‘Een Kid A’tje doen’, dat zou tegenwoordig een uitdrukking in de popjournalistiek kunnen zijn om aan te geven dat een band moedig een succesvol geluid inruilt voor een zogeheten ‘moeilijk’ of ‘artistiek’ product, waarmee welbewust het risico van een commerciële zelfmoord wordt gelopen. Natuurlijk is het fenomeen veel ouder dan Radiohead’s opzienbarende abstracte meesterwerk van tien jaar terug. Bob Dylan’s overstap van akoestische protestliederen naar elektrische folkrock halverwege de jaren zestig was op z’n zachts gezegd extreem en kwam hem dan ook op een strontlading aan onbegrip van zijn oude fans en de klassiek geworden belediging ‘Judas’ te staan, al won hij er tegelijk definitief de rest van de wereld mee. In de jaren zeventig veranderde pop-kameleon David Bowie haast per album van muziekstijl en uiterlijk, waardoor alleen de meest devote aanhangers hem nog konden volgen. En de jaren tachtig-band Talk Talk trok een lange neus naar de liefhebbers van hun kauwgomballen-pop en maakte met Spirit Of Eden een compromisloos geluidsschilderij, dat de blauwdruk van de ‘post-rock’ zou gaan vormen. Toch is het een zeldzaamheid als bands van een gewaardeerde sound afstappen. Je moet ook wel van heel erg muzikale huize komen om met een geheel ander geluid net zo weten te overtuigen, als met het geluid waar je in eerste instantie bekend mee bent geworden. Maar wanneer artiesten het avontuur aandurven juich ik dat bij voorbaat altijd toe, zélfs als de muziek die een nieuwe benadering oplevert uiteindelijk als mislukt kan worden beschouwd.
Dat de Brooklynse electro-psych-glam-band MGMT (voorheen ‘The Management’) een Kid A’tje zou gaan plegen, was eigenlijk wel duidelijk vanaf het moment dat het duo aankondigde geen singles van hun nieuwe album uit te zullen gaan brengen. Want deze band was – met de hits ‘Time To Pretend’, ‘Electric Feel’ en ‘Kids’, allen afkomstig van hun vorige album Oracular Spectacular uit 2007 – nu juist een ‘singles-band’ bij uitstek. Als ze dat soort aanstekelijke liedjes waren blijven maken, had ik dat zeker geen ramp gevonden. Maar het is natuurlijk wel heel erg cool dat ze hun nog zo relatief jonge succes-formule nu al de das om willen doen. Wat echter nóg mooier nieuws genoemd mag worden is dat het iets fan-tas-tisch heeft opgeleverd! Congratulations, want zo heet het nieuwe album, is inderdaad een plaat die duidelijk als één geheel ervaren moet worden. ‘Moeilijk’ klinkt de muziek eigenlijk alleen als je het per se met het vroegere werk van de band wilt vergelijken. Geen van de negen tracks die op deze plaat staan is geschikt om als vloervuller van uw plaatselijke alto-disco te dienen. Maar als geheel is dit album minstens zo smakelijk als z’n voorganger. Ja, zelfs het meer dan twaalf minuten durende en constant van melodie veranderende centerpiece ‘Siberian Breaks’ voelt geen moment geforceerd aan, maar volgt de herkenbare logica van een goddelijke koortsdroom.
Alle hippe jongentjes en meisjes die MGMT zo ‘fucking vet’ vonden vanwege het funky electrorock-element, zullen even moeten slikken bij de constatering dat dit geheel uit het muzikale palet verdwenen is. Om vervolgens de fluorescerende glitterpakjes terug in de kast te hangen en de Afghaanse jassen van hun ouders uit de mottenballen te toveren. Want Congratulations wémelt van de sixties-invloeden. Van het surrealisme van Syd Barrett, via de manie van The Doors, tot de LSD-zonnigheid van de Beach Boys. Toch kan dit allerminst als een 'retro-plaat' worden bestempeld. Daarvoor zijn te hoorbaar contemporaine invloeden als Arcade Fire en Of Montreal in de eclectische stamppot verwerkt.
Congratulations doet constant aan van alles denken, maar nóóit aan MGMT. Wat dat betreft zijn deze jongens voor hun ‘Kid A-examen’ met vlag en wimpel geslaagd. En mocht de zomer van 2010 net zo geestverruimend en geil als die van 1967 blijken te zijn, dan hebben we ieder geval de ideale soundtrack alvast in handen!
Het volledige album is te beluisteren op de officiële site van MGMT, waar eveneens de nogal bevreemdende en onsmakelijke videoclip van het nummer ‘Flash Delirium’ te bekijken valt: www.whoismgmt.com
