet om een boekhandel binnen te stappen in plaats van het internet op te gaan, omdat je het gebaande pad van de 24-uurs koopcultuur weigert te betreden. Je kiest voor het steunen van een plek die plaats biedt voor meerdere verhalen, zowel voor de nieuwe bestseller als voor de vergeten woorden die werelden kunnen openen. De fysieke boekhandel is het thuis van de introverte rebel, de stille dwarsdenker. Koop je een boek bij de boekhandel, dan draag je bij aan het voortbestaan van dit thuis.
Neem daarom deze week niet je laptop op schoot om een boek te bestellen, maar loop even om langs de boekhandel. Niet alleen ontvang je een boekenweekgeschenk en het prachtige gedicht van Ellen Deckwitz, je bevindt je ook op een plek die jou als lezer en schrijver laat floreren. Loop langs de kasten en zie het klein verzet dat op de planken ligt te wachten.
Beeld: Rob Walsh via Flickr
