Asset 14

Onze lieve Heer op zaterdag

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar actuele zaken. Jan kon zaterdagochtend z'n kont niet keren zonder ergens tegen god aan te stoten. Over het hoge, het goede en flatulentie.

Afgelopen weekend kwam ik mezelf lelijk tegen, namelijk in de gedaante van piepklein symbool voor de teloorgang van Onze Joods-Christelijke Cultuur.

In mijn grenzeloze onwetendheid ging ik er altijd vanuit dat Onze Lieve Heer op maandag (‘de eerste dag’) hemel en aarde schiep en op zondag (‘de zevende dag’) met het bord op schoot Studio Sport keek en zag dat het ook die week al allemaal kut-met-peren was.

Dat supporters van het Oude Testament de zaterdag als heilige rustdag beschouwen, wist ik wel, maar ik wist ook hoe ik die kennis vakkundig moest negeren. Tot afgelopen zaterdagochtend.

Ik kon mijn kont niet keren zonder ergens tegen God aan te stoten. Jezus-glossy’s, New Yorker-cartoons, een column over een column over een woedende Stephen Fry, ingewikkelde religieuze rechtvaardigingen voor walgelijke moorden en het werk van PC Hooftprijswinnaar Willem-Jan Otten: Hij was werkelijk o-ve-ral. (De discussie of God in alles is, of alles in God, zal ik ons besparen.)

Verbaasd als ik was over Zijn alomtegenwoordigheid op deze zaterdagmorgen, vroeg ik me in al mijn naïviteit af wat er op de zesde dag van de schepping ook alweer voor spannends was gebeurd. Enig googelen leverde in plaats van een antwoord helaas juist meer vertwijfeling op: ‘Could all the events recorded on the sixth day of creation really have taken place during a normal, 24 hour-type day?’ luidde de derde hit. In het op deze vraag geformuleerde antwoord bleek de auteur het benoemen van al die ‘events’ als overbodig te hebben ingeschat.

Bij nader inzien waren het misschien gewoon te veel events om op te noemen, dacht ik. Iedereen met een Facebook-account weet hoe de gemiddelde zaterdag haast bezwijkt onder het gewicht van alle uitnodigingen.

Ondertussen arriveerde het bericht dat in Leiden een clubje jongens met een pasje van het ‘Identitair Verzet’ een moskee in aanbouw had bezet. Of ze waren in ieder geval op het dak geklommen uit protest tegen de ‘islamisering’. Waar een week eerder nog eensgezind werd gesproken over ‘verwarde mensen’, hadden nieuwssites het nu plots over ‘activisten’.

Ik probeerde de leer-werktraject-fascisten te negeren – gevaarlijk, ik weet het – maar stuitte nog vers in de ontkenningsfase alweer op een Telegraaf-column:

‘Toen de eerste “gastarbeiders” in +/- 1960 in Nederland kwamen werken, werd de eerste moskee in een woonhuis geïmproviseerd. Thans staan er meer dan 500 moskeeën, waaronder de grootste en de mooiste van heel Europa. Het zal niet lang meer duren voordat de islam een belangrijke en krachtige factor gaat worden in ons over-gesocialiseerde land waar alles kan en niets hoeft en IS, de Islamitische Staat, zich systematisch uitbreidt. Volgens ons dagblad De Telegraaf (van 5-2-2015) staat ons nog heel wat ellende te wachten.’

Zo veel verwarring, domheid, angstzaaierij en haat samengebald in zo weinig woorden: het is een wonder van beknoptheid. Er zijn heiligen die hun status aan mindere mirakels ontlenen.

Ik sloeg uit pure wanhoop mijn laptop dicht, maar omdat het nu eenmaal zo’n dag was, liet het vervolg zich raden. Toen ik na een half uur internetloosheid danig verveeld voor het eerst in mijn leven het ooit door mijn moeder uit de papiercontainer van de bibliotheek geviste exemplaar van Gerard Reves verzamelde poëzie uit de kast trok, sloeg ik het boekje open bij het gedicht Het ware geloof, uit 1965.

‘Als de kardinaal een scheet heeft gelaten, zeggen ze:
“Sjonge jonge, wat ruikt het hier lekker,
Net of iemand lever met uien staat te bakken.”
Dat soort katholieken, daar ben ik niet dol op.’

Uiteraard waren mijn trials and tribulations daarmee niet ten einde, God dobbelt tenslotte niet, dus ik was allerminst verbaasd toen ik een uur of wat later zag hoe het geloof en flatulentie voor een tweede maal met elkaar in verband werden gebracht. Jalta-voorman Joshua Livestro maande op Twitter mensen tot kalmte: afgezien van het spandoek met de anti-islamitische tekst wisten we tenslotte nog maar weinig van de beweegredenen van de eerdergenoemde dakklimmers. Een presentator van jongerenzender FunX kon het niet laten Livestro van hypocrisie te beschuldigen: ‘Uiteraard, bij Jalta werkt het zo: heel hard roepen als een Moslim een scheet laat dat het de schuld is van de Islam en bij al het andere gewoon de feiten afwachten. Succesformule als je een hekel hebt aan de Islam.’

Opmerken dat God terug is van (nooit) weggeweest is een ongekend populair tijdverdrijf. We zoeken houvast in een steeds onzekerder wereld, zeggen we er dan achteraan. Of: we worstelen als altijd met de grote vragen waarvoor het bestaan ons stelt. En daar valt weinig tegenin te brengen.

Maar wat opvalt is hoe het toch vooral de god van de ander is, die terug is van nooit weggeweest. Hoe vaak zelfs maar de flauwste geur van een diepgevoelde overtuiging van een ander genoeg is om ons te doen kokhalzen. Aan dit besef zijn minimaal drie inzichten te ontlenen:
1) Ruiken wat er niet deugt aan andermans wereldbeeld is oneindig veel gemakkelijker dan je eigen tekortschieten en twijfels onder ogen zien.
2) Als je lang genoeg zoekt naar onze diepgevoelde overtuigingen, kom je vanzelf uit in het darmstelsel. Het is nu pas voor het eerst dat ik besef dat Brechts gevleugelde woorden – ‘Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral’ – ook vertaald kunnen worden als: ‘Van eten komt scheten.’
3) Wie de speurtocht naar metaforen te ver doordrijft, stuit uiteindelijk op zijn of haar innerlijke verwarde man.

Mail

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan