Hard//hoofd zet graag jonge, getalenteerde muzikanten van eigen bodem in de spotlights. Maar als het om muziek gaat, bestaan er eigenlijk geen grenzen. Of toch wel? In de nieuwe serie “POP/UP satelliet” spitst hard//hoofd de oren voor de muzikale talenten uit het buitenland. Deze keer: Sautisol en Stan uit Nairobi.
Foto: Anouck Wolf
[Audio: http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2010/06/Lazizi_02_Sauti_Sol.mp3]
‘Lazizi’ van Sautisol
“Gisteren kwamen we een vrouw tegen die zei 'wat interessant dat jullie uit Afrika komen!' Toen ik vroeg wat haar associatie met Afrika was bleef het even stil.
Giraffe!”
Bien-Aime Baranza schudt lachend zijn hoofd. Het is weer eens wat anders dan de gangbare vooroordelen waarmee hij hier in Europa mee geconfronteerd wordt. “Zodra het publiek een groepje donkere jongens op het podium ziet staan denken ze 'Afrika, Afrika, straks komen de drums, gaan ze traditionele liederen zingen dansen!'”
Sautisol, verder bestaand uit Polycarp Otiengo, Willis Chimano en Delvin Mudigi, klinkt echter verre van 'traditioneel', wat dat ook moge zijn. De vier jonge studenten uit Nairobi, die zes jaar geleden begonnen met a-capella zang, groeiden in het afgelopen jaar met hun frisse, akoestische urbanpop uit tot de populairste band van Nairobi. Ze vertegenwoordigen een nieuwe, sprankelende scene die in Kenia in opkomst is, ook wel de New East African Sound genoemd. Samen met de zanger Stan verblijven ze deze zomer in Amsterdam voor alweer hun tweede Europese tournee. Hard//hoofd sprak met Stan en Sautisol over de ontluikende muziekscene in Nairobi.
Vertel eens in het kort, wat voor muziek maken jullie?
Biene-Aime lacht. “Het is gewoon muziek. Ik wil niet zeggen dat het wereldmuziek is, of soul, want zodra je het een naam geeft wordt je in een hokje gestopt en zie daar nog maar eens uit te komen. We zijn allemaal muzikanten in de popscene, en we komen uit Kenia. Maar we maken geen typisch 'Keniaanse muziek'. En dat willen we hier in Europa laten horen. Als Afrikaanse artiest wordt je meteen weggezet als 'wereldmuziek'. Wij willen dat cliché vernietigen en een nieuw portfolio opbouwen.” Om die clichés te slechten, zo erkennen de jongens, hebben ze zelf wel een omschakeling moeten maken. “Thuis is het anders. Er is geen taalbarriére. En daar is er een boel hype om de band... daar hebben we fans. Zij begrijpen de teksten, het concept. Het is makkelijker voor hun. Maar hier is het anders. Mensen kennen ons niet, ze kennen de taal niet, dus we moeten duidelijk maken waar de muziek over gaat.” Willis vult hem aan: “Het gaat er om dat we op een andere manier dan alleen via de tekst de betekenis van de muziek over kunnen brengen.”
[Audio: http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2010/06/Nairobi_feat._Stan_13_Sauti_Sol.mp3]‘Nairobi’ van Sautisol en Stan.
“De bandscene is iets wat pas recentelijk in Nairobi aan het opkomen is,” legt Willis uit. “Tot een paar jaar geleden luisterden jongeren voornamelijk naar muzikanten die met playbacks werkten. Je komt met een cd, geeft het aan de dj, en playbackt de tekst. Er was geen cultuur van livebands, mensen kenden het niet. Maar nu begint deze bandcultuur op te komen en kun je een goede show hebben, een betere show dan eest. Een live show. En mensen beginnen dat steeds meer te ontdekken en leuk te vinden. Daarom krijgen bands zoals wij meer shows, mensen vragen nu om live-bands, en daardoor komen er ook steeds meer interessante bands op. Ze krijgen meer kansen en meer plekken om te spelen.”
Deze verandering in de muziekscene is mede te danken aan Penya (www.penyafrica.com), het label dat aan het succes van Stan en Sautisol ten grondslag ligt. Penya is opgezet door de Nederlandse Nynke Nauta en wordt ondersteund door de Amsterdamse stichting Uptoyoutoo. Uitgangspunt van het label is jonge, getalenteerde muzikanten in Nairobi de kans en de middelen geven om hun muzikale talenten te ontplooien en aan hun carrière te beginnen.
Stan: “Penya heeft ons leven veranderd. Zonder Penya hadden we geen cd op kunnen nemen en hadden we zeker niet een Europese tournee kunnen doen. Daar kon ik alleen maar van dromen. Studiotijd in Kenia is erg duur, en de meeste muzikanten kunnen het niet betalen. En de producers zijn niet erg bereid je te helpen. Het duurde soms zes maanden om het geld bij elkaar te sprokkelen om een single op te nemen. Het proces duurt erg lang. Maar Penya investeert in talenten. Ze betalen de kosten van de cd, ze organiseren concerten en helpen getalenteerde muzikanten naar het volgende niveau te gaan. ”
Bien-Aime vult aan: “Ze hebben de scene veranderd. Veel mensen willen nu naar ons soort bands kijken. En we hebben in korte tijd een grote schare fans opgebouwd. En er gebeuren veel goede dingen met ons, dat gebeurt niet zoveel voor Afrikaanse muzikanten. We worden ondersteund door bedrijven, zo worden we thuis ondersteund door Converse. En er is veel positieve pers over Sautisol, en over Stan. Het feit dat we nu op tournee gaan is thuis ook iets groots. Mensen hebben ons zien groeien en nu zijn we op het punt dat we internationaal gaan. Dat gebeurt niet zoveel. Dus dat we hier drie maanden kunnen zijn en dat de tour zichzelf terug verdient is wat dat betreft erg indrukwekkend. Dat is in Kenia nog niet eerder gebeurd.”
Is deze tour dan ook jullie eerste grote internationale tour?
Willis: “We hebben nog niet echt getourd op het Afrikaanse continent. Europa is een goede plek om te beginnen. In Afrika zijn er nog niet echt veel mechanismes die het makkelijker voor ons zouden maken om de verschillende landen te bezoeken. In Europa heb je veel festivals die ons wel willen hebben, waar we ons eigen ding kunnen doen. Maar in Afrika is dat veel moeilijker. De infrastructuur is er niet echt, behalve misschien in Zuid Afrika. We zijn in april in Ethiopië geweest, voor het Salaam festival, maar verder is het erg moeilijk, ook al is het ons continent.”
Toch blijft Sautisol ook in de rest van Afrika niet onopgemerkt. Recentelijk wonnen ze de Museke Online Africa Music Awards voor beste artiest, waar labelgenoot Just A Band met hun cd ‘82’ de prijs voor beste album wegkaapte. Het is de volgende stap in het het succesverhaal van Sautisol.
Bien-Aime: “Door die prijs proberen we ook in andere Afrikaanse landen door te breken. We willen kijken of we een voet tussen de deur kunnen krijgen in de landen met de grotere industrieën, zoals Nigeria, Zuid Afrika, Namibië, en of we ook daar onze muziek kunnen verkopen, en Penya kunnen verkopen. De plannen zijn er. En voor ons zou het anders zijn. Er zijn niet zoveel Oost-Afrikaanse artiesten die het gemaakt hebben, muziek waar ze over kunnen praten en trost op kunnen zijn. West-Afrika, Zuid-Afrika, daar hebben ze grote artiesten die internationaal zijn doorgebroken en waar mensen trots op kunnen zijn. Maar in Oost-Afrika? Niets. Dus ik denk dat wij de eerste zouden kunnen zijn, en dat veel mensen naar ons zouden luisteren, omdat we muzikaal iets nieuws brengen.”
Dat zijn plannen voor de toekomst. Terug naar de Europese tour. Sautisol heeft Europa nog wat te leren als het gaat om muziek uit Kenia, maar wat nemen ze uit Europa terug naar Nairobi?
Bien-Aime: “We leren hier heel veel. Als muzikanten zijn we erg jong. We zijn nog erg groen. Hier spelen we samen met professionele muzikanten zoals Jos de Haas (percussionist van New Cool Collective – red.) en Claus Tofft (Deense percussionist, bekend van Zuco 103 – red). Van hen leren we hoe we een fatsoenlijke podium act in elkaar zetten. We hebben erg muzikale oren en luisteren en kijken om ons heen om te kijken wat we kunnen gebruiken en waar we onze eigen muziek mee kunnen verreiken. En we zien en horen hier veel nieuwe dingen, zoals op het Dunya festival. En zelfs op straat! Mensen spelen hier gewoon op straat! Dat heb je niet in Nairobi. Het is echt heel zeldzaam dat mensen op straat muziek spelen.”
Laatste vraag: wat zijn de beste clubs in Nairobi om goede muziek te horen en wat zijn de up- en coming talenten?
Bien-Aime lacht: “Je hebt geen up and coming tot je daadwerkelijk een ster bent. Alles wat je nodig hebt is één goede jam waar iedereen het over heeft en dat is het. Tegelijkertijd verbleken sterren ook snel, omdat artiesten vaak geen goede vervolg hebben voor de muziek die ze maken. Dus als je een goed album hebt en daarna een slechte, dan is het voorbij. Voor goede live muziek moet je natuurlijk woensdag naar Psys bar in Westland, voor Penya live! En Simma's restaurant heeft elke dag live muziek.”
Sautisol en Stan spelen vanavond (woensdag 30 juni) in Bitterzoet, Amsterdam. Hard//hoofd mag 4 kaartjes verloten. Stuur voor vijf uur een mail met je naam en misschien kun jij wel gratis gaan genieten van de New East African Sound!
Ben je toch wel erg benieuwd geworden naar de East African Sound? Luister dan eens naar Dela, Muthoni The Drummer Queen en de popsensatie Just A Band.
