Asset 14

Tikkie terug

De wereld wordt beheerst door commerciële belangen en de lucky few worden hier ontzettend rijk van. Zo ook in het moderne voetbal. Van de oude volkssport voor en door het volk is weinig meer over. Maar het is nog niet te laat. Rutger komt met een idee om zijn favoriete sport, en misschien zelfs de wereld, te redden.

Topvoetballer Gareth Bale verdient in 1 seconde genoeg om uitgebreid bij Subway te lunchen. In 36 minuten verzamelt hij een jaar collegegeld bij elkaar. De sterspeler van Real Madrid, die vorig jaar voor 100 miljoen euro van Tottenham Hotspur werd gekocht, verdient 300.000 euro per week, 42.857 euro per dag, 29,80 euro per minuut. Als je dit stuk uit hebt, heeft Bale genoeg verdiend om je hippe bril van je gezicht te kopen. De transfer zorgde destijds voor ophef. Collega-voetballer en Rafael van der Vaart, wiens grootouders Spaans zijn, noemde het bedrag “absurd”: “De werkloosheid is in Spanje een groot probleem. En dan toch 100 miljoen voor een voetballer, leg dat maar eens uit.”

Maar deze zomer winkelden de grootste clubs vrolijk verder. Real Madrid legde 80 miljoen op tafel voor de WK-ster James Rodriguez en concurrent Barcelona spendeerde een slordige 88 miljoen aan Luis ‘Hap’ Suarez, met bijbehorende megasalarissen. In de Engelse pers wordt gespeculeerd over het loon van Radamel Falcao, de nieuwe spits van Louis van Gaal bij Manchester United. De Columbiaan, die gehuurd wordt van Monaco, zou 436.000 euro per week gaan verdienen, wat neerkomt op 72 eurocent per seconde. Dit keer ontstond er geen ophef.

In zekere zin zijn wij als fans medeplichtig. Ik ben dolgelukkig dat het voetbalseizoen weer begonnen is. Zo’n zevenentwintig keer per dag check ik de website voetbalzone.nl, hongerig naar geruchten, citaten, nieuwtjes, iets. De transfermarkt is net zo spannend als de wedstrijden, en voedt junkies zoals ik in tijden van droogte. De exorbitante transferbedragen en salarissen werken als een PR-truc: hoe duurder de speler, hoe meer aandacht van ons, en hoe meer geld. Wij betalen indirect en direct mee aan de salarissen en transferbedragen. Real Madrid geeft veel geld uit, maar verdient dit alles netjes weer terug met TV-geld, kaartverkoop, sponsoring en merchandise (een officieel Bale-shirt kost 85 euro). Vaak is onze bijdrage zelfs onvrijwillig, als we een reclame van Gazprom of Playstation in ons gezicht geduwd krijgen, of als we door het klikken op een nieuwsbericht de marktwaarde van onze favoriete club verhogen. Clubliefde is irrationeel, en daarom een stabiele investering. Intussen kampen wij, de supporters, met een klimaatcrisis en groeiende inkomensongelijkheid.

Deze streetart van kunstenaar Paulo Ito maakte veel los tijdens het WK in Brazilië in 2014.

Op een middag zag ik plotseling alles helder als een kristallen glas champagne. De voetbalclubs en hun spelers moeten de wereldproblemen oplossen. Het is een heel logische conclusie. Zij overstijgen vaak hun nationaliteit en alle grote bedrijven liggen aan hun voeten. Daarnaast heeft het voetbal een imagoprobleem, dat vergelijkbaar is met dat van de katholieke kerk in de zestiende eeuw. Net zoals bij die andere religie dreigt de voetbalsport ten onder te gaan aan een combinatie van bizarre populariteit, zelfverrijking en corruptie. Dit is een serieus probleem voor het moderne voetbal, want uiteindelijk is het duidelijk dat ze niet zonder ons, de fans, kunnen. Als de Apocalyps uitbreekt of wij te arm zijn om nog Champions League te kijken, dan zal ook het voetbal sterven. Kortom, de volkssport moet in het volk investeren.

In de Premier League was het gemiddelde jaarloon in het seizoen 2012-2013 zo’n 2 miljoen euro per voetballer, daar kan best wat vanaf. In totaal werd er in dat seizoen 2,3 miljard aan salarissen voor spelers en staf gespendeerd, en deze zomer gaven de Engelse clubs bijna een miljard euro uit aan transfersommen. En in tegenstelling tot kleinere competities zoals onze eigen Eredivisie, neemt het loon in de grote liga’s nog jaarlijks toe. Er groeit nu een generatie voetballers op met een rijkdom die zijn historische gelijke niet kent. Het is een fulltime baan om het allemaal uit te moeten geven: als je net die ene Jaguar gekocht hebt, wordt alweer het volgende miljoen op je bank gestort. Wat een stress moet dat opleveren.

Laten we dus een fonds oprichten dat zich op één duidelijk doel richt, iets wat het voortbestaan van de mensheid bedreigt. Kanker, inkomensongelijkheid, of klimaatverandering. Gerund door sobere ambtenaren. Elke voetballer uit de vijf grootste competities (of elke deelnemer aan de Champions League) doneert tien procent van zijn salaris aan dit fonds, en bij elke transfer wordt ook automatisch dit percentage door de club overgemaakt. Daar zullen de bestuurders, staf en spelers geen auto minder voor kunnen kopen en het levert miljarden op. We noemen het dan Robin Foot, of Pass It Back, of The Great Goal.

Nu moet u niet denken dat ik voetballers en hun clubs alle weelde misgun, of dat ik vind dat ze voor hun succes gestraft moeten worden. Ze verdienen een groot deel van hun rijkdom vanwege hun uitmuntende prestaties, populariteit en opoffering. Ik zie dit zelf ook niet als een socialistische herverdeling van de rijkdom, maar als een logische bijdrage voor onze moeite. Wij voetbalfans zijn immers net zozeer werknemers van het bedrijf als de spelers. We bezorgen ze (vaak indirect) een groot deel van hun geld. We hebben elkaar nodig. Andere entertainmentberoepen als muzikanten of filmsterren hebben al vaker dit soort initiatieven genomen, omdat zij wel beseften dat ze zonder hun publiek niet zouden kunnen bestaan.

Dus Gareth, Cristiano, Lionel, Luis, Wayne, Zlatan, Arjen en Franck: geef een tikkie terug. Dan blijven wij juichen. Misschien wel harder dan ooit.

--
Een eerdere versie van dit artikel verscheen in NRCnext.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer