Asset 14

Praat over je begrafenis

Tip: Praat over je begrafenis 1

Vlak voor mijn overgrootmoeder stierf, vroeg ze aan haar familieleden of ze tijdens haar begrafenis wilden dansen rondom haar kist. Ik was zeven en met mijn kinderbrein leek me dit een fantastisch idee, maar tijdens de uitvaart kwam ik erachter dat we dit alleen maar ‘in gedachten mochten doen.’ Eigenlijk denk ik nu nog steeds: ‘Waarom niet?’

Dat ik de laatste tijd veel aan deze gebeurtenis terugdenk heeft van alles te maken met een vriend uit Mexico. Hij vertelt me regelmatig in geuren en kleuren over zijn land en het is altijd een feest om naar hem te luisteren.

Wat me het meest opvalt aan zijn verhalen is hoe levendig de Mexicaanse cultuur is. Emoties voeren er meer de boventoon dan in de Nederlandse cultuur en er lijkt ook meer ruimte te zijn voor persoonlijk contact, juist ook met de mensen die je niet zo goed kent. Zoals de Volkskrant al schreef: ‘In gewone landen ontmoet je mensen, in Mexico krijg je familie.’ Ik krijg het idee dat er meer in het ‘nu’ wordt geleefd dan in de westerse maatschappij en misschien is dit de reden dat de dood er ook een centrale rol inneemt. Want hoe dichter je bij het leven staat, hoe dichter bij de dood.

Dit is niet zo zwaar als het in de eerste instantie klinkt. Zo viert Mexico natuurlijk Dia de los Muertos, de dag van de doden, waarop overleden dierbaren geëerd worden door middel van kleurrijke altaren, versierd met bloemen, kaarsen en drank (als je de animatiefilm Coco hebt gezien weet je waar ik het over heb, en zo niet: skip al je plannen en ga hem nu kijken.) Mijn vriend vertelde me ook dat hij vroeger op school verhalen moest schrijven over de hypothetische dood van iemand in zijn directe omgeving, iemand die gewoon nog leefde. Ik vind dit zowel bizar als geweldig. “Over de doden niets dan goeds,” is overigens een gezegde dat niet in het Mexicaans-Spaanse vocabulaire is opgenomen, want grappen maken over net overleden mensen is er aan de orde van de dag. En zelfs van de ceremonie wordt soms een feestje gemaakt, zoals bij de Zapotec begrafenissen waarbij er een band komt spelen, er veel alcohol wordt gedronken en dit alles eindigt in een feest dat nog uren doorgaat.

Waarom maken we hier in Nederland van een begrafenis eigenlijk geen feestje? Waarom eren we diegenen die niet langer onder ons zijn niet één keer per jaar met een altaar?

Ik wil de dingen niet luchtiger maken dan ze zijn, maar ik denk wel dat we de dood wat meer als collectief kunnen omarmen. Rouwen lijkt in Nederland vooral een individuele aangelegenheid te zijn. Dat is moeilijk voor iedereen die net iemand is kwijtgeraakt, maar ook voor alle mensen die eromheen staan en troost proberen te bieden.

Fantaseer daarom eens met je vrienden in de kroeg over je begrafenis. Welke muziek moeten ze draaien? Wil je dat ze je as in zee uitstrooien of wil je juist begraven worden onder een eikenboom? Wie moeten er absoluut komen en wie juist absoluut niet? Misschien kom je er dan wel achter dat een van je beste vrienden het leuk zou vinden als er gedanst wordt rondom zijn of haar kist. Niet alleen door zevenjarige achterkleindochters, maar juist door iedereen.

Beeld: Arup Malakar via Flickr

Mail

Emma Stomp heeft net zo’n serieuze koffieverslaving als Lorelai Gilmore.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer