Tegenwoordig verzinnen kunstenaars alleen nog ideeën en maken ze niets meer." /> Tegenwoordig verzinnen kunstenaars alleen nog ideeën en maken ze niets meer." />
nieuwsbrief
Asset 14

Metropolis M

Kunstenaars die hun geld verdienen met louter ideeën – het blijft een lastig te behappen gegeven. Wat ‘scheppen’ ze dan? Is dat geen doen alsof? Dus toen Museum Boijmans Van Beuningen begin dit jaar de conceptuele sculptuur Pindakaasvloer (1962) aankocht, moest de ontwerper (Wim T. Schippers) in menig praatprogramma komen opdraven voor tekst en uitleg. Had hij werkelijk alleen het concept verkocht? Met niet eens één pot pindakaas erbij? Vond hij dat zelf ook niet een beetje raar? Voor wie hier toen geen genoeg van kon krijgen, is er nu het februari/maartnummer van Metropolis M waarin de conceptueel kunstenaar ter discussie staat.

Mail

Metropolis M – stevig glanspapier, veel vetgedrukt font en bladspiegel in kolommen – bestaat al ruim dertig jaar en vertegenwoordigt samen met bladen als Kunstbeeld en Mr. Motley de nationale hedendaagse kunstkritiek. Op de cover van het tweemaandelijks kunsttijdschrift prijkt de plaat Nazi Milk (1979) van het Canadese kunstenaarscollectief General Idea. De provocateurs uit de jaren zeventig worden in het nummer opgevoerd als grote inspiratoren van de hedendaagse conceptuele kunst, van het genre kunst-als-idee. In een tien pagina’s groot interview herinnert A.A. Bronson, de enige van het collectief die AIDS overleefde, zich met name de ironie en het maakplezier waarmee de projecten van General Idea tot stand kwamen: "Ons idee was dat we zoveel betekenislagen in elk project konden aanbrengen dat iedereen minstens één van die lagen zou snappen."

Sindsdien is de hedendaagse kunst steeds verder doorgeschoten in haar conceptuele kant. Dat stelt filosoof Aaron Schuster bitter in een diepgravend essay waarin de productiviteit van hedendaagse kunstenaars wordt bekritiseerd. Volgens Schuster is "de kunstenaar van vandaag […] zelfs zo vertrouwd geraakt met de ideematige kant van kunst, dat hij niet alleen vindt dat hij het niet hoeft te maken, hij zou niet eens meer kunnen". Het hoeft dan volgens hem ook niet lang meer te duren voordat er een curator opstaat die een tentoonstelling organiseert die volledig "in iemands hoofd plaatsvindt".

Uit de portretten van toonaangevende conceptuelen van nu, over Gabriel Lester en Lili Reynaud-Dewarr, komt echter iets anders naar voren. Beiden zijn juist met ernst en enorme toewijding betrokken bij de materiële realisatie van hun concepten. Het verslag dat het kunstenaarsduo Fucking Good Art deed van hun verblijf in Georgië, wijst bovendien uit dat ook als de kunstwereld zelf niet meer dan een concept is (zoals in veel Kaukasische landen) er alsnog interessante kunst kan worden gemaakt. Door deze portretten naast het essay van Schuster te publiceren (met de nadrukkelijke boodschap: zo kan het ook!), mengt Metropolis M zich op ‘licht provocatieve wijze’ in het conceptuele kunstdebat.

Toch is de redactie er niet op uit de mythe rond de conceptueel kunstenaar te doorgronden. Of we ons nu vakkundig om de tuin geleid moeten voelen door zijn fantoomkunst of juist uitgedaagd om iets dat incompleet is, te complementeren in ons eigen hoofd, dat blijft in het midden. Dat doet er dan ook niet zo toe. Metropolis M leest veel beter als een kunstfilosofisch menu, als een catalogus, een agenda. Nog afgezien van de vele Re- en Previews, haakt namelijk nagenoeg elk artikel in op een lopende tentoonstelling. Het resultaat: een prettige verzameling voorpublicaties waaruit iedereen kan putten voorafgaand aan een bezoek aan de (conceptuele) tentoonstellingspraktijk.

De Pindakaasvloer van Wim T. Schippers wordt niet besproken in Metropolis M, maar is wel vanaf 5 maart 2011 t/m 31 mei 2011 te zien in het Museum Boijmans Van Beuningen.

(Deze TIP verscheen eerder op de site van Boekhandel Athenaeum)

Sara Spoelstra (Gouda 1983) studeert algemene cultuurwetenschappen en journalistiek, woont in Amsterdam en is down met krakers en kunstenaars.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

Alles vijf sterren: 15

Persoonlijke revoluties en opdringerige aansporingen

Deze week worden we blij van een eeuwenoude schoolkrant, een handig polsbandje en een kostuumdrama zoals we dat niet gewend zijn. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5