Asset 14

Tikkie terug

De wereld wordt beheerst door commerciële belangen en de lucky few worden hier ontzettend rijk van. Zo ook in het moderne voetbal. Van de oude volkssport voor en door het volk is weinig meer over. Maar het is nog niet te laat. Rutger komt met een idee om zijn favoriete sport, en misschien zelfs de wereld, te redden.

Topvoetballer Gareth Bale verdient in 1 seconde genoeg om uitgebreid bij Subway te lunchen. In 36 minuten verzamelt hij een jaar collegegeld bij elkaar. De sterspeler van Real Madrid, die vorig jaar voor 100 miljoen euro van Tottenham Hotspur werd gekocht, verdient 300.000 euro per week, 42.857 euro per dag, 29,80 euro per minuut. Als je dit stuk uit hebt, heeft Bale genoeg verdiend om je hippe bril van je gezicht te kopen. De transfer zorgde destijds voor ophef. Collega-voetballer en Rafael van der Vaart, wiens grootouders Spaans zijn, noemde het bedrag “absurd”: “De werkloosheid is in Spanje een groot probleem. En dan toch 100 miljoen voor een voetballer, leg dat maar eens uit.”

Maar deze zomer winkelden de grootste clubs vrolijk verder. Real Madrid legde 80 miljoen op tafel voor de WK-ster James Rodriguez en concurrent Barcelona spendeerde een slordige 88 miljoen aan Luis ‘Hap’ Suarez, met bijbehorende megasalarissen. In de Engelse pers wordt gespeculeerd over het loon van Radamel Falcao, de nieuwe spits van Louis van Gaal bij Manchester United. De Columbiaan, die gehuurd wordt van Monaco, zou 436.000 euro per week gaan verdienen, wat neerkomt op 72 eurocent per seconde. Dit keer ontstond er geen ophef.

In zekere zin zijn wij als fans medeplichtig. Ik ben dolgelukkig dat het voetbalseizoen weer begonnen is. Zo’n zevenentwintig keer per dag check ik de website voetbalzone.nl, hongerig naar geruchten, citaten, nieuwtjes, iets. De transfermarkt is net zo spannend als de wedstrijden, en voedt junkies zoals ik in tijden van droogte. De exorbitante transferbedragen en salarissen werken als een PR-truc: hoe duurder de speler, hoe meer aandacht van ons, en hoe meer geld. Wij betalen indirect en direct mee aan de salarissen en transferbedragen. Real Madrid geeft veel geld uit, maar verdient dit alles netjes weer terug met TV-geld, kaartverkoop, sponsoring en merchandise (een officieel Bale-shirt kost 85 euro). Vaak is onze bijdrage zelfs onvrijwillig, als we een reclame van Gazprom of Playstation in ons gezicht geduwd krijgen, of als we door het klikken op een nieuwsbericht de marktwaarde van onze favoriete club verhogen. Clubliefde is irrationeel, en daarom een stabiele investering. Intussen kampen wij, de supporters, met een klimaatcrisis en groeiende inkomensongelijkheid.

Deze streetart van kunstenaar Paulo Ito maakte veel los tijdens het WK in Brazilië in 2014.

Op een middag zag ik plotseling alles helder als een kristallen glas champagne. De voetbalclubs en hun spelers moeten de wereldproblemen oplossen. Het is een heel logische conclusie. Zij overstijgen vaak hun nationaliteit en alle grote bedrijven liggen aan hun voeten. Daarnaast heeft het voetbal een imagoprobleem, dat vergelijkbaar is met dat van de katholieke kerk in de zestiende eeuw. Net zoals bij die andere religie dreigt de voetbalsport ten onder te gaan aan een combinatie van bizarre populariteit, zelfverrijking en corruptie. Dit is een serieus probleem voor het moderne voetbal, want uiteindelijk is het duidelijk dat ze niet zonder ons, de fans, kunnen. Als de Apocalyps uitbreekt of wij te arm zijn om nog Champions League te kijken, dan zal ook het voetbal sterven. Kortom, de volkssport moet in het volk investeren.

In de Premier League was het gemiddelde jaarloon in het seizoen 2012-2013 zo’n 2 miljoen euro per voetballer, daar kan best wat vanaf. In totaal werd er in dat seizoen 2,3 miljard aan salarissen voor spelers en staf gespendeerd, en deze zomer gaven de Engelse clubs bijna een miljard euro uit aan transfersommen. En in tegenstelling tot kleinere competities zoals onze eigen Eredivisie, neemt het loon in de grote liga’s nog jaarlijks toe. Er groeit nu een generatie voetballers op met een rijkdom die zijn historische gelijke niet kent. Het is een fulltime baan om het allemaal uit te moeten geven: als je net die ene Jaguar gekocht hebt, wordt alweer het volgende miljoen op je bank gestort. Wat een stress moet dat opleveren.

Laten we dus een fonds oprichten dat zich op één duidelijk doel richt, iets wat het voortbestaan van de mensheid bedreigt. Kanker, inkomensongelijkheid, of klimaatverandering. Gerund door sobere ambtenaren. Elke voetballer uit de vijf grootste competities (of elke deelnemer aan de Champions League) doneert tien procent van zijn salaris aan dit fonds, en bij elke transfer wordt ook automatisch dit percentage door de club overgemaakt. Daar zullen de bestuurders, staf en spelers geen auto minder voor kunnen kopen en het levert miljarden op. We noemen het dan Robin Foot, of Pass It Back, of The Great Goal.

Nu moet u niet denken dat ik voetballers en hun clubs alle weelde misgun, of dat ik vind dat ze voor hun succes gestraft moeten worden. Ze verdienen een groot deel van hun rijkdom vanwege hun uitmuntende prestaties, populariteit en opoffering. Ik zie dit zelf ook niet als een socialistische herverdeling van de rijkdom, maar als een logische bijdrage voor onze moeite. Wij voetbalfans zijn immers net zozeer werknemers van het bedrijf als de spelers. We bezorgen ze (vaak indirect) een groot deel van hun geld. We hebben elkaar nodig. Andere entertainmentberoepen als muzikanten of filmsterren hebben al vaker dit soort initiatieven genomen, omdat zij wel beseften dat ze zonder hun publiek niet zouden kunnen bestaan.

Dus Gareth, Cristiano, Lionel, Luis, Wayne, Zlatan, Arjen en Franck: geef een tikkie terug. Dan blijven wij juichen. Misschien wel harder dan ooit.

--
Een eerdere versie van dit artikel verscheen in NRCnext.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer