Asset 14

Ben Lerner

Ik ben niet echt een kunstontdekker. Het kost te veel tijd, moeite en scherpte om constant op de frontlinie van de culturele ontwikkelingen te staan, met in de ene hand een aantekeningenboekje en in de andere je specialistische blog. Gelukkig ben ik ook niet het soort persoon dat anno 2012 roept dat er “in Berlijn echt allemaal toffe undergroundfeestjes blijken te zijn!” of dat hij “echt een hilarische schrijver” op het spoor is gekomen, “ene David Sedaris, ken je hem?” Ik behoor meer tot het middensegment van mensen die dingen net te laat ontdekken. Ik zie die ene supervette band niet in het kleine zaaltje, maar bij hun eerste grote concert sta ik vooraan. Ik begin halverwege het eerste seizoen aan die hemelbestormende nieuwe serie. Geen early adopter, maar een still-reasonably-early-though-not-early-enough-to-really-feel-proud-about-it-adopter. Ik bewonder mensen die wel de laatste CD-releases, tentoonstellingen, voorstellingen en boeken bijhouden dan ook mateloos, en smeek de vrienden die in die categorie vallen regelmatig om tips.

Maar onlangs kwam ik onverwacht toch in de rol van kunstverkenner terecht, toen ik een kort verhaal in The New Yorker las dat me zeer verraste. Het heette ‘The Golden Vanity’ van Ben Lerner (lees hier het bijbehorende interview, het verhaal zelf staat helaas niet online) en ging over allerlei volslagen triviale, alledaagse zaken zoals een tandartsbezoek of een wandeling door een park. Dit alles werd echter op een unieke manier beschreven, waarbij de auteur voortdurend speelde met perspectief, identiteit en zelfs tijdsaanduiding. Mijn hart ging er sneller van kloppen, en ik citeerde koortsachtig hele pagina’s aan mijn in slaap vallende vriendin. Snel googlede ik zijn naam en ontdekte tot mijn verrassing dat Lerner net zijn veelgeprezen debuutroman Leaving The Atocha Station had uitgebracht in de VS. Een debuutroman die nog niet in het Nederlands was vertaald. Toegegeven, mijn enthousiaste tweet werd door een goed ingevoerde vriend met een met een lauwe ‘ja ken ik al een paar maanden #benlerner’ beantwoord, maar toch. Ik had de band gehoord voordat ze naar Nederland kwamen. Ik had de klok gehoord voordat de klepel sloeg. De huid gekocht voordat de beer geschoten was. Een boom zien vallen in het overvolle bos.

[caption id="attachment_43799" align="alignleft" width="540"] Atocha station, Madrid[/caption]

De zeer korte roman kwam afgelopen september in Nederland uit en bevestigde mijn vermoedens over het talent van deze jonge dichter. Het verhaal over Adam Gordon, een jonge dichter die met een prestigieuze beurs naar Madrid trekt, verlegt grenzen binnen de literatuur zoals wat mij betreft alleen Amerikanen dat kunnen. Gordon is een hyperzelfbewuste, arrogante en toch kwetsbare jongeman die alles analyseert en die analyses ook weer analyseert. Doordat hij slecht Spaans spreekt, krijgt alles meerdere mogelijke betekenissen en komt zijn hele identiteit op losse schroeven te staan. Elk gesprek brengt verwarring: “Hij zei dat zijn broer of zijn vriend een beroemde fotograaf was, beroemde foto’s verkocht of een beroemde cameraman was.”

Gordon laat zich meevoeren in deze onzekerheid en speelt er ook mee. Zijn Spaanse vrienden voert hij betekenisloze pretentieuze zinnetjes, waardoor ze denken dat hij geniaal is. Ze zien wat ze willen zien. Hij krijgt zelfs een mooie vriendin die hem bewondert om zijn mysterieuze voorkomen. Gordon vreest dan ook dat de verbetering van zijn Spaans hem zal opbreken: “Ik besefte met een gevoel van beklemming dat het tot het prozaïsche reduceren van onze interacties en het transformeren van ons pregnante zwijgen tot radiostilte, mijn lichaam onvermijdelijk zou beroven van iedere suggestieve kracht die het daarvoor had bezeten, en dat ze, als we vrijden, niet meer haar eigen vermogen tot ervaring zou ervaren, maar enkel mijn lichaam in al zijn jammerlijke realiteit.”

Gordon lijkt apathisch, maar is extreem gevoelig, in controle en tegelijk verloren. Hij speelt een spel met zichzelf, met de schrijver en met ons als lezer. Leaving The Atocha Station (lees het in het Engels) is op deze manier misschien wel hét boek over mijn belevingswereld, zonder dat het dat probeert te zijn. En ik heb het ontdekt!

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer