Asset 14

Bouw een tedere takkenhut

Tip: Bouw een tedere takkenhut

In Lars von Triers film Melancholia dendert de gelijknamige planeet onverbiddelijk op de aarde af. Enkele personages hebben zich verzameld in een sjiek landhuis, waaronder de depressieve Justine (Kirsten Dunst) die het einde van de wereld verwelkomt en zich gespiegeld ziet in de planeet Melancholia. Claire (Charlotte Gainsbourg), de zus van Justine, doorloopt een angstig en verward rouwproces: ze leest tegenstrijdige en onzekere informatie over de aanstormende planeet, klampt zich vast aan haar zorgvuldig gecureerde bestaan en vraagt zich hardop af waar haar zoon moet opgroeien terwijl Melancholia steeds groter aan de horizon verschijnt. 

Ik troost me tijdens deze crisis met de kosmische vraagstukken die Melancholia opwerpt. Hoe rouwen we om het verlies van de aarde of - iets kleiner - een achteloze manier van leven? Grijp je in paniek naar houvast of troost je je met het idee dat nu alles wat mis kon gaan ook echt mis is gegaan? Ik vraag me altijd af welk personage ik zou zijn in een soortgelijk scenario - ik mis alleen een landhuis en geld - en dacht uiteraard de onderkoelde en nihilistische Justine te zijn: een soort depressieve superheld die opkikkert van de naderende planeet die haar apocalyptische mistroostigheid bevestigt met een zoete belofte van totaal onverschillige, kosmische destructie. Ik wil net als zij grijnzend en naakt baden in het blauwe licht van een doemplaneet! Ik bleek echter vaker een Claire te belichamen: wanhopig kauwend op zelfgemaakte kimchi en zuurdesembrood luister ik drie corona-podcasts tegelijk en leg ik mijn benen in mijn nek met Yoga with Adriene om de onzekerheid te beteugelen. Claire probeert de ondergang te bezweren met geritualiseerde tuttigheid: laten we een lied zingen op het terras, misschien een glas wijn drinken? Het antwoord van Justine: “Why don’t we meet on the fucking toilet?” 

 Tegen het einde van de film bedwingt Justine toch haar zwartgallige narcisme met een radicale daad. Ze construeert een gammele takkenhut voor haar neefje - een ‘magic cave’ - die hen symbolisch tegen Melancholia zal beschermen en doet zo een laatste poging de angst van haar zus en neefje te bezweren. Zo onderstreept ze op het laatst, hoe vergeefs ook, haar eigen zorgzame menselijkheid. Gelukkig biedt de huidige crisis voldoende mogelijkheden om ‘magic caves’ te construeren zonder dat een doemplaneet die aan duizend stukjes blaast, zelfs als de afloop en naschokken diffuus lijken. 

Het contrast tussen de gammele hut die Justine bouwt voor haar naasten en de reusachtige, onbegrijpelijke planeet Melancholia gaf mij een onverwachte schop onder de kont. Ik ben Claire die met bibberende handen wijn uit een mok drinkt en naar de sterren staart, ik ben Justine die droefgeestig en catastrofaal baadt in het licht van de op mijn laptop voortdurend ontvouwende newsfeeds, maar ik kan ook uit zelfzuchtige zwartgalligheid glibberen om een takkenhut te bouwen in de vorm van boodschappen voor mijn ouders of zoete woorden voor vrienden of zelfs een stapel troostende zuurdesembroden die ik zonder schroom naar binnen werk. Hoewel kleine gebaren een druppel op een kokende plaat kunnen lijken, vind ik ze nu even zalvend als de takkenhut van Justine: pogingen tot onvoorwaardelijke tederheid en zorg. 

Mail

Rijk Kistemaker (1991) kijkt film, schrijft, denkt veel na over het internet en leest vaak allerlei boeken door elkaar. Hij studeerde kunstgeschiedenis en cultural analysis en houdt van memes en de recente restauratie van Het Lam Gods.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Column: More is more

More is more

Eva reflecteert op haar ambivalente relatie met matigheid. Lees meer

Neem je ouders mee naar het museum

Neem je ouders mee naar het museum

De idealen van ouders en hun kinderen komen niet altijd overeen. Schrijver Michael ter Maat legt zich daar niet bij neer en neemt zijn vader mee naar het Krölller Müller. Een tip om het niet bij 'ok, boomer' te laten.  Lees meer

Column: Over geld

Over geld

Eva vergelijkt de manier waarop ze toen en nu tegen geld aankijkt en hoe het verschil in inkomen binnen haar vriendengroep de verhoudingen heeft veranderd. Lees meer

Stukje

Stukje

Marthe van Bronkhorst gelooft het niet: Al die schrijfadviezen van grote namen die beweren hun muze gevonden te hebben. Een oude Griekse visie op inspiratie was dat je zelf niet de inspiratie op moest zoeken, maar dat de muze jóú moest vinden. Ach, wat je maar vooruit brengt. En anders ga je gewoon net zolang boodschappen doen totdat je een ''stukje'' gevonden hebt? Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer