Hiske is bezig aan een vadsige halfslaap, maar geeft ons toch een monsterlijk gerecht voor kerstmis 2012." /> Hiske is bezig aan een vadsige halfslaap, maar geeft ons toch een monsterlijk gerecht voor kerstmis 2012." />
Asset 14

The densest dessert you’ll ever make

Hiske is in Engeland en krijgt haar broek niet meer dicht. De hoofdschuldige: Christmas Pudding, een kanonskogel van een toetje compacter dan een zwart gat, gemaakt van gedroogd fruit, drank en niervet. Maak hem vandaag alvast voor volgend jaar.

In half a minute Mrs. Cratchit entered -- flushed, but smiling proudly -- with the pudding, like a speckled cannon-ball, so hard and firm, blazing in half of half-a-quarter of ignited brandy, and bedight with Christmas holly stuck into the top.
Charles Dickens, A Christmas Carol

‘Tis The Season to be Jolly en dus hangen er in het huis van de moeder van mijn lief kilometers slingers, honderden kaarsjes en een kerstboom die begint te zingen als je er langs loopt. In de tuin staat een rendier en een nogal griezelige, opblaasbare sneeuwman met lichtjes. Maar bovenal is er ontzettend, angstaanjagend, kransslagaderverslibbend veel eten. Vanaf waar ik dit nu zit te schrijven, zie ik bijvoorbeeld al een meter Jaffa cakes, een zak krakelingen, een familiepak Celebrations, een emmer pretzels, een pot Mexican Honey and Three Mustard Piccalilli, twee pakken After Eight, een aangesneden panettone, een schaal gezouten noten, een ontbijtkoek, een doos met vijftig bonbons, een doos Cadbury chocolade, twee flessen wijn en een doos Corona. En ik zit in de studeerkamer. Zelfs op het toilet staat een bak gedroogd fruit en mini-Toblerone, want het is mijn schoonmoeders kerstbeleid dat iedereen in haar huis van welke plek dan ook alleen maar zijn hand hoeft uit te steken om ergens iets eetbaars vandaan te plukken, als een soort modern Koekhuisje Van de Heks. “Ik hou niet van koken, maar ben dol op winkelen”, vat ze haar kerstgedachte samen.

Sinds de opulente kerstlunch die we daarom gisteren in een plaatselijk hotel aten, de prosecco, de panettone, de mature cheddar & chutney, het lopend buffet van gisteravond (dat eigenlijk meer een zittend buffet was) en het ontbijt met eieren bevind ik me vandaag in een soort vadzige halfslaap die niet onprettig is maar wel een beetje gênant. De hele familie laat boeren en scheten, lurkt aan flesjes limonade en het gesprek komt niet veel verder dan “Zullen we straks Babe of Big kijken?”. Ik mompel iets tegen mijn neefjes, en ik merk dat mijn stem verdacht veel klinkt als die van Mister Creosote.

Voedingskundige Vicky Warr berekende dat de gemiddelde Brit op eerste kerstdag maar liefst 7000 calorieën tot zich neemt, dat is bijna vier keer zo veel als de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het sluitstuk, de laatste 2000 ongeveer, wordt meestal belichaamd door een laatste, lillend hoogtepunt: de onvermijdelijke Christmas Pudding. Dit gerecht is in Nederland onbekend, en ik vraag me ook af of het bij ons ooit een delicatesse gaat worden. De pudding is namelijk een echt oergerecht: een zwarte, plakkerige concoctie, gemaakt van gedroogd fruit, specerijen en niervet. Deze wordt overgoten met drank en in brand gestoken om vervolgens gegeten te worden met brandy butter - om de hoeveelheid dierlijk vet zo mogelijk nog iets meer op te krikken. Het is een monster, een schaamteloze cholesterolbom. De meeste mensen vallen na het eten ervan dan ook onmiddellijk in slaap.

Veel families hebben eigen recepturen voor dit dessert, sommigen worden generaties lang doorgegeven. Vroeger was het een manier om vlees te bewaren gedurende de winter. Wegens schrijnende armoede en afwezigheid van voer werd het vee in de herfst geslacht, en verwerkt in grote pasteien. Het maken van de pudding is dan ook omhangen met rituelen en symbolen. Zo heeft de pudding meestal dertien ingredienten om Christus en de twaalf apostelen te verbeelden, moet hij gemaakt worden op Stir Up Sunday, de zondag voor advent. Uit het Book of Common Prayer van de Anglicaanse kerk: "Stir up, we beseech thee, O Lord, the wills of thy faithful people; that they, plenteously bringing forth the fruit of good works, may of thee be plenteously rewarded."

Iedereen in het gezin roert dan even in het mengsel voor geluk, van het oosten naar het westen om de drie koningen te eren. Het takje hulst op de pudding symboliseert de doornenkroon, en sommige families stoppen muntjes, vingerhoeden en ringen in het dessert waardoor de vinder geluk zou krijgen.

Oliver Cromwell schijnt het gerecht door al die heidense en paapse symboliek ooit bijna verboden te hebben, de puriteinen vonden kerst een tijd van vasten in plaats van een tijd van vreten. De Quakers gingen nog verder en noemden het gerecht “Een uitvinding van de scharlaken hoer van Babylon”, een mooie beschrijving voor een nagerecht.

Het is inderdaad nogal een hoerenklus de pudding te maken: het gedroogd fruit moet weken, het mengsel moet een dag staan, het geheel moet zes uur worden gestoomd en dan is de pudding ook nog pas over een paar maanden klaar. Sommige Engelsen maken daarom deze week alvast de pudding voor volgend jaar, en dat is eigenlijk een prima klusje, net hersenloos en half-actief genoeg voor de halfslaap waarin ik me bevind.

Christmas Pudding met Brandy Butter (voor kerst 2012)

In Engeland wordt niervet van koe of lam (“suet”) gebruikt in allerlei recepten voor desserts en hartig deeg, maar in Nederland is het niet zo makkelijk te verkrijgen. De beste gok is de Islamitische slager, die z’n kalfsniertjes vaak “in het vet” verkoopt. Het harde, witte vet rasp je, en van de nieren kun je dan natuurlijk een lekker ontbijtje maken. Engelse winkels verkopen het ook vaak kant en klaar.

Dit recept kost je sowieso twee dagen om voor te bereiden, en moet daarna minstens een maand rijpen.

Voor twee kleine puddingen (waar per pudding minimaal vier mensen van in slaap vallen):

- 450 g gemengde krenten, sultana’s en rozijnen
- 100 ml brandy
- 55 g bloem
- 1 tl bakpoeder
- snuf zout
- 2 tl speculaaskruiden
- ½ tl nootmuskaat
- ½ tl kaneel
- 85 g geraspt niervet
- 85 g bruine basterdsuiker
- 25 g amandelschaafsel
- geraspte schil en sap van ½ citroen
- ½ geraspte appel
- 2 el sinaasappelmarmelade
- 120 g vers wit broodkruim (van oud brood)
- 2 eieren
- 75 ml Guinness
- 75 ml De Koninck
- boter om de schaal in te vetten

Doe het gedroogd fruit in een schaal met de helft van de brandy, en laat twee uur staan.

Meng dan bloem, bakpoeder, zout en specerijen door elkaar. Doe hier het niervet en het gedroogd fruit, noten, citroen, marmelade en broodkruim bij. Roer alles heel goed van oost naar west (net als de wijzen)- laat je huisgenoten meeroeren voor extra geluk en saamhorigheid. Klop de eieren even los met een vork en meng die er ook door, samen met het bier. Het moet een beetje een vochtig geheel zijn, doe er nog iets meer bier bij als nodig. Beboter twee aardewerken soepkommen van een halve liter. Verdeel het mengsel erover en leg er een op maat geknipt stuk vetvrij papier op, wikkel de kommen nu heel goed in folie, het moet echt waterdicht worden afgeslopt zodat er straks geen stoom in de vorm kan komen. Bind een touw goed om de vorm zodat het blijft zitten.

Leg een paar potdeksels op de bodem van een grote pan (of twee pannen als de twee kommen niet op de bodem passen). Zet de kommen op de potdeksels: ze mogen de bodem niet raken of ze zullen verbranden. Giet kokend water in de pan(-nen) tot ongeveer een derde van de hoogte van de kommen. Dek de pannen af en laat zes uur stomen- let op dat je het water aanvult als het verdampt. Haal dan de hele pan van het vuur en laat afkoelen. Als de kommen helemaal zijn afgekoeld, pak je de kommen uit, prikt er met een vork een paar gaatjes in en giet je de rest van de brandy eroverheen. Dek opnieuw eerst af met een circel bakpapier, pak ze strak in trekfolie, en bewaar ze op een koele, droge plek tot kerst.

Duw er dan eventueel muntjes in, pak opnieuw in dubbel trekfolie en laat wederom 2 uur stomen. Maak ondertussen de brandy butter: 90 gram boter en 90 gram suiker opslaan tot het zacht is, dan 1 theelepel sinaasappelzest toevoegen en 1 theelepels citroenzest toevoegen. Voeg nu terwijl je mixt 3 eetlepels brandy toe.

Stort de warme pudding op een bord en versier met een takje hulst (het staat leuk als er besjes aanzitten - niet opeten natuurlijk, gek), flambeer met warme brandewijn en bring al fikkende naar de tafel: traditioneel hoort de pudding met veel ooh’s, aah’s en applaus te worden ontvangen.

Mail

Hiske Versprille

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer