Illustratie: Irene Wiersma

De afgelopen weken bevielen zowel een twaalfjarig meisje als een vrouw van drieënzestig van een kind. Kasper vraagt zich af wie hij liever als moeder zou hebben. " />

Illustratie: Irene Wiersma

De afgelopen weken bevielen zowel een twaalfjarig meisje als een vrouw van drieënzestig van een kind. Kasper vraagt zich af wie hij liever als moeder zou hebben. " />
tickets
Asset 14

Tienermoeder of bejaardenmama

Zou je liever geboren worden uit een twaalfjarig meisje, of uit een vrouw van drieënzestig? Deze vraag houdt mij al nachtenlang wakker, terwijl mijn pasgeboren dochter rustig doorslaapt.

De afgelopen weken werd het land in de ban gehouden van twee opmerkelijke baringen. Een vrouw van drieënzestig beviel van een gezonde dochter, nadat ze naar het buitenland had moeten wijken voor een IVF-behandeling die in Nederland voor deze leeftijdscategorie om medische en ethische redenen geweigerd wordt. Een meisje van twaalf zette tot haar eigen verbazing tijdens een schoolreisje een kind op de wereld - vermoedelijk is haar vader de vader. Het ene verhaal zet ons aan het denken over de morele grenzen van de wetenschap, het andere verhaal confronteert ons met de griezeligheid van de menselijke natuur. De vraag die mij echter vooral interesseert is welk van deze twee vrouwen – tussen wie meer dan een halve eeuw levenservaring staat - de beste moeder zal zijn.

In eerste instantie ben ik geneigd voor de senior te kiezen. Zij heeft er immers voor gevochten om een kind te kunnen krijgen. Je kunt er dan ieder geval van op aan dat alle moederliefde die je babyhartje maar wensen kan, jou ten deel zal vallen. De wereld mag haar keuze en jouw bestaan dan wel belachelijk maken of zelfs afkeuren, jij bent ieder geval gewild door de persoon door wie je het meest gewild wilt worden. De junior daarentegen heeft niet gekozen voor het moederschap, zij wist niet eens dat ze het in zich had. Haar wereld zal er een zijn van grote angst en verwarring. De eerste jaren zal zij zelfs niet in staat zijn jou op te voeden. Die taak wordt overgenomen door allerhande hulpverleners, die hun uiterste best doen jou een zo normaal mogelijk leven te laten leiden, maar niet kunnen verhelpen dat jij in feite moederloos bent. De gedachte dat jouw vader jouw opa is lijkt me bovendien toch stukken lastiger te verwerken dan de constatering dat je moeder je oma had kunnen zijn.

Illustratie: Irene Wiersma

Aan de andere kant is een moeder van twaalf voor de langere termijn te prefereren. Je kunt haar zien als een investering voor de toekomst. Het meisje wordt een jonge vrouw, en hoe meer ze haar trauma’s weet te verwerken, hoe meer zij in staat zal zijn jou te zien voor wie je bent en de verantwoordelijkheden op zich zal kunnnen nemen. Die eerste levensjaren waren dan wel hoogst verwarrend en verdrietig, maar je houdt er wel iemand aan over die er haast je volledige leven voor je kan zijn. Ze helpt jou met een boekverslag, terwijl ze haar scriptie schrijft. De moeder van drieënzestig biedt jou dan wel een hartverwarmend ontvangst, maar voordat jij kan lopen heeft zij misschien al een rollator nodig en wanneer je op zekere dag thuiskomt van de naschoolse opvang denkt ze dat jij haar moeder bent. Maar tegen die tijd ben je vast al lang bij familieleden in huis genomen, jouw moeder kan jouw moeder niet meer zijn. Met andere woorden: aan de ene moeder ga je steeds meer hebben en aan de andere steeds minder.

Toch blijf ik twijfelen over mijn keuze, want er komen nog zoveel dingen bij kijken die in beide gevallen jouw ontwikkeling anders zullen laten verlopen dan in de boekjes staat beschreven. Wanneer jij vijftien bent, is je moeder zevenentwintig óf achtenzeventig. Het is maar goed dat zowel de junior als de senior van een meisje bevallen zijn, want aan een Oedipuscomplex moet je als jongen toch niet denken. In het geval van de jonge, strakke moeder kom je er nooit meer vanaf (en staan je vrienden in de rij om het huishouden te doen), in het geval van de bejaarde ben je automatisch voor het leven getekend als gerontofiel. Ook is het in de puberteit onmogelijk je af te zetten met muziek. De ene moeder kent alles waar jij mee aankomt al ‘uit haar tijd’, de andere hoort niks. Een generatiekier of een generatieravijn, beide reden tot haarkloverij.

Er zijn mensen die beweren dat wij als ronddolende zielen de ouders uitkiezen die ons gaan verwekken. Ik geloof niet in leven voor het leven. Toch probeer ik mij voor te stellen dat ik zo’n ziel ben en de keuze heb tussen twaalf of drieënzestig. Het lijkt een onzinnig dilemma, maar de extremiteiten waar het nieuws ons zo nu en dan op trakteert zijn niet zomaar fascinerend. We worden door deze berichten met onze eigen waarden geconfronteerd en gaan dieper nadenken over dat wat vanzelfsprekend lijkt, maar in feite net zo complex is.

Waarom zou je een kind op de wereld zetten? Wat heb je nieuw leven in godsnaam te bieden? Hoe belangrijk is jouw eigen geluk? Hoe belangrijk is de omgeving? Wat is de natuur? Ook als je, net als mijn dochter, een moeder hebt van achtentwintig (de leeftijdscategorie waarop je volgens onderzoek het beste kinderen kan nemen, omdat het geluk dan het grootst zou zijn), afkomstig uit een trotse familie met gezonde verhoudingen, welkom in de wereld en een leven vol mogelijkheden voor je, moeten deze vragen voor jou gesteld worden. Want als er een antwoord is, dan ben jij dat.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Tip: Geef jezelf een winterbeurt

Geef jezelf een winterbeurt

Ruby Sanders voelt zich ouder dan ooit en vraagt zich af: waarom geven we onze auto en fiets een winterbeurt, maar niet ons lichaam? Om daad bij woord te voegen maakt ze een afspraak bij Dr. Wang. Een tip om je eens te laten doorlichten bij een acupuncturist. Lees meer

Column: Een traan op de kerstbal

Een traan op de kerstbal

Voor Trudy zijn kerst en afscheid onlosmakelijk met elkaar verbonden, vertelt ze in haar laatste column op Hard//hoofd. Zoals tijdens de kerstvakantie 22 jaar geleden, toen er een postbode aanbelde met een onheilspellende expresbrief. Lees meer

 De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. In deze Beeldspraak van Lotte van Uittert is niemand zo aanwezig als de afwezige mens in zijn eigen kamer. Lees meer

Tip: Luister eens echt naar tips

Luister eens echt naar tips

De Tip is 10! Anouk Evertse kijkt terug op haar favoriete tips en vraagt zich af waarom we zo verlangen naar tips van vreemden, terwijl adviezen van mensen die dichtbij ons staan vaak afschrikken. Een tip voor liefhebbers van tips. Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze tip uit 2018 geeft Emma Stomp een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Tip: 1

Maak een toetje

De kleine keuken van Lotte Akkerman weerhoudt haar er niet van om toetjes te maken. Een tip voor winteravonden (inclusief recept). Lees meer

Column: Ongehoorzaam watje 1

Ongehoorzaam watje

Iduna Paalman ziet de IDFA-documentaire Objector en denkt na over de mens in opstand. Lees meer

Tip: Leren om het leren

Leren om het leren

Else Boer is het leren nog niet verleerd. Op YouTube is namelijk een schat aan smakelijke en nutteloze informatie te vinden, waar je toch een stuk wijzer van wordt. Een tip om eens wat te leren van de onvolprezen video-essays. Lees meer

Column: Een nieuwe man

Een nieuwe man

Trudy poetste haar tanden en dacht: 'als ik het nú niet probeer, hoeft het niet meer. Hoeveel jaar heb ik nog? Moet ik wachten tot ik achter een rollator loop? Tot ik mijn huis heb opgegeten? Nou dan!' Lees meer

Tip: Vraag het je filmpersonage 1

Vraag het je filmpersonage

'Hebben jullie wel eens goed geluisterd naar wat acteurs in films eigenlijk zeggen? En vooral ook hoe mooi ze dat in woorden weten te vangen?' Emma Stomp tipt de magie van dialogen. Lees meer

Meer bloed 2

Meer bloed

'Zoveel bloed, en toch zo onzichtbaar. Waarom telkens de hoop dat het niemand op zal vallen? ‘Ik ben ongesteld’ – wanneer leerden we dat dat beschamende woorden zijn?' Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan