Asset 14

Klein protest

Brieven van en naar een flat naast de derde ringweg van Moskou. Maite en Simone schrijven elkaar over van alles en nog wat. "Alsof de homofobe Russen nu denken: goh, in Amsterdam staan mensen met vlaggetjes te zwaaien, eigenlijk zijn gays best oké."

Milaya Maite,


Heb ik je al wel eens gezegd dat ik me gloeiend trots voelde toen vorig jaar in Rusland de beelden binnendruppelden van de regenboogdemonstratie tijdens het bezoek van Poetin in Amsterdam? 
“Wat kan het jullie daar nou weer schelen wat er met de homo’s in Rusland gebeurd?” vroeg iemand me. 

“Wij hebben wel grotere problemen dan de homo-kwestie,” hoor ik van Russen vaak als het onderwerp valt. Dat de aandacht van westerse journalisten voor de seksuele minderheden wellicht wat onevenredig is, lees je ook terug in dit artikel uit Sochi tijdens de Olympische spelen, toen de enige gay bar in de stad overspoeld werd met correspondenten.


“Het valt allemaal mee,” zeggen sommige Russen, als je ze toch tot een antwoord dwingt. “Er zijn gewoon homo’s en binnen hun eigen scene hebben die veel vrijheid.”
De onderdrukking heeft vooral betrekking op het activisme, wat voor veel Russen, samen met de woorden 'gay parade', de grootst denkbare catastrofe is.

Vorig jaar was ik met D., mijn lesbische huisgenoot, haar vriendin en mijn Tataar uit. Omdat er een ‘vrouwenoverschot’ was aan tafel, bood een jongen aan om erbij te komen zitten. 
Nooit zal ik de blik in D.’s ogen vergeten toen ze zei: “Wij hebben geen jongen nodig, dit zijn twee stelletjes. Wij zijn lesbisch. Dit is mijn vriendin”. Voorbereid op alles bleef ze hem recht aankijken tijdens de stilte die viel, haar kaken vijandig op elkaar geklemd. 
“Lesbisch?” stamelde de jongen, maar hij herwon zichzelf snel weer: “Oh ja, dat ken ik van filmpjes op het internet,” zei hij met vieze glimmende oogjes. Uit die filmpjes had de jongen geconcludeerd dat een relatie tussen vrouwen wel wat ruimte voor een man overliet. De ontmoeting eindigde niet op vriendelijke noot, maar er vielen geen gewonden, ondanks dat het daar na wat stemverheffingen wel op begon te lijken.

Afgelopen 9 mei (tijdens de viering van een WOII overwinning) kreeg ik de uitnodiging om de avond af te sluiten op een klassnoj, een (te gek) besloten dakterras. Maite, zoals je uit ervaring weet kunnen dakterrassen gevaarlijk romantisch zijn. De ondergaande zon, vers-fruit-cocktails en een trompettist zorgden ervoor dat dit dakterras een bij uitstek sexy toneel werd.

Totaal onverwacht, maar niet tegen mijn zin, zoende vriendinnetje E. mij ineens, terwijl wij aan de bar, omringd door mensen, stonden te wachten. Geroep steeg op om ons heen, we negeerden het. 

S., een Russische schoonheid die ons mee had genomen naar het feestje, gaf een goedkeurende knik. "Molodjets," zei ze. "Goedzo. Ik heb ook een vriendin, al drie jaar. We wonen samen, maar het is geheim." 
Blijkbaar moet je fysiek tonen dat je oké bent met ‘niet-traditionele’ uitingen van seksualiteit, voordat iemand je zulke informatie toevertrouwt.

Do zvidanya,
Simone

Gorbatsjov begroet Honecker. Foto: Joseph Proepper.

---

Lieve Simone,

Ik las je brief met een glimlach. Zoenen met een meisje op een Moskous dakterras! Behalve dat het een prachtig moment moet zijn geweest – jullie twee op dat dakterras vol feestgangers, het uitzicht over die immense stad, fruitcocktails, trompetmuziek – vind ik het stoer. Mijn beste vriendin die bovenop een flatgebouw in Rusland een kleine, lieve vorm van protest uitoefent.

Ja, ja, ik weet dat je het niet met me eens zult zijn, het was maar een zoen. Maar Simone, de invloed van dit soort kleine tegendraadsheid moet je niet onderschatten. Pussy Riot speelde in de kerk uit je vorige brief rammelpunk met sokken op hun hoofd en Poetin zweette peentjes. De vrouwen van Femen bewijzen dat het tonen van beschilderde tietjes al genoeg is om regimes in woede te laten uitbarsten.

Dat Poetin-protest in Amsterdam is ook zo’n voorbeeld. Honderden regenboogvlaggen, gebalde vuisten en soepele heupjes zwaaiden vrolijk richting het Scheepvaartmuseum. "We’re not Putin up with this!" riepen we.
Het zal je niet verbazen dat onze vriend N. destijds heel sceptisch reageerde op dat protest. "Alsof de homofobe Russen nu denken: goh, in Amsterdam staan mensen met vlaggetjes te zwaaien, eigenlijk zijn gays best oké. Dit helpt toch geen zier."

Misschien is dat zo. Toch wil ik het liefst van de daken schreeuwen dat het niet uit zou moeten maken op wie je verliefd wordt. Al was het maar om mensen als onze homovriend uit Montenegro een hart onder de riem te steken. Want ik zag hem laatst in Londen, Simone, en het gaat niet zo goed met hem.

Het is op zich natuurlijk al opzienbarend dat hij zijn transformatie van Montenegrijnse macho naar Londense fairy zonder al te veel kleerscheuren is doorgekomen. Ik weet nog hoe verbaasd we waren toen we hem voor het eerst in zijn nieuwe hoedanigheid zagen: hij was als een slang uit zijn oude huid gekropen, gaf zichzelf uitgelaten over aan zijn nieuwe identiteit en leek gelukkiger dan ooit.

Toen ik hem in Londen sprak, was van die vrolijkheid helaas geen sprake meer. Zijn ouders mochten niets weten van zijn ware ik, maar, vertelde hij me, onlangs vonden ze tijdens zijn bezoek aan Montenegro berichtjes van zijn geliefde op zijn telefoon. Het idee dat hun enige zoon homo zou zijn was onverteerbaar. Zijn vader dreigde met zelfmoord, zijn moeder huilde: "wat zullen de mensen wel niet van ons denken!" Noodgedwongen verzekerde hij zijn ouders ervan dat het allemaal een misverstand was, en dat hij natuurlijk ‘gewoon’ op meisjes viel. "Waar ik ook ben, ik ben constant bang dat ze er toch achterkomen," vertelde hij me. Ik keek naar zijn vermoeide, treurige gezicht en probeerde woorden te vinden om hem te troosten, maar alle woorden leken waardeloos tegenover deze ellende.

Dus Simone, ook al was het ‘maar een zoen’, het was misschien ook een piepklein deukje in het stalen gestel van Poetins Rusland, of dan tenminste een steunbetuiging aan mensen zoals je vriendin S. en onze arme Montenegrijn. Ik ben trots op je.

Liefs,
Maite

-

Freelance journalist Simone Peek (1988) woont in Moskou, Maite Karssenberg (1989) in Amsterdam. Ze waren nog guppies toen ze elkaar leerden kennen en hebben nog steeds geen idee hoe de wereld in elkaar zit, maar vinden het wel leuk om erover van gedachten te wisselen.

Mail

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Joost Oomen wil de maan bezielen 3

Joost Oomen wil de maan bezielen

Onlangs verscheen Het Perenlied, de eerste roman van Joost Oomen. Roos Wolthers ging met hem in gesprek over vrolijkheid en twinkelende schuimspanen. Lees meer

Tijdens de avondklok

Tijdens de avondklok

Deze week geven onze redacteurs een inkijkje in wat zij doen als je na 21.00 uur niet meer op straat mag komen. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers