Asset 14

Onze lieve Heer op zaterdag

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar actuele zaken. Jan kon zaterdagochtend z'n kont niet keren zonder ergens tegen god aan te stoten. Over het hoge, het goede en flatulentie.

Mail

Afgelopen weekend kwam ik mezelf lelijk tegen, namelijk in de gedaante van piepklein symbool voor de teloorgang van Onze Joods-Christelijke Cultuur.

In mijn grenzeloze onwetendheid ging ik er altijd vanuit dat Onze Lieve Heer op maandag (‘de eerste dag’) hemel en aarde schiep en op zondag (‘de zevende dag’) met het bord op schoot Studio Sport keek en zag dat het ook die week al allemaal kut-met-peren was.

Dat supporters van het Oude Testament de zaterdag als heilige rustdag beschouwen, wist ik wel, maar ik wist ook hoe ik die kennis vakkundig moest negeren. Tot afgelopen zaterdagochtend.

Ik kon mijn kont niet keren zonder ergens tegen God aan te stoten. Jezus-glossy’s, New Yorker-cartoons, een column over een column over een woedende Stephen Fry, ingewikkelde religieuze rechtvaardigingen voor walgelijke moorden en het werk van PC Hooftprijswinnaar Willem-Jan Otten: Hij was werkelijk o-ve-ral. (De discussie of God in alles is, of alles in God, zal ik ons besparen.)

Verbaasd als ik was over Zijn alomtegenwoordigheid op deze zaterdagmorgen, vroeg ik me in al mijn naïviteit af wat er op de zesde dag van de schepping ook alweer voor spannends was gebeurd. Enig googelen leverde in plaats van een antwoord helaas juist meer vertwijfeling op: ‘Could all the events recorded on the sixth day of creation really have taken place during a normal, 24 hour-type day?’ luidde de derde hit. In het op deze vraag geformuleerde antwoord bleek de auteur het benoemen van al die ‘events’ als overbodig te hebben ingeschat.

Bij nader inzien waren het misschien gewoon te veel events om op te noemen, dacht ik. Iedereen met een Facebook-account weet hoe de gemiddelde zaterdag haast bezwijkt onder het gewicht van alle uitnodigingen.

Ondertussen arriveerde het bericht dat in Leiden een clubje jongens met een pasje van het ‘Identitair Verzet’ een moskee in aanbouw had bezet. Of ze waren in ieder geval op het dak geklommen uit protest tegen de ‘islamisering’. Waar een week eerder nog eensgezind werd gesproken over ‘verwarde mensen’, hadden nieuwssites het nu plots over ‘activisten’.

Ik probeerde de leer-werktraject-fascisten te negeren – gevaarlijk, ik weet het – maar stuitte nog vers in de ontkenningsfase alweer op een Telegraaf-column:

‘Toen de eerste “gastarbeiders” in +/- 1960 in Nederland kwamen werken, werd de eerste moskee in een woonhuis geïmproviseerd. Thans staan er meer dan 500 moskeeën, waaronder de grootste en de mooiste van heel Europa. Het zal niet lang meer duren voordat de islam een belangrijke en krachtige factor gaat worden in ons over-gesocialiseerde land waar alles kan en niets hoeft en IS, de Islamitische Staat, zich systematisch uitbreidt. Volgens ons dagblad De Telegraaf (van 5-2-2015) staat ons nog heel wat ellende te wachten.’

Zo veel verwarring, domheid, angstzaaierij en haat samengebald in zo weinig woorden: het is een wonder van beknoptheid. Er zijn heiligen die hun status aan mindere mirakels ontlenen.

Ik sloeg uit pure wanhoop mijn laptop dicht, maar omdat het nu eenmaal zo’n dag was, liet het vervolg zich raden. Toen ik na een half uur internetloosheid danig verveeld voor het eerst in mijn leven het ooit door mijn moeder uit de papiercontainer van de bibliotheek geviste exemplaar van Gerard Reves verzamelde poëzie uit de kast trok, sloeg ik het boekje open bij het gedicht Het ware geloof, uit 1965.

‘Als de kardinaal een scheet heeft gelaten, zeggen ze:
“Sjonge jonge, wat ruikt het hier lekker,
Net of iemand lever met uien staat te bakken.”
Dat soort katholieken, daar ben ik niet dol op.’

Uiteraard waren mijn trials and tribulations daarmee niet ten einde, God dobbelt tenslotte niet, dus ik was allerminst verbaasd toen ik een uur of wat later zag hoe het geloof en flatulentie voor een tweede maal met elkaar in verband werden gebracht. Jalta-voorman Joshua Livestro maande op Twitter mensen tot kalmte: afgezien van het spandoek met de anti-islamitische tekst wisten we tenslotte nog maar weinig van de beweegredenen van de eerdergenoemde dakklimmers. Een presentator van jongerenzender FunX kon het niet laten Livestro van hypocrisie te beschuldigen: ‘Uiteraard, bij Jalta werkt het zo: heel hard roepen als een Moslim een scheet laat dat het de schuld is van de Islam en bij al het andere gewoon de feiten afwachten. Succesformule als je een hekel hebt aan de Islam.’

Opmerken dat God terug is van (nooit) weggeweest is een ongekend populair tijdverdrijf. We zoeken houvast in een steeds onzekerder wereld, zeggen we er dan achteraan. Of: we worstelen als altijd met de grote vragen waarvoor het bestaan ons stelt. En daar valt weinig tegenin te brengen.

Maar wat opvalt is hoe het toch vooral de god van de ander is, die terug is van nooit weggeweest. Hoe vaak zelfs maar de flauwste geur van een diepgevoelde overtuiging van een ander genoeg is om ons te doen kokhalzen. Aan dit besef zijn minimaal drie inzichten te ontlenen:
1) Ruiken wat er niet deugt aan andermans wereldbeeld is oneindig veel gemakkelijker dan je eigen tekortschieten en twijfels onder ogen zien.
2) Als je lang genoeg zoekt naar onze diepgevoelde overtuigingen, kom je vanzelf uit in het darmstelsel. Het is nu pas voor het eerst dat ik besef dat Brechts gevleugelde woorden – ‘Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral’ – ook vertaald kunnen worden als: ‘Van eten komt scheten.’
3) Wie de speurtocht naar metaforen te ver doordrijft, stuit uiteindelijk op zijn of haar innerlijke verwarde man.

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al tien jaar een vrije ruimte voor talentvolle makers. Elke dag verschijnen op onze site artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties. Zonder advertenties en helemaal gratis.

Maar zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons
het laatste
 Rusland de komende jaren bankzitter

Rusland de komende jaren bankzitter

Sporters uit Rusland die kunnen aantonen dat zij dopingvrij zijn en geen dopingcontrole gemist hebben, mogen bij de komende grote sporttoernooien wel meedoen, maar niet onder de Russische vlag. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

 Zedenpolitie onder vuur

Zedenpolitie onder vuur

Toen de politie vier zedenverdachten voor een reconstructie meenam naar de plaats delict, probeerden die de agenten te overmeesteren. Bij de schermutseling die volgde kwamen alle verdachten om het leven. Het nieuws in beeld door Rueben Millenaar. Lees meer

Filmtrialoog: The Third Wife

The Third Wife

Redacteuren Oscar Spaans, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in de bioscoop hoe in het Vietnam van eind 19e eeuw, de 14-jarige May de derde vrouw wordt van Hung, een steenrijke en veel oudere grootgrondbezitter. Lees meer

Lieve Mark 2

Lieve Mark

Jan Hamstra sneed zijn kijk op Zwarte Piet in hout voor zijn beeldkritiek 'Lieve Mark'. Hij neemt ons in sneltreinvaart mee door de geschiedenis van raciale karikaturen, en drukt premier Mark Rutte op het hart dat hij zich meer in die geschiedenis zou moeten verdiepen. Lees meer

Hard//talk: Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Hoe (niet) te praten over mentale moeilijkheden

Een label geeft een naam aan een ervaring, maar kan nooit een verklaring zijn voor waarom iemand, op dat specifieke moment in haar leven, die specifieke klachten heeft. Lees meer

Paw Patrol krijgt concurrentie

Paw Patrol krijgt concurrentie

De Australische hond Bear werd als puppy achtergelaten. Hij werd zelf gered, en sindsdien staat zijn leven in het teken van het redden van andere dieren. Het nieuws in beeld door Aida de Jong. Lees meer

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Mannelijkheid en de giftige erfenis van Wolkers

Gijsbert Pols herleest Wolkers' meesterwerk Turks fruit, en moet constateren dat de roman niets waarmaakt van de bevrijding die hem wordt toegedicht. Een bewerkt hoofdstuk uit Pols' nieuwe essaybundel 'Het onhoudbare midden'. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor talentvolle makers. Zonder advertenties en helemaal gratis. Dankzij onze kunstverzamelaars. Steun ons en ontvang speciaal geselecteerde kunstwerken. Én een Hard//hoofd-tasje. Je eerste kunstwerk is van Hard//hoofd-maker Nastia Cistakova.

Steun ons