Illustratie: Gemma Pauwels

Ongenode gasten: sommigen vinden het gezellig, anderen vermoeiend. Maar de mee-eters die Brankele bespreekt is iedereen liever kwijt." />

Illustratie: Gemma Pauwels

Ongenode gasten: sommigen vinden het gezellig, anderen vermoeiend. Maar de mee-eters die Brankele bespreekt is iedereen liever kwijt." />
Asset 14

Pukkels

Ze zijn als de voet van een Jehova tussen je voordeur: ze komen altijd precies als het niet uitkomt en je zit er veel te lang aan vast. Pukkels. Op de ochtend van het schoolgala verschijnt er steevast een rode plek midden op je voorhoofd. Vlak voor je op een date gaat merk je dat gelige bobbeltje op je wang op. Bij de fotoshoot die je beroemd zou moeten maken ontdek je dat je hele neus onder de mee-eters zit. Waarom vinden gezichten het nodig een volledig gebobbeld landschap met gele heuvels te creëren? En waarom zijn sommigen er, lang nadat ze de puberteit voorbij zijn, nog steeds niet van af?

Een puist, alleen de naam al doet je huiveren. Het is iets grofs, goors, gigantisch, met ondoorgrondelijke wortels en een onheilspellend einde. Je weet nooit hoeveel ijsberg er onder het topje zit, en het moment van eruptie laat zich ook niet altijd raden. Vermommingen met camouflagestiften verbloemen de zaak zelden goed, en als een bezetene je hele gezicht uitknijpen leidt al helemaal niet tot esthetisch verantwoorde resultaten. Het zijn van die dingen die je onderworpenheid aan de natuur maar weer eens bikkelhard blootleggen. Je kan niets anders dan je eraan overgeven en rustig wachten tot het tij gekeerd is.

Ontsteking

Pukkels zijn ontstekingen van de huid. Aan de onderkant van elk haarzakje, waar de wortels van haartjes zich bevinden, zitten kliertjes die talg afscheiden. Talg is een vettig smeermiddel dat nodig is om de huid te beschermen tegen uitdroging en infecties. Talgklieren zitten overal in je huid, behalve op handpalmen en voetzolen, en voornamelijk op je gezicht, hoofd en rug. Wanneer ze overactief worden, kunnen er puistjes ontstaan.

De huid bestaat uit verschillende lagen, waarvan de buitenste, de opperhuid, continu het loodje legt. De huidcellen vernieuwen zich voortdurend, en de dode cellen worden weggebonjourd. Het kan echter gebeuren dat de dode huidcellen vast komen te zitten in het vettige talg en zo de huidporie blokkeren. Door de blokkade kan de talg niet meer naar buiten en stapelt het zich als een razende op. Ondertussen paradeert er een bacterie rond op de huid die normaal gesproken geen kwaad doet: de propionibacterium acnes (vandaar de naam ‘acne’). Met zoveel eten tot zijn beschikking doet de bacterie zich rijkelijk te goed aan dit talgenmaal, en reproduceert zich steeds sneller. Deze woekering in de poriën is een probleem, aangezien de bacterie na het eten een stof uitpoept die bij ons een afweerreactie opwekt. De huid gaat ontsteken, pus wordt gevormd en de puist met glanzend geel hoofd is geboren.

De medische term voor de zwarte puntjes die zich vaak op en rond de neus nestelen is ‘comedo’, van het Latijnse ‘com’ (=mee) en ‘edo’ (=eten). Mee-eters zijn niet het gevolg van het heel slecht wassen van je neus of het eten van te veel maanzaadbolletjes. Ook hier hebben we weer te maken met verstopte haarzakjes waarbij talg zich ophoopt. Het verschil is dat er nog een minuscule opening in de porie zit, waardoor het talg in contact komt met de lucht en gaat oxideren. Dat zorgt voor de zwarte kleur. Deze ongenode dinergasten ontsteken overigens niet, waardoor het gele kopje uitblijft.

Illustratie: Gemma Pauwels

Testosteron, stress en het weer

De hoeveelheid talg die je aanmaakt is afhankelijk van je hormonen en leeftijd. In de puberteit verandert de conditie van je huid drastisch. De plotse stijging van de mannelijke geslachtshormonen, androgenen, zorgen er bijvoorbeeld voor dat de haarzakjes groter worden en er meer talg geproduceerd wordt. Ook vrouwen krijgen in de puberteit te maken met de aanmaak van testosteron, een echt ‘mannenhormoon’. Bij hen wordt ter bestrijding van ernstige acne dan ook wel eens de anticonceptiepil voorgeschreven, omdat die de vorming van androgenen tegengaat. Aan de andere kant komen jongens die anabole steroïden gebruiken om hun spiertjes op te pompen, er juist vaker bekaaid van af met een hoofd vol pukkels, omdat ze meer testosteron aanmaken.

Ondanks de angst de dag na een grote chocolade-frenzy een hoofd vol witte puntjes te hebben, is nooit wetenschappelijk bewezen dat je dieet pukkels veroorzaakt. Stress daarentegen kan wel acne en de vorming van puistjes teweegbrengen, doordat het je immuunsysteem verlaagt en je hormoonhuishouding verandert. Een lagere weerstand door bijvoorbeeld slaaptekort en vitaminegebrek kunnen de puistvorming ook beïnvloeden. En dan is er ook nog een aspect dat genetisch bepaald is; sommige mensen hebben nou eenmaal een vetter huidtype dan anderen, en krijgen eerder last van puistjes.

Ook het milieu is van invloed op je hoofd: een plek die erg heet en vervuild is creëert de perfecte pukkelomstandigheden. De combinatie van zweet en luchtvervuiling kan je poriën immers goed doen verstoppen. In koude wintermaanden daarentegen kunnen poriën weer sneller verstoppen, doordat de huid uitdroogt en de poriën krimpen. Oftewel, het kan vriezen of het kan dooien, er is altijd wel een reden voor puistjes. Het hydrateren van je lichaam is dus erg belangrijk in de strijd tegen -met een mooi eufemisme- onregelmatigheden van de huid.

Clearasil en tandpasta

Als we de reclames met breed lachende pubers moeten geloven, zijn ze zo ontzettend populair en onbehapbaar cool geworden door Clearasil te gebruiken. Eén van de bestanddelen van dit ultieme puberproduct is salicylzuur, wat de bovenste huidlaag losweekt en daardoor verstopping van de poriën zou voorkomen. Het middel is echter behoorlijk agressief en droogt je huid uit om het overtollige talgvet weg te halen. Bij de drogere huidtypes kan dit tot gevolg hebben dat er te veel van de beschermingslaag wordt weggeschraapt, waarop je huid alleen nog maar meer talg gaat produceren; dan wordt het nooit wat met die reputatie. En tandpasta erop smeren dan? Ook dat is gebaseerd op het idee dat je de huid moet uitdrogen, maar heeft de overstap van oma’s raad naar volledig verzekerd antipuistjesmedicijn nog niet gemaakt.

Het belangrijkste middel in de strijd tegen deze plaatselijke gezichtontsieringen blijft toch gezond eten en je lichaam goed hydrateren; een erg conventioneel advies, helaas. Om aan de vernedering te ontsnappen kunnen we voortaan dus beter Clearasil drínken, GroenLinks stemmen en heel erg veel slapen.

Mail

Brankele Frank

Gemma Pauwels is freelance illustrator en woont in Amsterdam.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

Tijdens de avondklok

Tijdens de avondklok

Deze week geven onze redacteurs een inkijkje in wat zij doen als je na 21.00 uur niet meer op straat mag komen. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers