Asset 14

Praat over je begrafenis

Tip: Praat over je begrafenis 1

Vlak voor mijn overgrootmoeder stierf, vroeg ze aan haar familieleden of ze tijdens haar begrafenis wilden dansen rondom haar kist. Ik was zeven en met mijn kinderbrein leek me dit een fantastisch idee, maar tijdens de uitvaart kwam ik erachter dat we dit alleen maar ‘in gedachten mochten doen.’ Eigenlijk denk ik nu nog steeds: ‘Waarom niet?’

Dat ik de laatste tijd veel aan deze gebeurtenis terugdenk heeft van alles te maken met een vriend uit Mexico. Hij vertelt me regelmatig in geuren en kleuren over zijn land en het is altijd een feest om naar hem te luisteren.

Wat me het meest opvalt aan zijn verhalen is hoe levendig de Mexicaanse cultuur is. Emoties voeren er meer de boventoon dan in de Nederlandse cultuur en er lijkt ook meer ruimte te zijn voor persoonlijk contact, juist ook met de mensen die je niet zo goed kent. Zoals de Volkskrant al schreef: ‘In gewone landen ontmoet je mensen, in Mexico krijg je familie.’ Ik krijg het idee dat er meer in het ‘nu’ wordt geleefd dan in de westerse maatschappij en misschien is dit de reden dat de dood er ook een centrale rol inneemt. Want hoe dichter je bij het leven staat, hoe dichter bij de dood.

Dit is niet zo zwaar als het in de eerste instantie klinkt. Zo viert Mexico natuurlijk Dia de los Muertos, de dag van de doden, waarop overleden dierbaren geëerd worden door middel van kleurrijke altaren, versierd met bloemen, kaarsen en drank (als je de animatiefilm Coco hebt gezien weet je waar ik het over heb, en zo niet: skip al je plannen en ga hem nu kijken.) Mijn vriend vertelde me ook dat hij vroeger op school verhalen moest schrijven over de hypothetische dood van iemand in zijn directe omgeving, iemand die gewoon nog leefde. Ik vind dit zowel bizar als geweldig. “Over de doden niets dan goeds,” is overigens een gezegde dat niet in het Mexicaans-Spaanse vocabulaire is opgenomen, want grappen maken over net overleden mensen is er aan de orde van de dag. En zelfs van de ceremonie wordt soms een feestje gemaakt, zoals bij de Zapotec begrafenissen waarbij er een band komt spelen, er veel alcohol wordt gedronken en dit alles eindigt in een feest dat nog uren doorgaat.

Waarom maken we hier in Nederland van een begrafenis eigenlijk geen feestje? Waarom eren we diegenen die niet langer onder ons zijn niet één keer per jaar met een altaar?

Ik wil de dingen niet luchtiger maken dan ze zijn, maar ik denk wel dat we de dood wat meer als collectief kunnen omarmen. Rouwen lijkt in Nederland vooral een individuele aangelegenheid te zijn. Dat is moeilijk voor iedereen die net iemand is kwijtgeraakt, maar ook voor alle mensen die eromheen staan en troost proberen te bieden.

Fantaseer daarom eens met je vrienden in de kroeg over je begrafenis. Welke muziek moeten ze draaien? Wil je dat ze je as in zee uitstrooien of wil je juist begraven worden onder een eikenboom? Wie moeten er absoluut komen en wie juist absoluut niet? Misschien kom je er dan wel achter dat een van je beste vrienden het leuk zou vinden als er gedanst wordt rondom zijn of haar kist. Niet alleen door zevenjarige achterkleindochters, maar juist door iedereen.

Beeld: Arup Malakar via Flickr

Mail

Emma Stomp (1994) schrijft over alles wat haar fascineert: van vreemde Mexicaanse gezegdes tot aan de mooiste uren in je lichaam. Eerder studeerde ze sociologie aan de UvA, waar ze nu werkt als communicatiemedewerker. Ze is dol op Wes Anderson films en vintagekleding en heeft minstens zo’n grote koffieverslaving als Lorelai Gilmore.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer