Asset 14

12 Years a Slave

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar actuele zaken. Deze keer over een bioscoopbezoek en het contrast, of het gebrek daaraan, met de echte wereld.

Abdirhaman, een van mijn cursisten, zegt dat hij komende vrijdag niet naar de les kan komen. Hij heeft een sollicitatiegesprek.
"Oh ja, wat goed, waarvoor dan?", vraag ik.
“Een sollicitatiegesprek”, herhaalt hij, “voor werk”.
Ik lach hem geduldig toe: “Maar voor welke job dan?”
Hij fronst en zegt: “Gewoon, voor ’n job mevrouw.”
“Mevrouw”, dat blijft hij maar zeggen, hoewel ik mijn naam al meermaals op het bord heb geschreven. Zijn naam kost mij ook moeite. Abdirhaman schudt zijn hoofd als ik blijf aandringen: “Het maakt niet uit waarvoor. Werk is werk. Ik ken het adres, ik weet hoe laat ik er moet zijn, dat is het belangrijkste. Voor welke job het is, hoor ik dan wel.”

Wanneer de eindgeneriek van Steve McQueens 12 Years a Slave loopt, blijven de meeste mensen zitten, de bak popcorn nauwelijks aangeraakt, niet direct in staat om op staan en de beelden van zich af te schudden. In twee uur tijd zagen we hoe Solomon Northrup, een zwarte man die in het negentiende-eeuwse Washington wordt ontvoerd en in het zuiden als slaaf wordt ingelijfd. Hij verliest zijn identiteit, wordt gedehumaniseerd, vernederd en afgeranseld. “De enige manier om te overleven”, raadt een lotgenoot hem aan, “is om je zo stil mogelijk te houden, en te doen wat je gevraagd wordt. Laat niet merken dat je kunt lezen en schrijven, want an educated nigger, is a dead nigger.”

Northrup komt aanvankelijk terecht op de plantage van ene William Ford. Ford erkent het intellect van zijn slaaf, beschermt hem van belagers en verkoopt hem wanneer blijkt dat hij niet langer veilig is op zijn plantage. De wet laat het houden van slaven toe en de wet is de wet, Ford probeert er gewoon het beste van te maken. Dat maakt hem ‘een goed mens’.

Minstens twee derde van mijn cursisten leert Nederlands omdat ze zonder de kennis van het taaltje dat enkel wordt gesproken in anderhalf land, samen zo groot als een puist op de aardbol, niet kunnen werken. Zonder werk, geen papieren; zonder papieren, geen werk. Catch-22 van het zuiverste water. Abdirhraman was vroeger in Somalië ingenieur, in mijn klas speelt hij zonder morren een kinderachtig rollenspel waar elke puber zijn neus voor zou ophalen.

Vrijdag heeft hij een sollicitatiegesprek. Waarvoor, dat maakt dus niet uit. ‘Droomjob’ bestaat niet in het vocabularium van mijn cursisten. En iedereen, ook ik, lijkt dat normaal te vinden. Zo’n Abdihraman kan toch niet bezig zijn met ambitie of talent? We staan hier al in voor z’n hachje, je kunt ook niet alles hebben.

Ik ben een William Ford. De wet is de wet. En ik, in mijn leraarsrol, probeer er maar het beste van te maken: hen die verdomde taal machtig maken. Dat maakt mij ‘een goed mens’.

Na twaalf jaar komt de misdaad aan het licht. Een beambte uit het noorden komt het veld opgestormd met Northrups papieren. Het staat zwart op wit: hij is een vrije neger, geen slaaf. Voor wat het nog waard is, is hij gered en mag weer mens worden.

Op een ochtend tijdens mijn les komt er iemand binnengestormd met een dikke aktetas: “Hier zijn de papieren van Abdirhaman!", roept hij buiten adem. "En die van Quinta en Azizi en Pierre-René en, en, en, en, en….! Ze zijn vrij nu! Het was allemaal maar een vergissing!”
Eind goed, al goed.

Nee, natuurlijk niet.

Wanneer ik me uit de stoel heb losgemaakt en de zaal verlaat, zie ik twee zwarte vrouwen gearmd naar buiten gaan. Ze huilen: heftig en met diepe halen.

Is het vergezocht parallellen met het verleden te trekken? Belerend? Afgezaagd misschien?
Of is 'pijnlijk' het woord dat ik zocht?

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Filmtrialoog

Kajillionaire

Redacteurs Jozien Wijkhuis, Loren Snel en Oscar Spaans togen naar de bioscoop voor Kajillionaire van Miranda July, en zagen een absurdistisch verhaal over een paar ouders dat hun dochter als verdienmodel ziet. Lees meer

Racisme, weet je nog?

Racisme, weet je nog?

We zijn een halfjaar verder en het gesprek over racisme is weer terug bij af. Waar wachten we op? De volgende catastrofe? Lees meer

 1

Antropoloog op de barricades
(David Graeber, 1961 - 2020)

Jonathan Luger eert de helaas te vroeg overleden antropoloog-activist David Graeber, door onder andere terug te blikken op Graebers inspirerende optreden bij de Maagdenhuisbezetting. Lees meer

 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan