Mijn zus noemde het ‘de poezenplaat’ en ik vroeg altijd om ‘de huilende bomen,’ maar we bedoelden allebei L'Enfant et les Sortilèges van componist Maurice Ravel, geschreven aan het begin van de jaren '20 van de vorige eeuw. En het was niet voor niets één van onze favoriete platen, de fantasievolle benamingen zeggen het al: het stuk spreekt tot de verbeelding als geen ander. Voor kinderen en volwassenen.
In L'Enfant et les Sortilèges (Het kind en de Betoveringen) krijgt een jongetje straf, omdat hij zijn huiswerk niet maakt. Hij wordt baldadig, trekt de katten aan hun staart, sloopt het servies, maakt de klok kapot, totdat de betovering intreed, de dingen die hij heeft geplaagd tot leven komen en zich bij hem beklagen over wat hij hen heeft aangedaan.
Wat volgt is een op alle fronten fascinerende trip. Ravel is beroemd om zijn buitengewoon geraffineerde arrangementen en experimenten met verschillende muzikale stijlen. In L'Enfant et les Sortilèges wordt de muzikale verbeelding dan ook op alle fronten aangesproken. Het Engelse Servies spreekt in gebroken Engels, samen met de Oosterse klanken van het Chinese theekopje. Het vuur klinkt als vlammen. De (porseleinen) herders en herderinnetjes roepen een landelijke sfeer op. Mijn persoonlijke favorieten zijn de klok die dreigend ‘ding, ding, ding, ding’ roept. Of de katten, wiens gemiauw door het hele orkest wordt ondersteund en de kikkers die, nadat het jongetje de tuin in is gegaan, hem al kwakend toespreken. En natuurlijk de eerder genoemde huilende bomen, die klagelijk en intens treurig “onze wonden, onze wonden” zingen: de kruizen die het jongetje met zijn zakmes in hun bast heeft gekerfd. Ik werd er een beetje bang van, vroeger.
Luister hier op YouTube naar een, visueel beetje suffe, maar muzikaal prima vertolking van het stuk. Bijvoorbeeld naar de scène in de tuin. Beeldender kan muziek haast niet zijn.
