nieuwsbrief
Asset 14

Ponyburgers en rattenbillen

Bien ontmoet de oprichter van de Keuken van het Ongewenst Dier en leert dat de muskusrat heerlijke billetjes heeft.

Mail

Onder de rook van luchthaven Schiphol, met de verkeerstoren in de verte en ronkende vliegtuigmotoren elke twaalfde minuut boven ‘t hoofd, huist het atelier van meubelmaker Rob Hagenouw en zijn partner Nicolle Schatborn. Op een steenworp afstand van de thuishaven van het ultieme ongewenste dier, de gans, haalt Hagenouw een bevroren muskusrat uit de vriezer. Een plaagdier ten voeten uit.

In zijn handen houdt hij de bevroren, verstijfde klomp. Met zijn vingers aait hij het glanzende vel. ‘Net fluweel. Een aardig beestje om te zien, vind je niet?’ En lekker bovendien, met name de malse billetjes. ‘Niet dat het als een delicatesse geldt, ten minste, niet in onze samenleving.’ Met een grijns en een frons vertelt Hagenouw, muts ver over de oren getrokken, hoe zijn fascinatie voor het faux schepsel ontstond.

‘Zo’n vijf jaar geleden was ik in Amsterdam Nieuw-West bezig met een buurtproject. Ik verwonderde me over het grote aantal ganzen dat in de buurt scharrelde en besloot de beesten een rol te laten spelen in het project. Ik verdiepte me in de vogels en kwam in contact met de Schipholjagers. Algauw openbaarde zich het confronterende getal: tweehonderdduizend ganzen worden jaarlijks afgeschoten omdat ze voor overlast zorgen of gevaarlijke situaties creëren. 90% hiervan blijft in het veld liggen. Een raadselachtige tegenstelling; die bergen ongebruikt scharrelvlees.’

Illustratie ongewenste dieren LOW

Illustratie: Merlijn van Bijsterveld

Enfin. Hij maakte zich kwaad. En zat ermee in z’n maag. En wanneer Hagenouw zich ergens over opwindt, uit dat zich in zijn kunst. Hergebruik van spullen – zelf noemt hij het ‘tweede gebruik’ - komt vaak terug in zijn werk.

Hij trekt op met de Schipholjagers, krijgt kilo’s dooie gans en duikt samen met een kok de keuken in: de Keuken van het Ongewenst Dier is geboren. Met een wagen en een aanhanger trekt hij samen met zijn partner het land door. Het menu breidt zich uit van ganzenkroketjes en duivenborst tot bisque van rivierkreeft uit de Amsterdamse gracht. En dan is er ook nog de ‘My Little Ponyburger’. Hagenouw kreeg laatst nog een kwart Exmoorpony, een Brits ras: ‘Dit geval was niet raszuiver, scheen de verkeerde kleur te hebben. Een ongewenst dier en zodoende kwam het bij ons terecht.’

Zelf zette ik mijn tanden, in een prevegetarisch stadium, ooit in één van zijn duivenborsten. Een mals stukje vlees, zacht en warm van smaak. De morsige duif op de Dam, hippend met een verminkte poot en doffe verentooi ten spijt: dit smaakte naar meer! Hagenouw lacht. ‘In oude kookboeken kom je dergelijke spijzen in veelvoud tegen, maar tegenwoordig is het een hoogst ongebruikelijk gerecht.’ Onlangs kwam hij met een zwanenjager in contact: ‘De goede man schoot jaarlijks zo’n 70 stuks, maar had zelf nog nooit zwaan geproefd!’

Hagenouw ontleedt de beesten volledig, elk onderdeel wordt gebruikt: ‘Neem bijvoorbeeld de gans. De ingewanden, denk aan de maag en de lever, worden ingemaakt. Het karkas gaat naar een lokale soepfabriek, de pootjes gelden als delicatesse, een bevriende Indiër experimenteert daarmee. De borst is uiterst smakelijk. Restanten vormen de ragout van kroketjes en bitterballen.’

Van elk van zijn geliefde ongewenste dieren legt Hagenouw een dossier aan, voorbereidend op een smakelijk voorland. In zo’n boekwerk noteert hij de aantallen waarin de dieren worden afgeschoten en de plekken waar ze worden verdelgd. Ook duikt hij in de geschiedenis van de schepsels en bewaart hij smakelijke recepten.

Het doel van Hagenouw is zijn ongewenste dieren een podium te bieden en kritische vragen te stellen: ‘Want waarom geldt een duif als een plaagdier? Waarom schilderen we deze beesten af als vies, vunzig en onsmakelijk? Waar hebben ze dat aan verdiend? Ik heb niets tegen jagen, maar doe iets met het vlees!’

Bien Borren (1993) laat liever zichzelf uit dan dat ze met een hond de straat opgaat en ze heeft geen spinnende poes nodig om te kunnen genieten van een warm, droog en knus huis. Stukjes tikken daarentegen doet ze met een groot genoegen.

Bien Borren Bien Borren is Hard//hoofd-redactielid en journalist.

Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5