Een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist. " /> Een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist. " />
Asset 14

Jan Mayen

In de zesde eeuw na Christus verkende de moedige zeevaarder Brandaan, een Ierse monnik, de Noord-Europese zeeën. De angst sloeg hem om het hart toen hij een zwart eiland naderde met een angstaanjagend rokende berg. Het eiland leek in brand te staan. De omgeving werd bevangen door een vreselijk lawaai. Brandaan besloot onmiddellijk rechtsomkeert te maken, in de veronderstelling dat hij de poort naar de hel had gevonden.

Het eiland Jan Mayen is een van de meest exotische plekken in Europa. Het ligt eenzaam geïsoleerd in de zee tussen Groenland, IJsland en Spitsbergen. De meest karakteristieke eigenschap van het eiland is de ruim 2000 meter hoge Beerenberg, een vulkaan waar de eeuwige sneeuw op de top inderdaad de indruk wekt de muil naar de onderwereld te zijn.

Begin zeventiende eeuw werd het eiland herontdekt door Nederlandse walvisvaarders die op zoek waren naar een basis van waaruit ze hun stroopjachten konden uitvoeren. De belangen waren groot en in een paar decennia werden er forten opgericht en waren er in de zomermaanden soms wel duizend man gestationeerd. Maar na 1650 was het wel weer zo’n beetje afgelopen met de walvisjacht en werd het eiland verlaten.

In het begin van de twintigste eeuw ontdekten de Noren dat Jan Mayen uitstekend geschikt was om op vossen te jagen. Deze jacht was echter zo succesvol dat er vanaf 1920 al niet veel meer te jagen viel, waardoor weinig motivatie hadden om de barre winters op het eiland te doorstaan.

Het eiland bleek voor de Noren echter vooral van waarde voor de meteorologische gegevens die onmisbaar bleken voor goede weersvoorspellingen van de Noordelijke IJszee en Noorwegen zelf. Noorwegen plaatste er een meteorologisch station en annexeerde het eiland.

In de Tweede Wereldoorlog kon Jan Mayen niet worden bezet door de nazi’s waardoor de Noren die in het weerstation werkten een kleine onafhankelijke vrijstaat waren. Ze moesten zich echter verdedigen tegen de aanvallen van de Duitsers, waarvan nu nog enkele vliegtuigwrakken getuigen. De Amerikanen vestigden er tijdens de oorlog ook nog een radiostation, waarmee de posities van de Duitsers moesten worden opgespoord.

Eind jaren ’50 vestigde de NAVO op Jan Mayen een uitgebreider radionavigationeel station, waardoor het noodzakelijk werd ook een landingsbaan voor vliegtuigen aan te leggen. Samen met het weerstation zorgden dit voor een micro-economie waar zo’n 40 mensen in werkten. Dat aantal is vandaag de dag gereduceerd tot ongeveer de helft.

Ben je het beu altijd maar met Argentijnse schepen mee te varen naar Antarctica, of je onder het juk van gidsen te plaatsen in de Karakoram, dan is Jan Mayen eens een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist.

De landingsbaan op het eiland wordt niet gebruikt voor commercieel verkeer. Jan Mayen heeft geen haven en er is geen reguliere veerdienst naar het eiland. De website van Jan Mayen waarschuwt: “Important: The Jan Mayen station is not equipped to assist or supply any visitors!”

Er zijn enkele reisbureaus die reizen naar Jan Mayen aanbieden. Vanaf IJsland (“U wordt in de loop van maandagmiddag aan de kade verwacht”) vertrekt een twintig meter lang zeiljacht, de Aurora, naar het eiland – een reis van twee dagen. Bij aankomst wordt er een beschutte ankerplaats gezocht waar een tentenkamp wordt opgeslagen. Vervolgens kunnen de reizigers zich verheugen op expedities naar de top van de Beerenberg en door de vulkanische grotten die het eiland rijk is.

De tocht naar de kraterrand van de Beerenberg alleen al is een hachelijke onderneming die meer dan 10 uur in beslag neemt. Om het hoogste punt hiervan de bereiken, met de afschrikwekkende naam Haakon VII, en weer terug te keren moet nog eens 5 uur gerekend worden.

Voor wie het voornemen had in 2012 een echt interessante Facebookstatus te hebben na zijn zomervakantie, is Jan Mayen een aanrader. Let wel: Beerenberg wordt geschreven met twee e’s.

Mail

Daan Oostveen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer