Asset 14

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze kan ervan genieten, maar merkt dat het al te vaak ook het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. De filosofie van de body neutrality geeft haar een antwoord op de vraag hoe hiermee om te gaan.

‘But if I gave up on being pretty,
I wouldn’t know how to be alive.’

- Mitski, Brand New City

Je wandelt langs een etalageraam en neemt prompt je lichaam onder de loep. Of je vermijdt het juist om naar jezelf te kijken, bang voor het onbehagen dat je zal bekruipen. Je kijkt weg als je op straat langer wordt aangekeken dan gebruikelijk. Of je zoekt die andere ogen juist op, verwelkomt met genoegen de blikken van begeerte.

Je kunt niet ontkomen aan het waargenomen worden. Je kunt niet besluiten dat omstanders vandaag alleen jouw persoonlijkheidstrekken zien en niet jouw lichaam. Dat dwingt je ertoe te erkennen dat er een relatie bestaat tussen jou (als persoon) en je lichaam. Je kunt niet stilletjes en onzichtbaar door de wereld zweven. Je wordt gezien, beoordeeld, hoe je het ook wendt of keert.

Alsof dat niet gecompliceerd genoeg is word je op alle mogelijke manieren eraan herinnerd hoe een mooi mens er dan uit hoort te zien.

Je mag er zijn, je bent mooi, je verdient het om begeerd te worden.

Het is een krampachtige strijd die een leven langt duurt. Het is dus geen wonder dat de body positivity movement voelt als een ware verademing voor wie zich met deze kwestie bezighoudt. Deze beweging stelt dat ieder lichaam mooi is. Het rammelt aan de hekken en kaders die gebouwd zijn in de loop der eeuwen en propageert dat je lichaam mooi is ondanks dat het (wellicht) niet voldoet aan schoonheidsidealen. In de jaren zestig kwam deze gedachtegang al op, in de jaren negentig werd zij versterkt, maar in de jaren tien van deze eeuw ontplofte de beweging: een ware revolutie, een uitdaging van de bestaande normen. Fat shaming is niet meer van deze tijd, invloedrijke merken zoals Dove en Nike dragen de boodschap uit dat iedereen schoonheid bezit, bestsellers worden erover geschreven. Dankzij sociale media bereikt de boodschap de hele wereld: je mag er zijn, je bent mooi, je verdient het om begeerd te worden.

De Amerikaanse artiest Lizzo staat erom bekend dat ze inspirerende preken geeft tijdens haar shows, waarbij ze aanstipt dat iedereen mooi is: ‘I want you to go home and do me a favor. I want you to look in the mirror and I want you to say: I love you, you are beautiful, and you can do anything.’ Je hart zwelt op als je in een zaal staat en je haar dit hoort zeggen. Even heb je het gevoel dat de strijd misschien toch gewonnen is.

 

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand 3

Misschien is de worsteling voorbij. Vroeg of laat stap je toch de concertzaal uit. De high van Lizzo’s woorden neemt af. Je bent weer gewoon een mens in deze enorme wereld gevuld met andere mensen, en zult je toch weer moeten verhouden tot elkaar en tot jezelf. Waar de body positivity movement grote stappen heeft gemaakt en ingrijpende veranderingen heeft gemaakt in ons collectief denken, was het niet de revolutie waar we op hoopten. Het was de revolutie die nodig was, maar het is tijd om te hergroeperen en opnieuw na te denken. Body positivity heeft de kaders opgerekt van wat het betekent om mooi te zijn, maar waarom accepteren we die kaders in eerste instantie als een noodzakelijk kwaad?

Dat ik me dat afvraag, wil niet zeggen dat ik er niet even fanatiek aan meedoe.

Ik waardeer schoonheid zowel in de ander als in de spiegel.

Ik slenter met een vriendin door de stad, de hele middag hebben we over dit onderwerp gedachtes gewisseld. We belanden in een kledingwinkel en passen allebei een broek. Ineens staan we onszelf in de spiegel te bekijken, te plukken aan onze kleren, aan ons haar. Dan staan we dus toch kritisch naar de spiegel te kijken, geamuseerd door wat we zien terugkijken.

Ik kan een ijdel mens zijn, waardeer schoonheid zowel in de ander als in de spiegel. Maar ondertussen wil ik soms oplossen in de lucht, niet de hele tijd gezien worden. Als oplossing voor deze kwestie probeer ik mezelf aan te leren om onverschillig te worden voor hoe ik waargenomen word. Basta, het is mooi geweest, ik ben niet op aarde gezet om mooi te zijn. De wereld is geen catwalk. Ik wil dat mijn medemens mijn persoon waarneemt, de rest is haast irrelevant. Maar ik heb niet altijd kapstokken voor deze gedachten. Als ik naar het werk ga, dan is het gemakkelijk om dit te denken. Of als ik boodschappen doe. Het wordt moeilijk als ik naar een feestje ga, weet dat ik mensen zal zien op wie ik indruk wil maken.

Dan kan ik soms toch voldaan in de spiegel kijken, ervan verzekerd dat het allemaal gesmeerd zou lopen. Dan denk ik toch iets langer na over wat ik aantrek die dag. Dan word ik toch weer bezeten door die kaders die ik eerder aan het bevragen was.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand 4

Ik stuitte een paar maanden geleden op een Instagram-comment van actrice en activiste Jameela Jamil, waarin ze schreef als reactie op iemand anders: 'As an eating disorder advocate, I propose Body Liberation, which involves not thinking about my body at all. No hate. No love. Just no engagement.' Ik maakte direct een screenshot van het scherm en stuurde dat via WhatsApp naar een goede vriendin.

Je hoeft je lichaam niet mooi te vinden, het is er gewoon.

Hierop volgde veel Google-werk en gesprekken met vrienden. Er bleek een beweging te bestaan waar ik me niet eerder bewust van was: body neutrality. Deze beweging houdt zich bezig met het aan diggelen slaan van de kaders van schoonheid. Het gaat er niet om dat iedereen mooi is, maar dat hoe je je voelt over jezelf niets te maken heeft met je uiterlijk. Het werpt de notie omver dat het van belang is hoe je eruitziet. Je lichaam is slechts je omhulsel, en is maar één aspect van je zijn. Sterker nog, het is verre van het interessantste aspect van je zijn. Volgens de filosofie van body neutrality hoef je je lichaam niet mooi te vinden. Het is irrelevant, want die kaders (‘mooi’, ‘lelijk’) zijn irrelevant voor je waarde als persoon. Het is daarom onnodig om krampachtig te zoeken naar die liefde voor je lichaam. Je lichaam is er gewoon.

Deze filosofie is pas echt revolutionair. Het is, op dit punt in de tijd, achterhaald om de kaders zodanig op te rekken dat iedereen erbinnen past. Het wordt tijd dat we het kader uitgummen.

Mail

Jihane Chaara (1991) is een idealist met een voorliefde voor doortastende en zachtaardige mensen/woorden.

Bram Dirven oordeelt, maakt en bepaalt over illustraties en is hiermee de illustratordictator bij Hard//hoofd.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers