Asset 14

Praat over je begrafenis

Tip: Praat over je begrafenis 1

Vlak voor mijn overgrootmoeder stierf, vroeg ze aan haar familieleden of ze tijdens haar begrafenis wilden dansen rondom haar kist. Ik was zeven en met mijn kinderbrein leek me dit een fantastisch idee, maar tijdens de uitvaart kwam ik erachter dat we dit alleen maar ‘in gedachten mochten doen.’ Eigenlijk denk ik nu nog steeds: ‘Waarom niet?’

Dat ik de laatste tijd veel aan deze gebeurtenis terugdenk heeft van alles te maken met een vriend uit Mexico. Hij vertelt me regelmatig in geuren en kleuren over zijn land en het is altijd een feest om naar hem te luisteren.

Wat me het meest opvalt aan zijn verhalen is hoe levendig de Mexicaanse cultuur is. Emoties voeren er meer de boventoon dan in de Nederlandse cultuur en er lijkt ook meer ruimte te zijn voor persoonlijk contact, juist ook met de mensen die je niet zo goed kent. Zoals de Volkskrant al schreef: ‘In gewone landen ontmoet je mensen, in Mexico krijg je familie.’ Ik krijg het idee dat er meer in het ‘nu’ wordt geleefd dan in de westerse maatschappij en misschien is dit de reden dat de dood er ook een centrale rol inneemt. Want hoe dichter je bij het leven staat, hoe dichter bij de dood.

Dit is niet zo zwaar als het in de eerste instantie klinkt. Zo viert Mexico natuurlijk Dia de los Muertos, de dag van de doden, waarop overleden dierbaren geëerd worden door middel van kleurrijke altaren, versierd met bloemen, kaarsen en drank (als je de animatiefilm Coco hebt gezien weet je waar ik het over heb, en zo niet: skip al je plannen en ga hem nu kijken.) Mijn vriend vertelde me ook dat hij vroeger op school verhalen moest schrijven over de hypothetische dood van iemand in zijn directe omgeving, iemand die gewoon nog leefde. Ik vind dit zowel bizar als geweldig. “Over de doden niets dan goeds,” is overigens een gezegde dat niet in het Mexicaans-Spaanse vocabulaire is opgenomen, want grappen maken over net overleden mensen is er aan de orde van de dag. En zelfs van de ceremonie wordt soms een feestje gemaakt, zoals bij de Zapotec begrafenissen waarbij er een band komt spelen, er veel alcohol wordt gedronken en dit alles eindigt in een feest dat nog uren doorgaat.

Waarom maken we hier in Nederland van een begrafenis eigenlijk geen feestje? Waarom eren we diegenen die niet langer onder ons zijn niet één keer per jaar met een altaar?

Ik wil de dingen niet luchtiger maken dan ze zijn, maar ik denk wel dat we de dood wat meer als collectief kunnen omarmen. Rouwen lijkt in Nederland vooral een individuele aangelegenheid te zijn. Dat is moeilijk voor iedereen die net iemand is kwijtgeraakt, maar ook voor alle mensen die eromheen staan en troost proberen te bieden.

Fantaseer daarom eens met je vrienden in de kroeg over je begrafenis. Welke muziek moeten ze draaien? Wil je dat ze je as in zee uitstrooien of wil je juist begraven worden onder een eikenboom? Wie moeten er absoluut komen en wie juist absoluut niet? Misschien kom je er dan wel achter dat een van je beste vrienden het leuk zou vinden als er gedanst wordt rondom zijn of haar kist. Niet alleen door zevenjarige achterkleindochters, maar juist door iedereen.

Beeld: Arup Malakar via Flickr

Mail

Emma Stomp heeft net zo’n serieuze koffieverslaving als Lorelai Gilmore.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Als het doek valt

Als het doek valt

De gevoelens van heimwee waardoor Eva als kind geteisterd werd, ervaart ze als volwassen vrouw van tijd tot tijd nog steeds. Lees meer

 Samen alleen op de wereld

Samen alleen op de wereld

Speciaal voor de Heimweek delen tien fotografen beelden die hen doen terugverlangen naar een plek of een moment in hun leven. Het resultaat is een uniek inkijkje in de diversiteit van heimwee en nostalgie; misschien wel de allerindividueelste emoties. Lees meer

Slentermijmeringen uit Oxford

Slentermijmeringen uit Oxford

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneken Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Oxford. Lees meer

Komt een gangster bij de dokter

Komt een gangster bij de dokter

Nu ze zelf psycholoog is, kijkt Marthe van Bronkhorst heel anders naar een van haar favoriete series. Lees meer

Column: Een Bert of een Ernie

Een Bert of een Ernie

Eva van den Boogaard is met vrienden op vakantie in de Ardèche. Liggend bij het zwembad stelt één van haar vrienden een vraag die in alle eenvoud doet nadenken over de groepsverhoudingen. Lees meer

Column: Volhouden stoppen volhouden 3

Volhouden stoppen volhouden

Iduna Paalman bezoekt haar zieke hond, en hoort haar 's nachts onrustig ademen. 'Ze jankt een beetje, dat doen honden als ze dromen. Of heeft ze pijn?' Lees meer

Complete overgave

Complete overgave

Marthe van Bronkhorst liet zich meevoeren door de Waddenzee - om zichzelf te herontdekken. De rustgevende bezigheid maakt haar al snel doodsbenauwd. Lees meer

Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan