Asset 14

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

Stadsmens (v, jong, cynisch) zoekt boer

‘Als je hier maar geen column over schrijft,’ zegt schrijver, muzikant en goede vriend X die anoniem wenst te blijven en niets met deze column te maken wil hebben. We zijn een weekend op een sprookjesachtig eilanddorp om te werken. Zoals alle stedelingen hopen we dat de schone lucht wonderen zal doen voor onze geestesgesteldheid. We zitten echter in een duinpan, drinken slechte wijn uit de fles en X heeft me zojuist ‘cynisch’ genoemd.

X stelt mij vragen over zijn toekomstige geliefde, hoe je signalen juist opvangt, hoe je op casual wijze de ander mee uitvraagt. Ik antwoord dingen in de trant van ‘naar de bioscoop gaan kan leuk uitpakken, of niet, God is dood, welke zekerheden resten ons nog – right? Liefde is een hol construct bedacht door Hallmark, seks en vriendschap zijn inwisselbaar, liefde is een sinterklaasfeest, je moet alleen zelf de surprise papier-machéën, je mag niet tegen anderen vertellen dat hij niet bestaat want dan verpest je het feestje.’
'Het valt best mee met mij,' zeg ik.

Cynisch? Ik geloof gewoon niet in sprookjes. Volgens filosoof Anisthenes, de eerste cynicus, betekende cynisme juist het omgekeerde van associaties die we nu hebben zoals ‘verbitterd’ en ‘honds’. Het ging hem om het leiden van een eenvoudig leven, echt en schaamteloos, zonder culturele verfijning – een leven zonder youseum, literatuur en latte art dus. Als dat cynisch is, dan is dit dorp waar we nu zijn het ook. Gek genoeg voelt deze plek juist niet cynisch, en ikzelf inktzwart. Ik denk aan een collega die ‘verbittering’ omschreef als ‘te lang geen erkenning krijgen.’ Veel groepen uit de samenleving voelen zich alsof ze geen erkenning krijgen. De boeren, bijvoorbeeld. Ze leven hun leven zoals ze dat altijd gedaan hebben en worden in hun ogen plotseling als ‘fout’ bestempeld. Is verbittering dan de enige logische vervolgstap?

In dit dorp worden zeehonden met gehoorschade gered van baggerschepen en dolfijnen gered van het overschot aan zeehonden

Sprookjes bestaan soms. In dit dorp heeft de tijd stilgestaan. Op het kerkhof liggen een paar families met dezelfde namen, alles wijst op een kleine gemeenschap. De naam van de slager en de kaasboer herken ik. Het is zondag en uit het kerkje dat dapper wit afsteekt tegen de buien klinkt gezang. Niets is open op zondag. Niemand vapet. Niemand vraagt je een google review achter te laten.

Sprookjes bestaan niet. In dit dorp worden zeehonden met gehoorschade gered van baggerschepen en dolfijnen gered van het overschot aan zeehonden. In de wateren zwemmen door de opwarming van de aarde zeepaardjes. In dit dorp zijn mensen van kleur zeldzamer dan zeepaardjes. Een boerenvlag besmeurd met vogelpoep hangt te wapperen voor niemand in het bijzonder. Op plakkaten op de huisjes, de meeste zijn ook b&b's, prijkt nadrukkelijk dat dit oude arbeiderswoningen voor de eenvoudige man zijn. De vraagprijs begint bij een miljoen.

Sprookjes bestaan soms. In dit dorp is nergens een havermelkcappuccino te krijgen. Wel pannenkoeken met kaas van de schapenboer. De schapen worden door hem te fiets over de dijk gedreven. Eentje bleef achter en mekkert verbaasd in het weiland over haar domme keuze, een ander verstopt zich in de bosjes. ‘Ach, een verstekelingetje,’ zegt de boer tegen ons, maar we kunnen gewoon doorfietsen hoor. Hier is geen haast. Er is hier geen vintagewinkel, wel een boekenschuur waar je op basis van vertrouwen een euro in een melkbus kan stoppen. Vooral is hier een sense of belonging, gemeenschapszin. De kerk heeft een Dixie neergezet en watervoorzieningen geregeld voor de lokale marathon en de ondernemers helpen met opruimen. Er is een nadrukkelijk gevoel van wij en zij. Wij, dat zijn de locals, en zij zijn de toeristen en de import. In dit dorp zijn bedden voor iedereen in binnen- en buitenlucht, het is altijd vol maar nooit te vol om lastminute met de boot aan te komen. De wij en zij hebben elkaar volledig nodig, er is geen strijd.

Plotseling begrijp ik iets van het gevoel van de boeren, en hun onrust. Over dit sprookje, dat op knappen staat. Een sprookje waarvan mensen zoals ik zeggen dat het achterhaald is.

Sprookjes bestaan niet eeuwig. Jongeren trekken het dorp uit, de hoteleigenaar noemt haar grootste doelgroep 'grijs op reis.' De natuur is mooi, maar niet overweldigend, nu nog. In dit dorp kun je niet verdwalen, is er geen gevaar. Maar rond dit dorp is de continue dreiging van het water dat, door ons, langzaam buiten haar oevers treedt. We fietsen even later naar de zeehondenopvang, waar babyzeehond Puck zont in het pierenbad. Alle zeehonden die permanent in de opvang verblijven, zijn blind of kunnen door ander gebrek niet jagen.
‘Dus eigenlijk zitten we hier voor ons vermaak naar een hospitaal en gekkenhuis te kijken,’ zeg ik.
‘Uuuuw!’ zegt Puck.
We lachen en maken foto’s. Ik ben cynisch, dus ik koop geen sleutelhanger van Puck (‘Souvenirs zijn commercie!’). Ik kijk de hele dag jaloers naar de sleutelhanger die X wel kocht. Mij ontroer je niet zo gauw, denk ik op de fiets terug, en de tranen worden door de wind uit mijn ogen geblazen en ik kijk weg voordat X me vraagt: “Wat is er nou?”

Sprookjesachtig gaat de zon onder.

 

Cynismemeetlat: leg uzelf erlangs en u zult waarschijnlijk niet versteld staan van wat er gebeurt

Kruis aan wat van toepassing is

1 U heeft de brief van Zweinstein nooit gehad

1b U claimt dat u uzelf daarbij neer heeft gelegd

2 U hoort uzelf uitspraken doen als ‘de afbraak van de vakbonden heeft ons in de verdoemenis gestort!’

3 U schrijft de afzender op enveloppen omdat u eigenlijk nooit verwacht dat ze aankomen

4 U swipet iedereen naar links die zich ‘spiritual’ noemt

5 Het hoekje aardappels kunt u met droge ogen zien rooien, daar bent u werkelijk hard in

5 U noemt de meeneemkastjes met eieren aan de kant van de weg waar je pay-as-you-feel geld achter kan laten, die iedereen sympathiek vindt, een verdienmodel

6 U bent single

7 U loopt bewust doodkalm over het perron als de trein er al staat, hij zal toch voor uw neus wegrijden als u rent, en u gaat niet die mafketel zijn die nutteloos holt om een wegrijdende trein te halen, u niet, welnee, daar gaat-ie

8 U heeft niet gehuild om Mufasa

9 U huilt niet meer

10 U lacht niet meer

11 U overweegt boswachter te worden, maar u bent bang dat de dieren u doorhebben

12 U heeft een van de volgende werken gelezen: Nietzsche, Anisthenes, De Avonden, Brave New World, Verzameld werk – Kafka, Ik, Zlatan, Briefje van Jan, verpakkingssticker Paracetamol, u leest wel erg veel, weet u zeker dat u niet eens een keer uit moet?

13 U vindt gedichten onzin

14 U wordt steeds vaker met ‘u’ aangesproken

15 U dicht niet meer

Mail

Marthe van Bronkhorst schrijft, acteert en werkt als psycholoog. Ze woonde een tijd in Amerika, sloot zich aan bij een kungfuschool, een poëziegroep, ontsnapte aan een rijdend circus en schrijft nu verhalen voor Red Pers, Digressions en El Hizjra. // marthe.van.bronkhorst@hardhoofd.com

Jill Heesbeen is een illustrator die graag werk maakt over de relaties tussen personen op maatschappelijk en op persoonlijk niveau. Zo laat ze je nadenken over de omgang met je medemens. Ook de relatie met jezelf (en de mentale problematiek die daarmee gepaard kan gaan) is een onderwerp dat ze graag verbeeldt.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Papier
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Mensen uit een ander leven

Mensen uit een ander leven

Tijdens een schrijfretraite op het Noord-Franse platteland ontmoet Eva van den Boogaard twee mensen met wie het meteen klikt. Maar zo snel het contact was gelegd, zo snel is het weer verbroken bij het afscheid. Of ziet ze ze nog terug? Lees meer

Column Marthe

De liefde tegen het systeem

Kan de liefde alle verschillen tussen mensen overwinnen? Marthe van Bronkhorst betwijfelt het na een vurig debat tijdens een date. Lees meer

Monddood

Schrijven is eigenlijk monddood maken

Je kan altijd over de rug van de ander schrijven, toch? Marthe van Bronkhorst raakt hierover in discussie op een literaire avond die steeds absurdistischer wordt. Lees meer

Een docent met een lichaam

Een docent met een lichaam

Ook wanneer Eva voor de klas staat is ze in de eerste plaats een mens met een lichaam dat behoeftes kent. Maar dat blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt in het onderwijs. Lees meer

Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Als cavia's in de val

Als cavia's in de val

Marthe van Bronkhorst wil niet meer vliegen maar loopt tegen allerlei problemen aan als ze een duurzame vakantie probeert te boeken. Lees meer

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Worden wie ik eigenlijk ben voor 150 euro

Wat zegt het huis waarin je woont, en de meubels erin, over jou? En ben je in een ander huis, tussen andere spullen, nog wel precies dezelfde persoon? Eva past deze zomer op wat woningen van bekenden en onderzoekt wat ze beleeft. Lees meer

Woordenboek der Obscure Melancholieën

Woordenboek der Obscure Melancholieën

De schaamte en toch het gemis wanneer je in je oude dagboek je zorgen terugleest - waarom is er geen woord voor dat gevoel? Marthe van Bronkhorst bedenkt daarom een woordenboek voor melancholische emoties. Lees meer

De onwerkbare

De onwerkbare

Dit is het derde en tevens laatste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Voor niemand vindbaar

Voor niemand vindbaar

Het kan fijn zijn als je familie aan je denkt wanneer je er niet bent. Maar voor af en toe onvindbaar zijn is ook iets te zeggen, vermoedt Eva tijdens een werkbezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn. Lees meer

Je plaats op de weg 

Je plaats op de weg 

Dit is het tweede deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Motten en vlammen

Je hebt motten en vlammen

Marthe van Bronkhorst verwerkt een tegenslag in de liefde en observeert dat de wereld bestaat uit twee soorten mensen: de motten en de vlammen. Lees meer

Strengen

Strengen

Dit is het eerste deel van een serie columns/korte verhalen waarin Jorik Amit Galama sociaal-ecologische thema’s benadert via persoonlijke ontmoetingen. Seksualiteit, marginalisering, magie en trauma blijken hierbij geregeld op intieme wijze met elkaar verweven. Lees meer

Krabbels in de kantlijn

Krabbels in de kantlijn

Eva stuit op aantekeningen in de kantlijn van oud boek, gemaakt door haar jongere ik. Maar wie is dat eigenlijk? Lees meer

Slachtoffers van zinloos gekwel

Slachtoffers van zinloos gekwel

Marthe van Bronkhorst buigt zich met verbazing over wat mensen bereiken in een sportschool: "Duizend uur spieren trainen en ze nooit inzetten in het gevecht. Honderd keer gooien en nooit iets raken: lang leve de nutteloosheid." Lees meer

Koningen van de dansvloer 2

We zijn allemaal koningen en lakeien

Marthe van Bronkhorst vraagt zich af waarom zoveel mensen dol zijn op het koningshuis: "Ik heb de Oranjes nog nooit op één originele gedachte of uitzonderlijk talent kunnen betrappen. Waarom willen we dan toch zo graag klappen, juichen, buigen?" Lees meer

drie figuren zitten voor een groot raam aan een tafeltje iets te drinken, twee van de figuren zitten op een stoel, een van de figuren zit in een rolstoel

Het café

Rolstoelen en sigaretten, is er meer te beleven in een revalidatiecentrum? In de columnreeks “De Revalidanten” neemt Tiare van Paridon ons mee in haar angsten en ontdekkingen als revalidant. Ze beschrijft vijf weken lang haar groeiende gewaarwording van een weigerachtig lichaam en wat het betekent om buiten de veilige muren van het centrum een fysieke beperking te hebben. Deze week het laatste deel: over het belang van fysieke toegankelijkheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je vóór 1 januari aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel