Een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist. " /> Een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist. " />
Asset 14

Jan Mayen

In de zesde eeuw na Christus verkende de moedige zeevaarder Brandaan, een Ierse monnik, de Noord-Europese zeeën. De angst sloeg hem om het hart toen hij een zwart eiland naderde met een angstaanjagend rokende berg. Het eiland leek in brand te staan. De omgeving werd bevangen door een vreselijk lawaai. Brandaan besloot onmiddellijk rechtsomkeert te maken, in de veronderstelling dat hij de poort naar de hel had gevonden.

Het eiland Jan Mayen is een van de meest exotische plekken in Europa. Het ligt eenzaam geïsoleerd in de zee tussen Groenland, IJsland en Spitsbergen. De meest karakteristieke eigenschap van het eiland is de ruim 2000 meter hoge Beerenberg, een vulkaan waar de eeuwige sneeuw op de top inderdaad de indruk wekt de muil naar de onderwereld te zijn.

Begin zeventiende eeuw werd het eiland herontdekt door Nederlandse walvisvaarders die op zoek waren naar een basis van waaruit ze hun stroopjachten konden uitvoeren. De belangen waren groot en in een paar decennia werden er forten opgericht en waren er in de zomermaanden soms wel duizend man gestationeerd. Maar na 1650 was het wel weer zo’n beetje afgelopen met de walvisjacht en werd het eiland verlaten.

In het begin van de twintigste eeuw ontdekten de Noren dat Jan Mayen uitstekend geschikt was om op vossen te jagen. Deze jacht was echter zo succesvol dat er vanaf 1920 al niet veel meer te jagen viel, waardoor weinig motivatie hadden om de barre winters op het eiland te doorstaan.

Het eiland bleek voor de Noren echter vooral van waarde voor de meteorologische gegevens die onmisbaar bleken voor goede weersvoorspellingen van de Noordelijke IJszee en Noorwegen zelf. Noorwegen plaatste er een meteorologisch station en annexeerde het eiland.

In de Tweede Wereldoorlog kon Jan Mayen niet worden bezet door de nazi’s waardoor de Noren die in het weerstation werkten een kleine onafhankelijke vrijstaat waren. Ze moesten zich echter verdedigen tegen de aanvallen van de Duitsers, waarvan nu nog enkele vliegtuigwrakken getuigen. De Amerikanen vestigden er tijdens de oorlog ook nog een radiostation, waarmee de posities van de Duitsers moesten worden opgespoord.

Eind jaren ’50 vestigde de NAVO op Jan Mayen een uitgebreider radionavigationeel station, waardoor het noodzakelijk werd ook een landingsbaan voor vliegtuigen aan te leggen. Samen met het weerstation zorgden dit voor een micro-economie waar zo’n 40 mensen in werkten. Dat aantal is vandaag de dag gereduceerd tot ongeveer de helft.

Ben je het beu altijd maar met Argentijnse schepen mee te varen naar Antarctica, of je onder het juk van gidsen te plaatsen in de Karakoram, dan is Jan Mayen eens een echte uitdaging voor de avontuurlijke, licht geschifte postmoderne toerist.

De landingsbaan op het eiland wordt niet gebruikt voor commercieel verkeer. Jan Mayen heeft geen haven en er is geen reguliere veerdienst naar het eiland. De website van Jan Mayen waarschuwt: “Important: The Jan Mayen station is not equipped to assist or supply any visitors!”

Er zijn enkele reisbureaus die reizen naar Jan Mayen aanbieden. Vanaf IJsland (“U wordt in de loop van maandagmiddag aan de kade verwacht”) vertrekt een twintig meter lang zeiljacht, de Aurora, naar het eiland – een reis van twee dagen. Bij aankomst wordt er een beschutte ankerplaats gezocht waar een tentenkamp wordt opgeslagen. Vervolgens kunnen de reizigers zich verheugen op expedities naar de top van de Beerenberg en door de vulkanische grotten die het eiland rijk is.

De tocht naar de kraterrand van de Beerenberg alleen al is een hachelijke onderneming die meer dan 10 uur in beslag neemt. Om het hoogste punt hiervan de bereiken, met de afschrikwekkende naam Haakon VII, en weer terug te keren moet nog eens 5 uur gerekend worden.

Voor wie het voornemen had in 2012 een echt interessante Facebookstatus te hebben na zijn zomervakantie, is Jan Mayen een aanrader. Let wel: Beerenberg wordt geschreven met twee e’s.

Mail

Daan Oostveen

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziAdjunct-uitgever
het laatste
 O, Big Brother, Where Art Thou?

O, Big Brother, Where Art Thou?

Camera's op kruispunten en in gebouwen die je niet alleen volgen, maar zelfs herkennen en gegevens van je verzamelen. Hoe dichtbij is die dystopische toekomst? Lees meer

 1

Een radslag weg

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om een Ottolenghi-recept uit te proberen of de badkamer opnieuw te betegelen. Lees meer

Ons hulsel ligt verscholen

Emma Zuiderveen onderzoekt de digitale werkelijkheid in deze twee gedichten over performance, schijn en vega-worst. Lees meer

Tip: Ga een potje schaken

Ga een potje schaken

Jihane Chaara heeft een hobby uit de oude doos nieuw leven ingeblazen: het schaken. Het spel blijkt een grote metafoor voor het echte leven. Een tip om niet te haasten, je verbeelding in te zetten en natuurlijk om een vermakelijk spel te spelen. Lees meer

Kosmische Mixtape 1

Kosmische Mixtape

Een playlist met kosmische muziek om onze themaweek uit te luiden in stijl! Lees meer

Automatische concepten 36

So simple that we couldn't

Twee mannen zoeken antwoorden op vragen die ze niet begrijpen, om tot een allesomvattend inzicht te komen. Lees meer

 Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Als je je hoofd niet gebruikt, hoef je inderdaad geen mondkapje te dragen

Hemel en aarde worden bewogen om levens te redden, en je slaat aan het protesteren tegen het dragen van mondkapjes en de kortstondige inperking van je vrijheid. Illustrator Rueben Millenaar keek van boven op de aarde neer en zag een mensheid die elk gevoel van perspectief kwijt is. Lees meer

Hemellichaamgedichten

Alle sterrenstelsels drijven langzaam uit elkaar

Yentl van Stokkum is behoorlijk fan van sterrenkunde. Voor de Kosmische Week schreef ze een reeks gedichten over astronauten, zwarte gaten en afgebeeld worden met een stralenkrans (ook al ben je daar eigenlijk te bescheiden voor). Lees meer

Alles Vijf Sterrenbeelden: Een kosmische quarantaine 7

De kosmische kijk- en luisterhoroscoop

Onze mediums hebben een horoscoop gemaakt om je weer terug op aarde te brengen. Voor als je even uit je hoofd en in je scherm of je speakers wilt. Lees meer

De aarde als jukebox

De aarde als jukebox

Imre van Son nodigt je met dit verhaal uit om deel te nemen aan een kosmische Zoom-vergadering. Wees gewaarschuwd: ‘Subtiele signalen die je in een offline-gesprek opvangt – lichaamstaal gezichtsuitdrukkingen, robot-expressie – ontbreken of worden vertekend in een online conversatie.’ Lees meer

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Wat zich ontvouwt in de ruimte

Al jaren kijkt Marte Hoogenboom uit naar de lancering van James Webb, de opvolger van de beroemde Hubble-telescoop. We doen alles om onze plek in het heelal te begrijpen, terwijl we soms alleen maar willen horen dat het wel goedkomt met ons. Lees meer

Het Archief der Verloren Gedachten

Het Archief der Verloren Gedachten

Voor de Kosmische Week schreef Annemieke Dannenberg een kort verhaal over Gijsje Nachtegaal: een eenzame oudere die op zoek is naar een verloren gedachte... en daarbij wordt geholpen door een mysterieus call-center. Lees meer

 Kosmisch perspectief

Kosmisch perspectief

Tomas Mutsaers zoekt in zijn werk naar het wonderlijke van de wereld. Doelloos flanerend richt hij zijn lens met een kosmisch perspectief, zoals een telescoop door een wazige voorgrond van de atmosfeer kijkt, en scherpstelt op wat zich daarachter bevindt. Lees meer

Azul

Azul

'Azul', een kort verhaal van Nora van Arkel, verkent de uitwassen van een driehoeksverhouding. Hoe verwerk je verlies wanneer je aan de kant bent gezet? Lees meer

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Het staat in de sterren geschreven - het begrijpen is een ander verhaal

Wie leest er tegenwoordig nog een horoscoop om te weten wat de dag, de maand het jaar je brengt? Nou, best veel mensen dus. Het is zelfs een wereldwijde trend. Ook Else Boer geeft toe regelmatig de astrologie in te duiken. Op zoek naar een verklaring gaat ze na wat astrologie de moderne mens kan bieden. Lees meer

Tip: Bouw een tedere takkenhut

Bouw een tedere takkenhut

Rijk Kistemaker troost zich tijdens de coronacrisis met de kosmische vraagstukken die Lars von Triers Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Lees meer

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Hard//hoofd gaat op een ruimte-odyssee

Tijdens de Kosmische week stijgen we duizenden kilometers boven het aardoppervlak uit, om daar te reflecteren op het heelal en op onszelf, op de astrologie en op onze omgang met de aarde. Lees meer

 De ene bij is de andere niet

De ene bij is de andere niet

Wat als de ene bijensoort (onze geliefde honingbij) 299 andere bijensoorten verdrukt? Lees meer

Alles vijf sterren: 24

Nuttig gebruik van weinig wilskracht

Deze week worden we blij van kleine dingen die je tijdens je zelfisolatie kan doen. Zonder dat we de druk voelen deze tijd te gebruiken om de groeven van onze badkamer te poetsen of een muur uit te breken. Lees meer

 Damien Hirst is verknipt

Damien Hirst is verknipt

Ruim 30.000 dollar betaalde het New Yorkse kunstcollectief MSCHF voor een werk van Damien Hirst: een zeefdruk met 88 gekleurde stippen in elf rijen van acht. Geen weggegooid geld, als je het werk vervolgens in stukjes doorverkoopt. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Een niet-commerciële vrije ruimte als Hard//hoofd is in deze tijd bijzonder, en jouw steun hieraan is onmisbaar. Als je vóór 1 juni aanmeldt dan ontvang je als dank een kunstwerk van Raquel van Haver en mag je gratis naar ons jubileumevenement. Sluit je nu aan bij Hard//hoofd!

Meer info