Asset 14

Ponyburgers en rattenbillen

Bien ontmoet de oprichter van de Keuken van het Ongewenst Dier en leert dat de muskusrat heerlijke billetjes heeft.

Onder de rook van luchthaven Schiphol, met de verkeerstoren in de verte en ronkende vliegtuigmotoren elke twaalfde minuut boven ‘t hoofd, huist het atelier van meubelmaker Rob Hagenouw en zijn partner Nicolle Schatborn. Op een steenworp afstand van de thuishaven van het ultieme ongewenste dier, de gans, haalt Hagenouw een bevroren muskusrat uit de vriezer. Een plaagdier ten voeten uit.

In zijn handen houdt hij de bevroren, verstijfde klomp. Met zijn vingers aait hij het glanzende vel. ‘Net fluweel. Een aardig beestje om te zien, vind je niet?’ En lekker bovendien, met name de malse billetjes. ‘Niet dat het als een delicatesse geldt, ten minste, niet in onze samenleving.’ Met een grijns en een frons vertelt Hagenouw, muts ver over de oren getrokken, hoe zijn fascinatie voor het faux schepsel ontstond.

‘Zo’n vijf jaar geleden was ik in Amsterdam Nieuw-West bezig met een buurtproject. Ik verwonderde me over het grote aantal ganzen dat in de buurt scharrelde en besloot de beesten een rol te laten spelen in het project. Ik verdiepte me in de vogels en kwam in contact met de Schipholjagers. Algauw openbaarde zich het confronterende getal: tweehonderdduizend ganzen worden jaarlijks afgeschoten omdat ze voor overlast zorgen of gevaarlijke situaties creëren. 90% hiervan blijft in het veld liggen. Een raadselachtige tegenstelling; die bergen ongebruikt scharrelvlees.’

Illustratie ongewenste dieren LOW

Illustratie: Merlijn van Bijsterveld

Enfin. Hij maakte zich kwaad. En zat ermee in z’n maag. En wanneer Hagenouw zich ergens over opwindt, uit dat zich in zijn kunst. Hergebruik van spullen – zelf noemt hij het ‘tweede gebruik’ - komt vaak terug in zijn werk.

Hij trekt op met de Schipholjagers, krijgt kilo’s dooie gans en duikt samen met een kok de keuken in: de Keuken van het Ongewenst Dier is geboren. Met een wagen en een aanhanger trekt hij samen met zijn partner het land door. Het menu breidt zich uit van ganzenkroketjes en duivenborst tot bisque van rivierkreeft uit de Amsterdamse gracht. En dan is er ook nog de ‘My Little Ponyburger’. Hagenouw kreeg laatst nog een kwart Exmoorpony, een Brits ras: ‘Dit geval was niet raszuiver, scheen de verkeerde kleur te hebben. Een ongewenst dier en zodoende kwam het bij ons terecht.’

Zelf zette ik mijn tanden, in een prevegetarisch stadium, ooit in één van zijn duivenborsten. Een mals stukje vlees, zacht en warm van smaak. De morsige duif op de Dam, hippend met een verminkte poot en doffe verentooi ten spijt: dit smaakte naar meer! Hagenouw lacht. ‘In oude kookboeken kom je dergelijke spijzen in veelvoud tegen, maar tegenwoordig is het een hoogst ongebruikelijk gerecht.’ Onlangs kwam hij met een zwanenjager in contact: ‘De goede man schoot jaarlijks zo’n 70 stuks, maar had zelf nog nooit zwaan geproefd!’

Hagenouw ontleedt de beesten volledig, elk onderdeel wordt gebruikt: ‘Neem bijvoorbeeld de gans. De ingewanden, denk aan de maag en de lever, worden ingemaakt. Het karkas gaat naar een lokale soepfabriek, de pootjes gelden als delicatesse, een bevriende Indiër experimenteert daarmee. De borst is uiterst smakelijk. Restanten vormen de ragout van kroketjes en bitterballen.’

Van elk van zijn geliefde ongewenste dieren legt Hagenouw een dossier aan, voorbereidend op een smakelijk voorland. In zo’n boekwerk noteert hij de aantallen waarin de dieren worden afgeschoten en de plekken waar ze worden verdelgd. Ook duikt hij in de geschiedenis van de schepsels en bewaart hij smakelijke recepten.

Het doel van Hagenouw is zijn ongewenste dieren een podium te bieden en kritische vragen te stellen: ‘Want waarom geldt een duif als een plaagdier? Waarom schilderen we deze beesten af als vies, vunzig en onsmakelijk? Waar hebben ze dat aan verdiend? Ik heb niets tegen jagen, maar doe iets met het vlees!’

Bien Borren (1993) laat liever zichzelf uit dan dat ze met een hond de straat opgaat en ze heeft geen spinnende poes nodig om te kunnen genieten van een warm, droog en knus huis. Stukjes tikken daarentegen doet ze met een groot genoegen.

Mail

Bien Borren Bien Borren is Hard//hoofd-redactielid en journalist.

Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan