Asset 14

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Op zaterdag 26 juni protesteerden honderden demonstranten in Amsterdam tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Nilin (achternaam bij de redactie bekend) gaf een openhartige toespraak.

Dit is een gereviseerde en vertaalde versie van Nilins speech. De volledige Engelstalige speech is hier te lezen. Voor beide versies geldt een leeswaarschuwing voor transfobie en racisme.

Voordat ik accepteerde dat ik transgender ben, haatte de wereld me al omdat ik niet wit ben. Ik groeide op in een racistische buurt, kreeg racistische scheldwoorden naar mijn hoofd geslingerd, ofwel door de kleur van mijn huid, ofwel door die van mijn moeder. Op het schoolplein werd ik in elkaar getrapt. Nu willen mensen mij dood vanwege mijn genderidentiteit. Mijn eigen moeder kan me geen vrouw noemen. Op straat wordt me gevraagd ‘wat ik ben’. Waar ben ik veilig? Waar kan ik mijn eigen gang gaan? Waarom projecteren anderen hun problemen en hun onzekerheden op mij? Heb ik een toekomst in dit land?

‘Transgender zijn is een eindeloze cyclus van ontdekking en herontdekking’

Transfobie is geworteld in kolonialisme. Op hun schepen namen de kolonisten hun gendertweedeling mee, hun patriarchaat en natuurlijk hun geweld. Door de eeuwen leerden niet-Europeanen de mythe van universaliteit te accepteren: alle kunst, wetenschap en cultuur ter wereld was universeel, met het Europese voorbeeld als middelpunt. Volgens het Europese model was de wereld opgedeeld in mannen en vrouwen, gescheiden door wat de Europeanen ‘biologische verschillen’ noemden. De bijbehorende genderrollen waren bijzonder streng: vrouwen waren niet welkom in de politiek, de wetenschap, de kunsten et cetera. Daarbovenop legden de Europeanen uiteenlopend racistisch beleid op. Slavernij, het kastensysteem, noem maar op.

In de 21ste eeuw zeggen we in het Westen dat trans personen ‘transities’ ondergaan. Als een onomkeerbaar proces waarin iemand van gender verandert alsof diegene een knopje omzet. Ik stel een andere benadering voor: transgender zijn is een eindeloze cyclus van ontdekking en herontdekking. Het is een eindeloos ontmantelen van de koloniale gendertweedeling om je eigen, unieke verbintenis met gender tot uiting te laten komen. De vraag moet niet langer zijn: ‘Ben je [een man, een vrouw, vul maar in]?’ Veel belangrijker is de vraag wat het genderlabel waar jij bij thuiskomt voor jou betekent.
Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen 2

Demonstranten trekken langs het Amsterdam UMC op de De Boelelaan in Amsterdam-Zuid (26 juni 2021).

Transgender zijn vraagt om het doorbreken van de binaire mythe. Het vraagt om het afwijzen van koloniale standaarden die ons zijn opgelegd. Het vraagt ons de rijke menselijke diversiteit te omarmen, net als onze zogenaamde mannelijkheid, vrouwelijkheid en menselijkheid. De hormonen die ik sinds enkele maanden krijg zijn voor mij een middel om mijzelf beter te leren kennen, en om me daarnaast ook gewoon beter te voelen. Want ik voel me beter dan ik me ooit heb gevoeld. Ik word niet meer zo depressief of nerveus als vroeger en ik heb het gevoel dat ik meer dan ooit de touwtjes in handen heb.

De psychoactieve gevolgen van een hormoonbehandeling worden vaak over het hoofd gezien. Natuurlijk: het is geen wondermiddel tegen al je kwaaltjes. Ik heb nog steeds slechte dagen, maar voor mij en vele anderen betekent het een enorme vooruitgang. Veel fysieke veranderingen laten nog op zich wachten, maar tot nu toe is mijn proces geweldig.

‘Je hormonen bepalen jou niet; jij bepaalt wie je bent’

Maar hoe belangrijk ze ook voor me zijn, de hormonen definiëren mij niet. Hoe zouden ze dat ook kunnen? Als ik hormonen een middel noem, bedoel ik dat in de breedste zin van het woord. Oestrogenen, testosteron en welke overige middelen je ook gebruikt maken je geen man of vrouw, en hetzelfde geldt voor het minderen van je dosering of zelfs het volledig stopzetten van hormoontoediening. Jij bepaalt wie je bent. Je hormonen moeten er boven alles voor jou zijn, en iedereen heeft op dat gebied recht op zorg op maat.

Maar waarom dan die diagnose: ‘genderdysforie’? Waarom moeten vreemden ons vragen stellen over zaken die hun niet aangaan? Hoe gaan ons seksleven, onze jeugd en onze trauma’s ooit onze ‘transheid’ bewijzen? En waarom zou er eigenlijk bewezen moeten worden, als we tegelijkertijd een samenleving wensen die van genderrollen ontdaan is? Waarin mannelijkheid en vrouwelijkheid niet wordt gemeten aan de hand van stereotypen, maar worden gedeconstrueerd? Hebben we dan geen post-patriarchale samenleving voor ogen?

‘De wereldwijde community biedt transgender mensen meer veiligheid dan de instituten die beweren dat ze er voor hen zijn’

Het antwoord is eenvoudig: er is geen enkele reden voor het in stand houden van de ‘diagnose’ genderdysforie. Iedereen die het wenst, zou toegang moeten hebben tot een hormoonbehandeling. De wereldwijde transgendergemeenschap steekt meer tijd en moeite in het onderzoeken van hormoonbehandelingen en alternatieve, bio-identieke hormonen dan geleerde endocrinologen ooit zullen doen. De gedecentraliseerde, wereldwijde community biedt ons meer veiligheid dan de instituten die beweren dat ze er voor ons zijn, dat ze om ons welzijn geven. De ongereguleerde handel in hormonen is beter gereguleerd dan de officiële kanalen, en belangenorganisatie Transvisie biedt in haar eentje meer betrouwbare informatie dan het gehele transzorgsysteem samen.
Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen 1

Op het Stadionplein geeft Nilin haar speech (26 juni 2021).

Toch weigert het Nederlandse zorgsysteem en in het bijzonder het Amsterdam UMC – de grootste aanbieder van transgenderzorg – om met onze gemeenschap samen te werken, of om ons überhaupt als gelijken te behandelen. In plaats daarvan is de distributie van ‘off-the-shelf’ hormonen gecriminaliseerd en het gebruik ervan strafbaar. Huisartsen zijn weliswaar gerechtigd hormonen voor te schrijven, maar het Amsterdam UMC voert een ontmoedigingsbeleid dat hen daarvan weerhoudt. Zelfs gerenommeerde chirurgen, die naar het UMC bellen ter voorbereiding van een operatie, worden gewaarschuwd voor het zogenaamde ‘specialisme’ dat nodig zou zijn om ons te helpen, en de ‘ethische vraagstukken’ die rond onze zorg bestaan. De volgende dag belt de chirurg je op om de operatie af te zeggen.

‘De Volkskrant zag geen enkele reden om excuses aan te bieden voor een artikel waarin trans vrouwen ‘omgebouwde mannen’ werden genoemd’

Dit is niets anders dan mishandeling. Transgender mensen – trans vrouwen en transfeminiene mensen in het bijzonder – worden bestookt met transfobie en transmisogynie. Dit broeide al lang in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, en krijgt nu voet aan de grond in Nederland. Grote Nederlandse kranten als Trouw en NRC bieden graag een podium aan transfobe opvattingen, en de Volkskrant zag geen enkele reden om excuses aan te bieden voor een artikel waarin trans vrouwen ‘mannen die zich lieten ombouwen’ werden genoemd. Zelfs een politicus van een grote partij als de PvdA durft zich openlijk af te vragen of transgender mensen mee mogen doen in de sport, en liket transfobe South Park-afbeeldingen. We zagen je wel, Sophia. Je partij, die nota bene aanwezig was bij een demonstratie tegen de Hongaarse anti-lhbt+-wet, heeft met geen woord over je uitspraken gerept.

Ten slotte wil ik mijn solidariteit uiten met andere bewegingen elders ter wereld. Naar lhbt+’ers in Oost-Europese landen (Hongarije, Polen, etc.) waar men gebukt gaat onder heftige anti-lhbt+-wetten en -beleid. Naar de trans vrouwen in Zuid-Azië en met name India die het onder de Covid-pandemie zwaar te verduren hebben. Naar onze kameraden in Bolivia en Peru, waar men strijdt tegen door het Westen gesteunde coups. Naar Kashmir, Palestina, Kurdistan, en alle andere gebieden waar mensen strijden voor hun vrijheid. Naar allen in het mondiale Zuiden waar men nog steeds in grote hoeveelheden vaccins en zuurstof tekortkomt met vele doden tot gevolg. Elke dag is een strijd tegen Eurocentrisch neokolonialisme en kolonialiteit, een strijd die op verschillende manieren slachtoffers maakt, binnen en buiten Europa. Een strijd die we alleen samen kunnen voeren. Dank jullie wel.

Beeld: @zaziliecurrie

Op maandag 5 juli organiseert de organisatie achter de demonstratie van 26 juni een manifestatie op Het Plein in Den Haag (14.00 uur), waar gelijktijdig een commissiedebat gevoerd wordt over de stand van de specialistische gezondheidszorg.

Mail

Nilin is een non-binaire trans vrouw en lesbienne van kleur, in haar werk voor verschillende organisaties leerde zij al vroeg over hoe de transgenderzorgwereld weinig geeft om de belangen en belevingswereld van trans mensen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer