Lekker plakkerig onder de dekens." /> Lekker plakkerig onder de dekens." />
Asset 14

Honing in bed

Eind augustus kocht ik 15 kilogram suiker, gewoon het huismerk van de supermarkt om de hoek. Thuis zette ik een verfmenger op de boormachine en loste de suiker op in lauw water. 10 liter suikerstroop moest genoeg zijn om de winter mee door te komen.

Een werksterbij haalt honing, in haar hele leven ongeveer één theelepeltje. Darren doen dat niet, zij bevruchten de koningin. In de herfst worden de mannetjesbijen massaal de kast uitgejaagd of op de vliegplank afgeslacht. 's Winters hebben zij geen nut. In het voorjaar zullen de bijen speciale darrencellen bouwen waar de koningin onbevruchte eitjes in legt. Die larven groeien uit tot de luie, zachtaardige (ze hebben geen angel) bijen die vooral veel eten.

In de vroege zomer wordt er flink gevlogen. Omdat de vliegspieren na 800 kilometer versleten zijn, leeft een werksterbij dan 6 tot 8 weken. (In de winter 3 tot 5 maanden.) Elke foerageertocht haalt ze nectar uit honderden bloemen, tot wel 10 kilometer van de kast. Eenmaal terug, geeft ze de nectar over aan een jongere bij. (In elke levensfase hebben de werksters andere taken. Ze kunnen bijvoorbeeld pas na 2 weken vliegen. Tussen de middag, wanneer de zon op het vlieggat schijnt, maken ze speelvluchten. De jonge bijen vliegen achterstevoren de kast uit, hangen ervoor alsof ze hem bestuderen en keren dan terug. Elke dag een stukje verder.) Maar goed, de nectar wordt, mond op mond, doorgegeven. De bijen voegen speeksel toe. In secreet, zoals dit bijenspuug genoemd wordt, zitten enzymen die op de nectar inwerken, waardoor er honing ontstaat. De honing is dan nog erg dun, maar in kleine druppels op de bijentongetjes verdampt het vocht. Daarna wordt de honing in lege honingraatcellen opgeborgen. Met veel vleugelgeklap (van werksters van 12 tot 20 dagen oud) wordt de honing verder ingedikt, tot uiteindelijk de cellen met wasdekseltjes verzegeld worden.

'Mijn volkje' telt ongeveer 40 000 bijen. De kast staat op mijn dak. Vroeger hielp ik mijn vader met slingeren maar nu 'oogst' ik mijn eigen honing. Met een speciale kam ontzegel ik de wintervoorraad waar de bijen de afgelopen maanden zo hard voor gevlogen hebben. In een grote centrifuge slinger ik de ramen leeg, de honing gaat in jam- en mosterdpotjes. Ter compensatie voer ik de bijen dus suikerwater. Dat klinkt oneerlijk, en dat is het eigenlijk ook. Om mijn bijenkarma een beetje op te krikken daarom deze TIP.

Honing is bijzonder. Het helpt tegen hooikoorts, ooit betaalden we onze belasting ermee, en het blijft duizenden jaren goed. Er is honing gevonden in Egyptische koningsgraven die nog eetbaar is. Honing is het vloeibare goud, dat roer je niet zomaar door de thee. Behalve dat de antibacteriële werking door hitte verloren gaat, proef je maar de helft. Vroeger, als mijn vader had geslingerd, stond er 's avonds een mini-potje honing naast mijn bed. Het zorgde voor een enorme plakzooi, maar dat gaf niet, want daar is honing voor bedoeld: om in het donker van te snoepen, diep onder de dekens als een dier in winterslaap, met een klein lepeltje.

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer