Asset 14

#Metoo, rommelige seks en het belang van consent

Je kunt wel vinden dat seks nu eenmaal rommelig is, maar dat betekent niet dat we het daarbij moeten laten zitten, betoogt Naomí Combrink.

Eerder deze maand ondertekenden 100 Franse vrouwen een brief om zich te distantiëren van #metoo. Ook Femke Halsema deed een duit in het zakje. De #metoo-discussie zou zijn doorgeslagen: seks is gewoon “rommelig” en voor alles dat geen échte verkrachting betreft moeten we maar een wat dikkere huid kweken, zo gaat de gedachte. Dat dit een reactionaire reflex met een weinig zinnige fundering is heeft Justine van de Beek al uitstekend uitgelegd. Maar er valt nog redelijk wat te zeggen over de “rommeligheid” van (in dit geval hetero-)seks en waarom consent, of je nou wel of niet vindt dat het met #metoo van doen heeft, een essentieel onderwerp is in deze discussie.

Het verhaal over Aziz Ansari dat een kleine week later verscheen gaat bij uitstek over wat Halsema “rommelige” seks noemt. In het verslag wordt een afspraakje beschreven dat eindigt in het appartement van de Master of None-schrijver en acteur. Vervolgens speelt zich een ingewikkelde interactie af, waarin de jonge vrouw in kwestie, Grace, afwisselend probeert de seksuele handelingen te stoppen of vertragen en erin mee gaat. Volgens het verslag trekt Ansari steeds Grace's handen naar zijn kruis, stopt zijn vingers in haar mond en blijft aandringen, terwijl Grace zijn acties, hoewel ze het wel probeert, niet effectief afweert en aan sommige van zijn verzoeken gehoor geeft. Twitter staat vol met reacties op het verhaal. Sommigen stellen dat Grace's participatie betekent dat we het Ansari niet kunnen verwijten dat hij doorging, dat het in elk geval geen ongewenste intimiteiten of aanranding betreft en dat het verder haar eigen schuld is. Anderen wijzen terecht op de beschreven lichaamstaal, non-verbale hints en verzoeken om het rustiger aan te doen.

Seks met tegenzin en onder druk van een opdringerige man is voor bijna alle vrouwen herkenbaar.

In de online media is het verhaal een groot onderwerp van discussie. Volgens het ene kamp heeft de affaire niets met #metoo van doen, terwijl het andere benadrukt dat het bij uitstek relevant is. Wat je positie ook moge zijn, één ding is heel duidelijk: vrouwen van beide kampen herkennen de door Grace beschreven ervaring: zo'n “bad date”, zoals sommigen het hebben genoemd, is een tot nu toe normaal bevonden deel van (heteroseksuele) seks. En dat is precies waarom deze affaire zo veelzeggend is: seks met tegenzin en onder druk van een opdringerige man is voor bijna alle vrouwen herkenbaar. Hoewel de #metoo-critici dat als onveranderlijk deel van het bestaan lijken te willen verdedigen is er gelukkig een groeiende groep die dit niet meer kan accepteren.

Tot nu toe is voor velen seks waarin mannen pushen en vrouwen een balans proberen te vinden tussen hun onwil en angst voor confrontatie compleet normaal. De niet-happige houding van vrouwen wordt doorgaans gelezen als bescheidenheid, aangezien het patriarchaat ons heeft gezegend met het mooie principe dat nette meisjes de gatekeepers van hun eigen deugdzaamheid dienen te zijn: als ze seks willen zouden ze dit niet vrijelijk moeten uiten. Maar vaak genoeg betreft het niet zozeer valse bescheidenheid, maar onwil, gemaskeerd door een gevoel van verplichting, overrompeling of angst om stennis te schoppen. Daarnaast zorgt de (van kleins af aan aangeleerde) wens aangenaam te zijn in combinatie met bovenstaande factoren er vaak voor dat veel vrouwen in zo’n situatie hard bezig zijn met zichzelf proberen te overtuigen dat ze de seks misschien toch wel willen of kunnen toelaten (zie voor een mooie illustratie van dat proces ook het onlangs verschenen korte verhaal Cat Person). Een interactie waarin vrouwen afhoudend maar uiteindelijk toch welwillend zijn is om deze redenen niet ongewoon, en het geeft veel onoplettende of ongeïnteresseerde mannen de indruk dat de eerdere terughoudende bewegingen deel waren van het spel.

Herhaaldelijk aandringen totdat een vrouw de wilskracht verliest om zich te verzetten is geen model voor goede seks.

Dit soort seks zou helemaal niet normaal of herkenbaar moeten zijn. Het herhaaldelijk aandringen en opnieuw proberen totdat een vrouw wellicht de wilskracht verliest om zich te verzetten is geen model voor goede of menswaardige seks. Waarom zetten #metoo-critici zich zo in om een maatschappelijk debat hierover te voorkomen? Deze mensen lijken niet verder te willen praten over seksuele grenzen en consent en breken een lans voor de status quo. Of het nu #metoo genoemd wordt of “rommelig” (mocht je dat echt nog willen verdedigen), we moeten af van bovenstaande dynamiek, en op naar consensuele, dat wil zeggen door elke partij gewilde, seks.

Er zijn twee argumenten die steeds in de strijd worden gegooid om “rommelige” seks niet te willen veranderen. Allereerst is er het idee dat vrouwen geen slachtofferrol zouden moeten aannemen. Het is de afgelopen maanden duidelijk geworden dat er een scala aan ‘feministen’ klaarstaat om “sterke vrouwen” te vieren en iedereen die haar mannetje niet kan staan te verwijten dat ze het er toch zelf naar heeft gemaakt. Je moet als vrouw volgens deze gedachte gewoon sterk genoeg in je schoenen staan om het allemaal maar af te weren en te overleven. Zou het echter niet een stuk mooier, rechtvaardiger en menswaardiger zijn om een seksueel discours te creëren waarin iedereen, van alle persoonlijkheidstypes en in alle situaties, de ruimte en veiligheid krijgt om te stoppen met seks wanneer hij of zij dat wilt? Zonder een groot drama en zonder dat je er een bulldozerkarakter voor hoeft te hebben? Dit idee is geen naïef idealisme. Dit is iets dat dichterbij komt en steeds vaker plaatsvindt op het moment dat we onze huidige verhalen over seks problematiseren.

Mensen die om consent vragen tijdens seks vinden dat vaak juist heel opwindend.

Het tweede argument van veel #metoo-critici (of mensen die tegen de nieuwe Zweedse wet zijn die aangifte van niet-consensuele seks mogelijk maakt) is dat consent niet sexy zou zijn. Vragen of je iemand mag zoenen is zogenaamd een moodkiller. Naast het feit dat wederzijds seksueel verlangen altijd belangrijker zou moeten zijn dan de (cultureel geconstrueerde perceptie van) mood, klopt de bewering voor velen ook helemaal niet: mensen die actief om consent vragen tijdens seks vinden dat vaak juist heel opwindend. Vervolgens komen de critici vaak met het punt dat sommige vrouwen het fijn vinden om met dominante mannen te vrijen, wat niet te rijmen zou zijn met vragen om toestemming. Maar als er één wereld is die laat zien dat consent en communicatie (door middel van bijvoorbeeld safewords) prima gecombineerd kan worden met spetterende seks, is het wel de BDSM-scene. Een seksuele cultuur van halfslachtige tolerantie niet willen veranderen in een van enthousiaste toestemming is uiteindelijk niet overtuigend te verdedigen.

“Rommelige” seks is niet romantisch, niet sexy, geen nodig risico en dient niet van het #metoo-debat gescheiden te worden. #Metoo stelt ons juist voor het eerst op zo’n grote schaal in staat te denken en praten over onze seksuele grenzen en het hellend vlak waarop ongewenste intimiteiten en niet-consensuele seks zich bevinden. Het gaat in de eerste plaats niet om het aanwijzen van daders, maar om het aanpakken van maatschappelijke structuren die dit soort misstanden op een dagelijkse basis faciliteren. Een van de punten van #metoo is dat we geen cultuur hebben waarin mensen veilig zijn om hun seksuele grenzen aan te geven en van gedachten te veranderen. Het publiekelijk en gezamenlijk kritisch bekijken van deze cultuur is essentieel om uiteindelijk met z’n allen betere seks te hebben. Want zoals afgelopen week ook al werd geschreven: #metoo gaat niet over het beperken van vrije seks, maar over het verbeteren ervan. We moeten veranderen hoe we naar seks kijken, hoe we onze kinderen over seks leren, en kritisch bekijken wat voor verhalen we vertellen en liefhebben. Verandering is pijnlijk, maar dat maakt het niet minder noodzakelijk. Gelukkig staat aan de andere kant van dit werk spectaculaire, enthousiaste en consensuele seks te wachten. Die maakt het ‘t allemaal waard.

Mail

Naomí Combrink is patriarchaatsloper, literatuur- en cultuurwetenschapper, verhalenverslaafde en weet nog steeds niet of ze zich nu schrijfster of schrijver wil noemen.

Eline Schipperen is in het dagelijks leven enorm gefascineerd door de mens. Waarom doen we wat we doen? En wat heeft dit voor invloed op de samenleving? Als illustrator verwerkt ze deze fascinaties in haar werk.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomChef Papier
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Over racistisch politiegeweld zing je geen aria’s – of wel?

Het publiek bij de allerlaatste voorstelling van Blue, over racistisch politiegeweld, hoefde niet verteld te worden hoe hyperactueel de voorstelling was die ze zagen. Lees meer

Afscheidsrede: ‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, niet een vrije markt’

‘Hard//hoofd is een vrije ruimte, geen vrije markt’

Marte Hoogenboom blikt terug op haar tijd als hoofdredacteur van Hard//hoofd. Na tweeënhalf jaar dienst vraagt ze zich nog steeds af wat Hard//hoofd eigenlijk is. Lees meer

Van 0-en en 1-en of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Van 0'en naar 1'en, of: waarom ik me eindelijk programmeur durf te noemen

Als schrijver die 'iets' met computers doet, krijgt Marten Hoekstra vaak de vraag wat dat werk precies inhoudt. In dit essay onderbouwt hij de kracht achter dit ambacht. Lees meer

Nieuws in beeld: De macht van het volk

De macht van het volk

De beelden die uit Iran naar buiten komen zijn schaars. Dat raakt illustrator Pirmin Rengers, die een wereld gewend is waarin media volledig worden gedomineerd door beeld. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Nieuws in beeld: Iedereen voor? Hallo?

Iedereen voor? Hallo?

De weinige Tunesiërs die kwamen opdagen voor het referendum, stemden massaal voor meer macht voor de zittende president. Lees meer

Nieuws in beeld: We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

We moeten kopen, reizen, vliegen, drinken, eten, feesten, zo niet doorgaan

Hoelang kunnen we nog boven de zelfgegraven afgrond blijven bungelen? Lees meer

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Nee, Anna Sorokin is geen Robin Hood en dit is waarom

Netflix zet in Inventing Anna een oplichtster op een voetstuk. Emma Stomp zet daar vraagtekens bij. Lees meer

Nieuws in beeld: We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

We zitten krap bij gas (dus kolencentrales mogen weer)

Om de gasvoorraden te ontzien, mogen de (uiterst vervuilende) kolencentrales jarenlang op volle toeren draaien. Lees meer

Nieuws in beeld: Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Blokkeert de boer zijn eigen protest?

Driekwart van de Nederlanders vindt de acties tijdens boerenprotesten te ver gaan. Lees meer

Automatische concepten 75

Filmmaker liet angst achter zich

Dit jaar werden de Olympische Winterspelen ‘gewoon ’in China gehouden. In het licht van deze – voor mensenrechtenactivisten – verbijsterende keuze door het Internationaal Olympisch Comité maakte de Tibetaanse documentairemaker Dhondrub Wangchen een tournee door Europa. Op het moment dat hij tot zes jaar gevangenisstraf werd veroordeeld was de eerste keer dat de wereld hoorde... Lees meer

Nieuws in beeld: Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Een wereld zonder plastic, kunnen we ons die nog wel voorstellen?

Illustrator Finn Rogers liet zich inspireren door een gedachte-experiment: wat als we - met één zwaai van een toverstaf - al het plastic lieten verdwijnen? Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe kunstenaars en schrijvers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Wij zijn al meer dan twaalf jaar bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Onze kunstverzamelaars maken dit mogelijk. Sluit je vóór 1 januari aan en ontvang jaarlijks gesigneerde kunstwerken van veelbelovende kunstenaars én je eigen Hard//hoofd-tasje. Veel verzamelplezier!

Steun en verzamel