Asset 14

Bouw een tedere takkenhut

Tip: Bouw een tedere takkenhut

In Lars von Triers film Melancholia dendert de gelijknamige planeet onverbiddelijk op de aarde af. Enkele personages hebben zich verzameld in een sjiek landhuis, waaronder de depressieve Justine (Kirsten Dunst) die het einde van de wereld verwelkomt en zich gespiegeld ziet in de planeet Melancholia. Claire (Charlotte Gainsbourg), de zus van Justine, doorloopt een angstig en verward rouwproces: ze leest tegenstrijdige en onzekere informatie over de aanstormende planeet, klampt zich vast aan haar zorgvuldig gecureerde bestaan en vraagt zich hardop af waar haar zoon moet opgroeien terwijl Melancholia steeds groter aan de horizon verschijnt. 

Ik troost me tijdens deze crisis met de kosmische vraagstukken die Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Grijp je in paniek naar houvast of troost je je met het idee dat nu alles wat mis kon gaan ook echt mis is gegaan? Ik vraag me altijd af welk personage ik zou zijn in een soortgelijk scenario - ik mis alleen een landhuis en geld - en dacht uiteraard de onderkoelde en nihilistische Justine te zijn: een soort depressieve superheld die opkikkert van de naderende planeet die haar apocalyptische mistroostigheid bevestigt met een zoete belofte van totaal onverschillige, kosmische destructie. Ik wil net als zij grijnzend en naakt baden in het blauwe licht van een doemplaneet! Ik bleek echter vaker een Claire te belichamen: wanhopig kauwend op zelfgemaakte kimchi en zuurdesembrood luister ik drie corona-podcasts tegelijk en leg ik mijn benen in mijn nek met Yoga with Adriene om de onzekerheid te beteugelen. Claire probeert de ondergang te bezweren met geritualiseerde tuttigheid: laten we een lied zingen op het terras, misschien een glas wijn drinken? Het antwoord van Justine: “Why don’t we meet on the fucking toilet?” 

 Tegen het einde van de film bedwingt Justine toch haar zwartgallige narcisme met een radicale daad. Ze construeert een gammele takkenhut voor haar neefje - een ‘magic cave’ - die hen symbolisch tegen Melancholia zal beschermen en doet zo een laatste poging de angst van haar zus en neefje te bezweren. Zo onderstreept ze op het laatst, hoe vergeefs ook, haar eigen zorgzame menselijkheid. Gelukkig biedt de huidige crisis voldoende mogelijkheden om ‘magic caves’ te construeren zonder dat een doemplaneet die aan duizend stukjes blaast, zelfs als de afloop en naschokken diffuus lijken. 

Het contrast tussen de gammele hut die Justine bouwt voor haar naasten en de reusachtige, onbegrijpelijke planeet Melancholia gaf mij een onverwachte schop onder de kont. Ik ben Claire die met bibberende handen wijn uit een mok drinkt en naar de sterren staart, ik ben Justine die droefgeestig en catastrofaal baadt in het licht van de op mijn laptop voortdurend ontvouwende newsfeeds, maar ik kan ook uit zelfzuchtige zwartgalligheid glibberen om een takkenhut te bouwen in de vorm van boodschappen voor mijn ouders of zoete woorden voor vrienden of zelfs een stapel troostende zuurdesembroden die ik zonder schroom naar binnen werk. Hoewel kleine gebaren een druppel op een kokende plaat kunnen lijken, vind ik ze nu even zalvend als de takkenhut van Justine: pogingen tot onvoorwaardelijke tederheid en zorg. 

Mail

Rijk Kistemaker kijkt film, staart kunst, denkt veel na over het internet en schrijft voor Hard//hoofd. Hij leest ook vaak een veelvuldigheid aan boeken door elkaar. // rijk.kistemaker@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Alles vijf sterren: 27

Het mag eindelijk (weer)

Deze week worden we blij van een serie uit de zeroes, een boek dat ons meeneemt naar Istanbul en, eindelijk, weer een bezoekje aan het theater. Lees meer

 Het verhaal achter het verhaal

Het verhaal achter het verhaal

"Ieder beeld dat ik laat zien is een wereld, een verhaal op zich. Ik filter de details uit het grotere geheel en hoop dat ik mijn kijker aan het denken zet, even stil laat staan." Lees meer

Tip: Fantaseer over een andere werkelijkheid

Fantaseer over een andere werkelijkheid

Emma Stomp leerde van haar oma de wereld spannender te maken door haar fantasie in te zetten. Dat wegdromen is vaak geen onderdeel meer van onze dagelijkse routine. Een tip om het fantaseren weer nieuw leven in te blazen. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan