Hiske is bezig aan een vadsige halfslaap, maar geeft ons toch een monsterlijk gerecht voor kerstmis 2012." /> Hiske is bezig aan een vadsige halfslaap, maar geeft ons toch een monsterlijk gerecht voor kerstmis 2012." />
Asset 14

The densest dessert you’ll ever make

Hiske is in Engeland en krijgt haar broek niet meer dicht. De hoofdschuldige: Christmas Pudding, een kanonskogel van een toetje compacter dan een zwart gat, gemaakt van gedroogd fruit, drank en niervet. Maak hem vandaag alvast voor volgend jaar.

In half a minute Mrs. Cratchit entered -- flushed, but smiling proudly -- with the pudding, like a speckled cannon-ball, so hard and firm, blazing in half of half-a-quarter of ignited brandy, and bedight with Christmas holly stuck into the top.
Charles Dickens, A Christmas Carol

‘Tis The Season to be Jolly en dus hangen er in het huis van de moeder van mijn lief kilometers slingers, honderden kaarsjes en een kerstboom die begint te zingen als je er langs loopt. In de tuin staat een rendier en een nogal griezelige, opblaasbare sneeuwman met lichtjes. Maar bovenal is er ontzettend, angstaanjagend, kransslagaderverslibbend veel eten. Vanaf waar ik dit nu zit te schrijven, zie ik bijvoorbeeld al een meter Jaffa cakes, een zak krakelingen, een familiepak Celebrations, een emmer pretzels, een pot Mexican Honey and Three Mustard Piccalilli, twee pakken After Eight, een aangesneden panettone, een schaal gezouten noten, een ontbijtkoek, een doos met vijftig bonbons, een doos Cadbury chocolade, twee flessen wijn en een doos Corona. En ik zit in de studeerkamer. Zelfs op het toilet staat een bak gedroogd fruit en mini-Toblerone, want het is mijn schoonmoeders kerstbeleid dat iedereen in haar huis van welke plek dan ook alleen maar zijn hand hoeft uit te steken om ergens iets eetbaars vandaan te plukken, als een soort modern Koekhuisje Van de Heks. “Ik hou niet van koken, maar ben dol op winkelen”, vat ze haar kerstgedachte samen.

Sinds de opulente kerstlunch die we daarom gisteren in een plaatselijk hotel aten, de prosecco, de panettone, de mature cheddar & chutney, het lopend buffet van gisteravond (dat eigenlijk meer een zittend buffet was) en het ontbijt met eieren bevind ik me vandaag in een soort vadzige halfslaap die niet onprettig is maar wel een beetje gênant. De hele familie laat boeren en scheten, lurkt aan flesjes limonade en het gesprek komt niet veel verder dan “Zullen we straks Babe of Big kijken?”. Ik mompel iets tegen mijn neefjes, en ik merk dat mijn stem verdacht veel klinkt als die van Mister Creosote.

Voedingskundige Vicky Warr berekende dat de gemiddelde Brit op eerste kerstdag maar liefst 7000 calorieën tot zich neemt, dat is bijna vier keer zo veel als de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het sluitstuk, de laatste 2000 ongeveer, wordt meestal belichaamd door een laatste, lillend hoogtepunt: de onvermijdelijke Christmas Pudding. Dit gerecht is in Nederland onbekend, en ik vraag me ook af of het bij ons ooit een delicatesse gaat worden. De pudding is namelijk een echt oergerecht: een zwarte, plakkerige concoctie, gemaakt van gedroogd fruit, specerijen en niervet. Deze wordt overgoten met drank en in brand gestoken om vervolgens gegeten te worden met brandy butter - om de hoeveelheid dierlijk vet zo mogelijk nog iets meer op te krikken. Het is een monster, een schaamteloze cholesterolbom. De meeste mensen vallen na het eten ervan dan ook onmiddellijk in slaap.

Veel families hebben eigen recepturen voor dit dessert, sommigen worden generaties lang doorgegeven. Vroeger was het een manier om vlees te bewaren gedurende de winter. Wegens schrijnende armoede en afwezigheid van voer werd het vee in de herfst geslacht, en verwerkt in grote pasteien. Het maken van de pudding is dan ook omhangen met rituelen en symbolen. Zo heeft de pudding meestal dertien ingredienten om Christus en de twaalf apostelen te verbeelden, moet hij gemaakt worden op Stir Up Sunday, de zondag voor advent. Uit het Book of Common Prayer van de Anglicaanse kerk: "Stir up, we beseech thee, O Lord, the wills of thy faithful people; that they, plenteously bringing forth the fruit of good works, may of thee be plenteously rewarded."

Iedereen in het gezin roert dan even in het mengsel voor geluk, van het oosten naar het westen om de drie koningen te eren. Het takje hulst op de pudding symboliseert de doornenkroon, en sommige families stoppen muntjes, vingerhoeden en ringen in het dessert waardoor de vinder geluk zou krijgen.

Oliver Cromwell schijnt het gerecht door al die heidense en paapse symboliek ooit bijna verboden te hebben, de puriteinen vonden kerst een tijd van vasten in plaats van een tijd van vreten. De Quakers gingen nog verder en noemden het gerecht “Een uitvinding van de scharlaken hoer van Babylon”, een mooie beschrijving voor een nagerecht.

Het is inderdaad nogal een hoerenklus de pudding te maken: het gedroogd fruit moet weken, het mengsel moet een dag staan, het geheel moet zes uur worden gestoomd en dan is de pudding ook nog pas over een paar maanden klaar. Sommige Engelsen maken daarom deze week alvast de pudding voor volgend jaar, en dat is eigenlijk een prima klusje, net hersenloos en half-actief genoeg voor de halfslaap waarin ik me bevind.

Christmas Pudding met Brandy Butter (voor kerst 2012)

In Engeland wordt niervet van koe of lam (“suet”) gebruikt in allerlei recepten voor desserts en hartig deeg, maar in Nederland is het niet zo makkelijk te verkrijgen. De beste gok is de Islamitische slager, die z’n kalfsniertjes vaak “in het vet” verkoopt. Het harde, witte vet rasp je, en van de nieren kun je dan natuurlijk een lekker ontbijtje maken. Engelse winkels verkopen het ook vaak kant en klaar.

Dit recept kost je sowieso twee dagen om voor te bereiden, en moet daarna minstens een maand rijpen.

Voor twee kleine puddingen (waar per pudding minimaal vier mensen van in slaap vallen):

- 450 g gemengde krenten, sultana’s en rozijnen
- 100 ml brandy
- 55 g bloem
- 1 tl bakpoeder
- snuf zout
- 2 tl speculaaskruiden
- ½ tl nootmuskaat
- ½ tl kaneel
- 85 g geraspt niervet
- 85 g bruine basterdsuiker
- 25 g amandelschaafsel
- geraspte schil en sap van ½ citroen
- ½ geraspte appel
- 2 el sinaasappelmarmelade
- 120 g vers wit broodkruim (van oud brood)
- 2 eieren
- 75 ml Guinness
- 75 ml De Koninck
- boter om de schaal in te vetten

Doe het gedroogd fruit in een schaal met de helft van de brandy, en laat twee uur staan.

Meng dan bloem, bakpoeder, zout en specerijen door elkaar. Doe hier het niervet en het gedroogd fruit, noten, citroen, marmelade en broodkruim bij. Roer alles heel goed van oost naar west (net als de wijzen)- laat je huisgenoten meeroeren voor extra geluk en saamhorigheid. Klop de eieren even los met een vork en meng die er ook door, samen met het bier. Het moet een beetje een vochtig geheel zijn, doe er nog iets meer bier bij als nodig. Beboter twee aardewerken soepkommen van een halve liter. Verdeel het mengsel erover en leg er een op maat geknipt stuk vetvrij papier op, wikkel de kommen nu heel goed in folie, het moet echt waterdicht worden afgeslopt zodat er straks geen stoom in de vorm kan komen. Bind een touw goed om de vorm zodat het blijft zitten.

Leg een paar potdeksels op de bodem van een grote pan (of twee pannen als de twee kommen niet op de bodem passen). Zet de kommen op de potdeksels: ze mogen de bodem niet raken of ze zullen verbranden. Giet kokend water in de pan(-nen) tot ongeveer een derde van de hoogte van de kommen. Dek de pannen af en laat zes uur stomen- let op dat je het water aanvult als het verdampt. Haal dan de hele pan van het vuur en laat afkoelen. Als de kommen helemaal zijn afgekoeld, pak je de kommen uit, prikt er met een vork een paar gaatjes in en giet je de rest van de brandy eroverheen. Dek opnieuw eerst af met een circel bakpapier, pak ze strak in trekfolie, en bewaar ze op een koele, droge plek tot kerst.

Duw er dan eventueel muntjes in, pak opnieuw in dubbel trekfolie en laat wederom 2 uur stomen. Maak ondertussen de brandy butter: 90 gram boter en 90 gram suiker opslaan tot het zacht is, dan 1 theelepel sinaasappelzest toevoegen en 1 theelepels citroenzest toevoegen. Voeg nu terwijl je mixt 3 eetlepels brandy toe.

Stort de warme pudding op een bord en versier met een takje hulst (het staat leuk als er besjes aanzitten - niet opeten natuurlijk, gek), flambeer met warme brandewijn en bring al fikkende naar de tafel: traditioneel hoort de pudding met veel ooh’s, aah’s en applaus te worden ontvangen.

Mail

Hiske Versprille

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer