tickets
Asset 14

Spionnen

Brieven van en naar een flat naast de derde ringweg van Moskou. Maite en Simone schrijven elkaar over van alles en nog wat. Wat antwoord je bijvoorbeeld wanneer iemand vraagt of je een geheim agent bent?

Milaya Maite,

Afgelopen brief vertelde ik je dat Russen mij er af en toe van verdenken een spion te zijn en dat moet ik nog even toelichten.
Het klinkt wat James Bond misschien, maar de wereld van spionnen, informanten en geheim agenten voelt hier zo ver weg nog niet.

Spionne Anne Chapman (Kushenko) werd in 2010 de VS uitgegooid en in Moskou met wapen op de catwalk gezet, nu is ze tv-presentatrice. En vorig jaar werd de Amerikaanse Ryan C. Fogle met pruikjes en valse paspoorten aan de schandpaal genageld.

De eerste keer dat ik zelf verdacht werd was begin april, toen ik langs een bijeenkomst van de partij van Eduard Limonov liep. Ik was toevallig in de buurt om een croissant te kopen toen ik de dranghekken, het rokende benzine-aggregaat en metaaldetectors zag staan: karakteristiek voor een Russische demonstratie, natuurlijk gedecoreerd met verveeld kijkende politieagenten.

Het was nog koud, maar de lage zon brandde heerlijk fel op mijn wangen. Buiten de dranghekken stonden een modieus gekleed meisje en een jongen van rond de twintig jaar. Ik sprak ze in het Engels aan:"Zijn jullie hier voor de demonstratie? Wat gaat er gebeuren?"
Het stel was vriendelijk en ze deden hun best om me uit te leggen wat er aan de hand was, maar het kostte ze moeite om de juiste Engelse woorden te vinden. Om behulpzaam te zijn ging ik over op het Russisch. De jongen kneep zijn ogen tot spleetjes.
"Je spreekt gewoon Russisch?" constateerde hij berekenend. "En vrijwel accentloos?"

Hij werkte zich langzaam uit het gesprek, ging enkele meters verderop staan maar lachte en knikte wel als ik naar hem keek.
"C. dacht dat je een geheim agent was," zei het meisje later. De jongen had wat politiek engagement op zijn kerfstok en was nu op zijn hoede.

Dit was me sinds mijn eerste keer in Rusland in 2012 nog nooit overkomen, maar het gebeurt sindsdien wel vaker. Zomaar. Als gevolg van mijn redelijke beheersing van het Russisch werpen mensen me toe: "Ben je een buitenlands agent?"

Maite, wat zeg ik daar in godsnaam op terug?

Laatst tijdens een optreden van On-The-Go kwam ik een jongen tegen. We babbelden wat tot ik de bekende glazige blik in zijn ogen zag verschijnen: hij vroeg zich af of ik misschien buitenlands was.
"Ik kom uit Nederland," zei ik.
"Echt waar?" zei de jongen. "Je Russisch is erg goed. Iets TE goed. Serieus. Te goed." Stilte. "Ben je een geheim agent?"

Ik lachte nonchalant boven mijn Old Fashioned. "Natuurlijk niet," zei ik terug.
"Maar hé, jij komt me wel bekend voor," vervolgde ik. "Stond jij niet onlangs met een vlag van Donetsk te zwaaien op Den Rossija?"

De jongen keek me gekweld en verbijsterd aan.
"Je lijkt er sprekend op," drong ik aan. "Stond jij op de heuvel bij de universiteit met een Donetsk-separatistenvlag te zwaaien?"
"Nee, nee dat was ik niet," zei de jongen beduusd.
"Wat jij wilt," besloot ik, en nam een slokje.

Do Zvidanya,
Simone

___

Lieve Simone,

Ik denk dat de AIVD je moet rekruteren als spion. Het is duidelijk dat je alle benodigde eigenschappen en vaardigheden bezit: je bent minstens zo sexy als Anna Chapman, spreekt vloeiend Russisch, kan mensen goed voor de gek houden en drinkt nonchalant Old Fashioneds. What more can you want, Rob Bertholee?

Alle gekheid op een stokje, spioneren is een serieuze zaak, dat zie je ook aan het hoofd van Bertholee (ik vond het accepteren van de cookies op aivd.nl ineens heel spannend). Toen ik je brief las kon ik amper geloven dat al die Russen zo achterdochtig zijn als jij een praatje met ze maakt. Totdat ik terugdacht aan het vak over de geschiedenis van de CIA dat ik ooit volgde. Met een twinkel van jongensachtig enthousiasme in zijn ogen somde de docent een lange rij revoluties, opstanden en oorlogen op: allemaal op één of andere manier veroorzaakt of beïnvloed door de CIA. Voor de verjaarde gevallen voerde hij bewijzen op, bij de nieuwere zei hij op geheimzinnige toon: ‘maar dat is nog classified’, waarna een PowerPoint-slide verscheen met een afbeelding van een groezelige CIA-map met een grote rode stempel erop.

We achten ons hier in Nederland vaak slimmer dan de Russen, maar misschien moeten we erkennen dat zij juist een stuk wereldwijzer zijn dan wij. Spionage bestaat, het is aan de orde van de dag en groter dan ooit. Geen wonder dat de Russen achterdochtig door het leven gaan.

Maar Simone, waarom maak ik me er dan zo weinig druk om? Als ik een buur had die constant naar binnen gluurde, dan had ik veel zin gehad om hem op zijn bek te slaan. Glurende landen lijken me daarentegen niks te kunnen schelen. Identificeer ik me te weinig met mijn land? Moet ik nationalistischer worden, en dus bozer? Is dat waarom Nederlanders zo onverschillig zijn over dit soort dingen?

Ik weet het niet. Waarschijnlijk ligt het eerder aan mijn gemakzucht. Het is veel makkelijker en fijner om te denken dat het allemaal wel losloopt, dat ik er als individu lekker niks mee te maken heb. Maar nu ik er zo over nadenk…
Ik denk dat ik voortaan maar eens wat achterdochtiger door het leven ga. Het moet maar eens afgelopen zijn met die goedgelovigheid.

Liefs,
Maite

-

Freelance journalist Simone Peek (1988) woont in Moskou, Maite Karssenberg (1989) in Amsterdam. Ze waren nog guppies toen ze elkaar leerden kennen en hebben nog steeds geen idee hoe de wereld in elkaar zit, maar vinden het wel leuk om erover van gedachten te wisselen.

Mail

Simone Peek is Hard//hoofd redactielid. // simone@hardhoofd.com

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan