Illustratie: Gemma Pauwels

Ongenode gasten: sommigen vinden het gezellig, anderen vermoeiend. Maar de mee-eters die Brankele bespreekt is iedereen liever kwijt." />

Illustratie: Gemma Pauwels

Ongenode gasten: sommigen vinden het gezellig, anderen vermoeiend. Maar de mee-eters die Brankele bespreekt is iedereen liever kwijt." />
Asset 14

Pukkels

Ze zijn als de voet van een Jehova tussen je voordeur: ze komen altijd precies als het niet uitkomt en je zit er veel te lang aan vast. Pukkels. Op de ochtend van het schoolgala verschijnt er steevast een rode plek midden op je voorhoofd. Vlak voor je op een date gaat merk je dat gelige bobbeltje op je wang op. Bij de fotoshoot die je beroemd zou moeten maken ontdek je dat je hele neus onder de mee-eters zit. Waarom vinden gezichten het nodig een volledig gebobbeld landschap met gele heuvels te creëren? En waarom zijn sommigen er, lang nadat ze de puberteit voorbij zijn, nog steeds niet van af?

Een puist, alleen de naam al doet je huiveren. Het is iets grofs, goors, gigantisch, met ondoorgrondelijke wortels en een onheilspellend einde. Je weet nooit hoeveel ijsberg er onder het topje zit, en het moment van eruptie laat zich ook niet altijd raden. Vermommingen met camouflagestiften verbloemen de zaak zelden goed, en als een bezetene je hele gezicht uitknijpen leidt al helemaal niet tot esthetisch verantwoorde resultaten. Het zijn van die dingen die je onderworpenheid aan de natuur maar weer eens bikkelhard blootleggen. Je kan niets anders dan je eraan overgeven en rustig wachten tot het tij gekeerd is.

Ontsteking

Pukkels zijn ontstekingen van de huid. Aan de onderkant van elk haarzakje, waar de wortels van haartjes zich bevinden, zitten kliertjes die talg afscheiden. Talg is een vettig smeermiddel dat nodig is om de huid te beschermen tegen uitdroging en infecties. Talgklieren zitten overal in je huid, behalve op handpalmen en voetzolen, en voornamelijk op je gezicht, hoofd en rug. Wanneer ze overactief worden, kunnen er puistjes ontstaan.

De huid bestaat uit verschillende lagen, waarvan de buitenste, de opperhuid, continu het loodje legt. De huidcellen vernieuwen zich voortdurend, en de dode cellen worden weggebonjourd. Het kan echter gebeuren dat de dode huidcellen vast komen te zitten in het vettige talg en zo de huidporie blokkeren. Door de blokkade kan de talg niet meer naar buiten en stapelt het zich als een razende op. Ondertussen paradeert er een bacterie rond op de huid die normaal gesproken geen kwaad doet: de propionibacterium acnes (vandaar de naam ‘acne’). Met zoveel eten tot zijn beschikking doet de bacterie zich rijkelijk te goed aan dit talgenmaal, en reproduceert zich steeds sneller. Deze woekering in de poriën is een probleem, aangezien de bacterie na het eten een stof uitpoept die bij ons een afweerreactie opwekt. De huid gaat ontsteken, pus wordt gevormd en de puist met glanzend geel hoofd is geboren.

De medische term voor de zwarte puntjes die zich vaak op en rond de neus nestelen is ‘comedo’, van het Latijnse ‘com’ (=mee) en ‘edo’ (=eten). Mee-eters zijn niet het gevolg van het heel slecht wassen van je neus of het eten van te veel maanzaadbolletjes. Ook hier hebben we weer te maken met verstopte haarzakjes waarbij talg zich ophoopt. Het verschil is dat er nog een minuscule opening in de porie zit, waardoor het talg in contact komt met de lucht en gaat oxideren. Dat zorgt voor de zwarte kleur. Deze ongenode dinergasten ontsteken overigens niet, waardoor het gele kopje uitblijft.

Illustratie: Gemma Pauwels

Testosteron, stress en het weer

De hoeveelheid talg die je aanmaakt is afhankelijk van je hormonen en leeftijd. In de puberteit verandert de conditie van je huid drastisch. De plotse stijging van de mannelijke geslachtshormonen, androgenen, zorgen er bijvoorbeeld voor dat de haarzakjes groter worden en er meer talg geproduceerd wordt. Ook vrouwen krijgen in de puberteit te maken met de aanmaak van testosteron, een echt ‘mannenhormoon’. Bij hen wordt ter bestrijding van ernstige acne dan ook wel eens de anticonceptiepil voorgeschreven, omdat die de vorming van androgenen tegengaat. Aan de andere kant komen jongens die anabole steroïden gebruiken om hun spiertjes op te pompen, er juist vaker bekaaid van af met een hoofd vol pukkels, omdat ze meer testosteron aanmaken.

Ondanks de angst de dag na een grote chocolade-frenzy een hoofd vol witte puntjes te hebben, is nooit wetenschappelijk bewezen dat je dieet pukkels veroorzaakt. Stress daarentegen kan wel acne en de vorming van puistjes teweegbrengen, doordat het je immuunsysteem verlaagt en je hormoonhuishouding verandert. Een lagere weerstand door bijvoorbeeld slaaptekort en vitaminegebrek kunnen de puistvorming ook beïnvloeden. En dan is er ook nog een aspect dat genetisch bepaald is; sommige mensen hebben nou eenmaal een vetter huidtype dan anderen, en krijgen eerder last van puistjes.

Ook het milieu is van invloed op je hoofd: een plek die erg heet en vervuild is creëert de perfecte pukkelomstandigheden. De combinatie van zweet en luchtvervuiling kan je poriën immers goed doen verstoppen. In koude wintermaanden daarentegen kunnen poriën weer sneller verstoppen, doordat de huid uitdroogt en de poriën krimpen. Oftewel, het kan vriezen of het kan dooien, er is altijd wel een reden voor puistjes. Het hydrateren van je lichaam is dus erg belangrijk in de strijd tegen -met een mooi eufemisme- onregelmatigheden van de huid.

Clearasil en tandpasta

Als we de reclames met breed lachende pubers moeten geloven, zijn ze zo ontzettend populair en onbehapbaar cool geworden door Clearasil te gebruiken. Eén van de bestanddelen van dit ultieme puberproduct is salicylzuur, wat de bovenste huidlaag losweekt en daardoor verstopping van de poriën zou voorkomen. Het middel is echter behoorlijk agressief en droogt je huid uit om het overtollige talgvet weg te halen. Bij de drogere huidtypes kan dit tot gevolg hebben dat er te veel van de beschermingslaag wordt weggeschraapt, waarop je huid alleen nog maar meer talg gaat produceren; dan wordt het nooit wat met die reputatie. En tandpasta erop smeren dan? Ook dat is gebaseerd op het idee dat je de huid moet uitdrogen, maar heeft de overstap van oma’s raad naar volledig verzekerd antipuistjesmedicijn nog niet gemaakt.

Het belangrijkste middel in de strijd tegen deze plaatselijke gezichtontsieringen blijft toch gezond eten en je lichaam goed hydrateren; een erg conventioneel advies, helaas. Om aan de vernedering te ontsnappen kunnen we voortaan dus beter Clearasil drínken, GroenLinks stemmen en heel erg veel slapen.

Mail

Brankele Frank

Gemma Pauwels is freelance illustrator en woont in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer

Mede//makers met Iduna Paalman, Nisrine Mbarki en Babs Gons

Mede//makers met Iduna Paalman, Nisrine Mbarki en Babs Gons

In Mede//makers gaan Hard//hoofders van vroeger en nu in gesprek met makers in wier werk ze zich herkennen of met wie ze raakvlakken voelen. In deze aflevering spreken dichters Iduna Paalman (jarenlang columnist van Hard//hoofd), Nisrine Mbarki en Babs Gons over het thema ‘moederschap’ in hun werk. Lees meer

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Een nieuw feminisme zet sociale media naar zijn hand

Sociale media moedigen ‘seksuele objectificatie’ aan zodat we langer van hun diensten gebruik maken. Des te interessanter is daarom het recente tegengeluid vanuit de traditionele ‘tempels’ van seksuele objectificatie: de pop-, mode- en pornoindustrie. Lees meer