Filmfestivals zijn een feest voor de cinematografische omnivoor: één film is nooit genoeg, en elke film maakt nieuwsgierig naar een volgende." /> Filmfestivals zijn een feest voor de cinematografische omnivoor: één film is nooit genoeg, en elke film maakt nieuwsgierig naar een volgende." />
Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan-hard-hoofd/

The Polycinematic Spree

Joost struinde de filmfestivals af, als een echte filmverslaafde. Af en toe komt hij een pareltje tegen dat hem compleet van zijn stuk brengt, soms zit hij er gelaten bij met een notitieblok op schoot. Maar hij blijft de honger voelen.

De Britse auteur Nick Hornby (die van verfilmde boeken als High Fidelity en About a Boy, voor onze niet-lezende generatie) schreef enkele jaren een columnreeks in het Amerikaanse literaire tijdschrift The Believer. De stukken hadden als titel 'The Polysyllabic Spree', vrij naar de naam van de orkestrale popband/post-ironische sekte The Polyphonic Spree, en column één opent als volgt:

“So this is supposed to be about the how, and why, and what of reading – about the way that, when reading is going well, one book leads to another and to another, a paper trail of meaning; and how, when it's going badly, when books don't stick or take, when your mood and the mood of the book are fighting like cats, you'd rather do anything but attempt the next paragraph, or reread the last one for the tenth time.”

Vervang het woord 'lezen' door 'kijken' en 'boek' door 'film', en de passage is ook uitstekend van toepassing op de cinematografisch omnivoor. En het geldt des te sterker voor de veelkijkende bezoeker van een filmfestival. Als het loopt, lijkt het vanzelf te gaan: één film is nooit genoeg, en elke film maakt nieuwsgierig naar een volgende. Dan krijg je van Inception ontzettende zin in oude Bondfilms, of leidt David Finchers audiocommentaar bij Se7en vanzelf naar Klute. En dan is er het andere uiterste. Soms lukt het gewoon niet, hoezeer je het ook probeert: dan zit je in een zaal en dwalen je gedachten af, ondanks de objectieve kwaliteiten van een film – wat die dan ook mogen zijn – omdat datgene wat de film wil doen niet aansluit bij waarop jij op dat moment zit te wachten.

Maar de mooiste momenten, de films die me het langst bijblijven, zijn die films die dat gevoel juist weten te doorbreken. Die eigenlijk niet aansluiten bij mijn stemming, maar me desondanks weten mee te voeren en overdonderen. Dat zijn de films die me bijblijven. Op het Vlissingse festival Film by the Sea, waar ik nu sinds twee jaar de dagkrant maak, gebeurt het me ieder jaar weer minstens één keer. Vorig jaar was het The Exploding Girl (Bradley Rust Grey, 2009), dat in weerwil van de titel gewoon een ontzettend lieve mumblecore-film over de ontluikende verliefdheid van een twijfelend meisje en haar beste vriend bleek. Een klein filmpje, waarin een handgebaar genoeg is om grootse emoties te verbeelden én op te roepen. Juist omdat ik daar, mede door die titel, niet op rekende, kon hij mij inpakken.

Dit jaar was het Der Räuber van Benjamin Heisenberg. Filmisch gezien is het eigenlijk het andere uiterste, hoewel het in zijn hart net als The Exploding Girl een liefdesverhaal is. Der Räuber is een verfilming van het gelijknamige boek van Martin Prinz, dat werd ingegeven door ware gebeurtenissen. Hoofdpersoon Johann Rettenberger (Andreas Lust) - een bankrovende marathonloper, of een marathonlopende bankovervaller - bestaat dus echt. In de gevangenis traint hij zich suf, om bij zijn vrijlating tot ieders verbazing als beste Europeaan te eindigen bij de marathon van Zürich. Intussen pakt hij ook direct zijn oude baan als bankovervaller en autodief weer op. Daar blijft hij bovendien ook mee doorgaan als hij het, dankzij de marathonprijs, voor het geld niet meer hoeft te doen. Intussen papt hij ook weer voorzichtig aan met jeugdvriendin Erika (Franziska Weisz).

Van het personage Johann krijg je de hele film lang geen hoogte: zijn motieven blijven onduidelijk, zoals ook de motieven van de echte Rettenberger voor altijd onbekend zullen blijven. Regisseur Benjamin Heisenberg hint hier en daar naar de noodzaak van de adrenalinekick die Rettenberger krijgt van zijn misdaden: in een sterke scène komt Johann terug van zijn hardloopronde en sluit hij zijn digitale hartslagmeter aan op zijn pc. Het hartritme is constant, op één piek halverwege de tocht na – precies het punt, vermoedt de kijker, waarop hij een onschuldige dame uit haar auto sleurde en ermee vandoor ging.

Der Räuber kwam op een moment in het festival dat ik helemaal niet op een goede film rekende. Ook niet op een slechte, natuurlijk, maar het was de eerste film die ik er zag waar ik niets mee moest – geen recensie te schrijven, geen interview met de maker, geen analyse te maken. Voor het eerst in een week zat ik dan ook in een bioscoopzaaltje zonder aantekenblokje op schoot. En na een half uur heb ik hem toch tevoorschijn gehaald, omdat ik toen wel wist dat ik alsnog iets met de film wilde, dat hij me niet los zou laten. Voorlopig heeft de film geen Nederlandse distributeur, dus ik ben blij dat Hardhoofd niet hecht aan de actualiteitswaarde van kunst en ik hier dus mijn lof kwijt kan. Over een paar maanden is er vast een dvd.

Tijdens het schrijven van dit stuk zit ik alweer in de volgende festivalroes, op het Nederlands Film Festival in Utrecht. Omdat het hier exclusief gaat over de Nederlandse film komen de kruisverbanden en vergelijkingen nog veel sneller dan anders. Ik ben inmiddels door de 32 fictiefilms heen die in aanmerking komen voor de Gouden Kalveren en de vraag dringt zich op of we hier nog wel films maken die niet over familietrauma's gaan. De agressieve vaders, afwezige moeders en vreemdgaande echtgenoten zijn in ieder geval niet van de lucht, of dat nu serieus benaderd wordt (Kom niet aan mijn kinderen), mild-surrealistisch (Vreemd bloed) of letterlijk majestueus (Majesteit, zeg maar de Nederlandse variant van The Queen). Maar ik ben er bijna doorheen, gelukkig. Nog een dag of twee, dan kan ik mijn polycinematische rooftocht elders voortzetten.

Mail

Joost

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Tip: Geef jezelf een winterbeurt

Geef jezelf een winterbeurt

Ruby Sanders voelt zich ouder dan ooit en vraagt zich af: waarom geven we onze auto en fiets een winterbeurt, maar niet ons lichaam? Om daad bij woord te voegen maakt ze een afspraak bij Dr. Wang. Een tip om je eens te laten doorlichten bij een acupuncturist. Lees meer

 Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Jules Deelder: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur

Vandaag is in het stadhuis van Rotterdam een condoleanceregister geopend voor Jules Deelder. Rob Worst bracht hem nog eenmaal in beeld zoals hij was: zwart-wit, maar levend in elke denkbare kleur. Lees meer

Column: Een traan op de kerstbal

Een traan op de kerstbal

Voor Trudy zijn kerst en afscheid onlosmakelijk met elkaar verbonden, vertelt ze in haar laatste column op Hard//hoofd. Zoals tijdens de kerstvakantie 22 jaar geleden, toen er een postbode aanbelde met een onheilspellende expresbrief. Lees meer

Alles vijf sterren: 18

Waar we eigenlijk mee bezig zijn

In deze laatste dagen van december lezen we De Avonden en Winter, en kijken we binnen bij wat mensen met kerst eigenlijk allemaal doen. Lees meer

Hard//talk: Het woordenboek is de barricade van deze tijd

Het woordenboek is de barricade van deze tijd

De redactie van de Van Dale riep ‘boomer’ uit als Woord van het Jaar 2019. Voor Marte Hoogenboom het zoveelste bewijs dat de progressieve strijd in de eerste plaats een taalstrijd is. Lees meer

 De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

De dingen in de kamer zouden levenloze dingen zijn, zonder jou

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. In deze Beeldspraak van Lotte van Uittert is niemand zo aanwezig als de afwezige mens in zijn eigen kamer. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan