Een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist. " /> Een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist. " />
Asset 14

Jan Mayen

In de zesde eeuw na Christus verkende de moedige zeevaarder Brandaan, een Ierse monnik, de Noord-Europese zeeën. De angst sloeg hem om het hart toen hij een zwart eiland naderde met een angstaanjagend rokende berg. Het eiland leek in brand te staan. De omgeving werd bevangen door een vreselijk lawaai. Brandaan besloot onmiddellijk rechtsomkeert te maken, in de veronderstelling dat hij de poort naar de hel had gevonden.

Het eiland Jan Mayen is een van de meest exotische plekken in Europa. Het ligt eenzaam geïsoleerd in de zee tussen Groenland, IJsland en Spitsbergen. De meest karakteristieke eigenschap van het eiland is de ruim 2000 meter hoge Beerenberg, een vulkaan waar de eeuwige sneeuw op de top inderdaad de indruk wekt de muil naar de onderwereld te zijn.

Begin zeventiende eeuw werd het eiland herontdekt door Nederlandse walvisvaarders die op zoek waren naar een basis van waaruit ze hun stroopjachten konden uitvoeren. De belangen waren groot en in een paar decennia werden er forten opgericht en waren er in de zomermaanden soms wel duizend man gestationeerd. Maar na 1650 was het wel weer zo’n beetje afgelopen met de walvisjacht en werd het eiland verlaten.

In het begin van de twintigste eeuw ontdekten de Noren dat Jan Mayen uitstekend geschikt was om op vossen te jagen. Deze jacht was echter zo succesvol dat er vanaf 1920 al niet veel meer te jagen viel, waardoor weinig motivatie hadden om de barre winters op het eiland te doorstaan.

Het eiland bleek voor de Noren echter vooral van waarde voor de meteorologische gegevens die onmisbaar bleken voor goede weersvoorspellingen van de Noordelijke IJszee en Noorwegen zelf. Noorwegen plaatste er een meteorologisch station en annexeerde het eiland.

In de Tweede Wereldoorlog kon Jan Mayen niet worden bezet door de nazi’s waardoor de Noren die in het weerstation werkten een kleine onafhankelijke vrijstaat waren. Ze moesten zich echter verdedigen tegen de aanvallen van de Duitsers, waarvan nu nog enkele vliegtuigwrakken getuigen. De Amerikanen vestigden er tijdens de oorlog ook nog een radiostation, waarmee de posities van de Duitsers moesten worden opgespoord.

Eind jaren ’50 vestigde de NAVO op Jan Mayen een uitgebreider radionavigationeel station, waardoor het noodzakelijk werd ook een landingsbaan voor vliegtuigen aan te leggen. Samen met het weerstation zorgden dit voor een micro-economie waar zo’n 40 mensen in werkten. Dat aantal is vandaag de dag gereduceerd tot ongeveer de helft.

Ben je het beu altijd maar met Argentijnse schepen mee te varen naar Antarctica, of je onder het juk van gidsen te plaatsen in de Karakoram, dan is Jan Mayen eens een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist.

De landingsbaan op het eiland wordt niet gebruikt voor commercieel verkeer. Jan Mayen heeft geen haven en er is geen reguliere veerdienst naar het eiland. De website van Jan Mayen waarschuwt: “Important: The Jan Mayen station is not equipped to assist or supply any visitors!”

Er zijn enkele reisbureaus die reizen naar Jan Mayen aanbieden. Vanaf IJsland (“U wordt in de loop van maandagmiddag aan de kade verwacht”) vertrekt een twintig meter lang zeiljacht, de Aurora, naar het eiland – een reis van twee dagen. Bij aankomst wordt er een beschutte ankerplaats gezocht waar een tentenkamp wordt opgeslagen. Vervolgens kunnen de reizigers zich verheugen op expedities naar de top van de Beerenberg en door de vulkanische grotten die het eiland rijk is.

De tocht naar de kraterrand van de Beerenberg alleen al is een hachelijke onderneming die meer dan 10 uur in beslag neemt. Om het hoogste punt hiervan de bereiken, met de afschrikwekkende naam Haakon VII, en weer terug te keren moet nog eens 5 uur gerekend worden.

Voor wie het voornemen had in 2012 een echt interessante Facebookstatus te hebben na zijn zomervakantie, is Jan Mayen een aanrader. Let wel: Beerenberg wordt geschreven met twee e’s.

Mail

Daan Oostveen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer