Asset 14

Speaker

Speaker

Tijdens het installeren van een dichtende speaker aan de rand van een weiland, wil Werner zich niet vergelijken met kunstenaar Guido van der Werve, maar veel resoneert. In EYE is nog tot 29 mei een tentoonstelling te zien van Van der Werve. Hij leerde Werner over de kansen in melancholie.

Er was even geen verkeer dus ik kon mijn installatie veilig gereedmaken. Ik priegelde met het kabeltje dat de bewegingssensor verbond met mijn laptop, zette het volume van de speaker op het juiste niveau: lekker hard.

Gelukt. Als er nu een auto zou langsrijden, zou de sensor deze beweging oppikken en een signaaltje naar mijn laptop sturen, die het volgende audiofragment zou afspelen. Ik had negen strofes ingesproken, ééntje voor iedere nieuwe auto. Een hopeloos liefdesgedicht over contact en eenzaamheid dat over het weiland zou schallen. Ik zag het helemaal zitten.Speaker 2

Ik wachtte. De weg bleef verlaten. Er kwamen geen auto’s.

Na een kwartier zakte de moed me in de schoenen. Waarom deed ik dit überhaupt? Ik was van plan de passages te monteren tot een film die later op een expositie getoond zou worden. Maar ja, wie kwam daar nou? Bovendien was het te ingewikkeld: zouden de kijkers begrijpen dat voorbijrijdende auto’s de dichtregels triggerden?

Er verscheen een oud mannetje, traag piepte zijn fiets naderbij. Nog verder zakte die moed. Het ging me juist om voorbijrazend verkeer dat de speaker wakker schudde en daarna eenzaam achterliet. De getriggerde dichtregel daverde over de weilanden. De man kreeg nog net geen hartaanval.

       Waar ga je heen, koud skelet op warme wielen?

Zou je net zien, precies die regel.

De moed zakte me niet nóg verder in de schoenen. In plaats daarvan dacht ik aan de films van Guido van der Werve, nu te zien in een overzichtstentoonstelling in EYE.

Dit is geen recensie, dat kan Koen Kleijn in De Groene veel beter. Noch is het een interview zoals Eline Crijns in Trouw dat bij de kunstenaar afnam. Ook wil ik me niet vergelijken met Van der Werve, ik zou niet durven. Maar veel resoneerde. Niet alleen zijn liefde voor muziek en natuur, voor het hardlopen (nietig in die enorme landschappen, het hoofd leeg voor nieuwe ideeën – zoals hij dat hier het “tegenovergestelde van een brainstorm” noemt). Of dat hij tijdens zijn studie helemaal klaar was met de vraag of zijn films “registratie van performances waren, of autonome werken”. Misschien nog het meest de toestand waar zijn ideeën vandaan lijken te komen. Alsof zijn persoonlijke gemoedstoestand het uitganspunt is van zijn films. Vaak is die gemoedstoestand melancholisch.

"Kansen zijn voor degene die oplet."

In zijn achtste film, Everything Is Going To Be Alright, loopt Van der Werve voor een ijsbreker uit die met groot kabaal het ijs sloopt waar hij net nog liep. In het interview met Crijns zegt hij hierover: “Kansen zijn voor degene die oplet, zei Freud al. In een gedeprimeerde stemming stond ik met mijn partner op een pontje dat door het ijs voer naar een Fins eilandje. Ik hing over de boeg en ik zag hoe het ijs brak. Dat was mooi. Het riep de vraag bij mij op of je ervoor zou kunnen lopen.” Het is alsof deze poëtische gedachte hem uit zijn gedeprimeerde stemming trok.

Het meest raakt me een timelaps op de Noordpool – film nummer negen: The Day I Didn’t Turn With the World. Van der Werve zegt dat hij zich een outsider voelt, en probeert dit tot in het extreme te belichamen door een dag niet mee te draaien met de wereld. Letterlijk. Hij staat vierentwintig uur op het noordelijkste puntje van de aardbol met zijn rug naar de zon en beweegt zo niet met ons mee. Groots en licht tegelijk, alsof er een tragikomische innerlijke stem zijn lijden op ironische wijze probeert te verlichten.

Het leven is zonder betekenis, totdat we die er zelf aan geven.

In plaats van te sikkeneuren over de autoluwheid van het landweggetje dat ik had gekozen, of het feit dat mijn installatie een moordmachine voor bejaarden was geworden, maakte ik een grapje tegen mezelf. Als hier geen verkeer komt stap ik zelf maar in de auto, dacht ik, en dan plankgas.

Het leven is zonder betekenis, totdat we die er zelf aan geven. Bijvoorbeeld door twaalf uur lang om je huis heen te hollen (zoals Van der Werve in nummer 13 – Emotional Poverty in Three Effugia), of piano te spelen op een vlot in een Fins meer (nummer 4).

Wat je kunt doen, is niet altijd meteen duidelijk. Soms moet je gewoon even wachten totdat er een nieuw idee langs komt rijden, op warme wielen.

Speaker

Mail

Werner de Valk (hij/hem, 1988), deels opgegroeid op Ameland, is kunstenaar en schrijver. Hij bracht zijn jeugd door op Ameland, studeerde neurowetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en vervolgens Unstable Media aan de Gerrit Rietveld Academie. Zijn korte verhalen zijn verschenen in de longlist van de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd, finales van Het Rode Oor, bij de Optimist en in Tijdschrift EI.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer