tickets
Asset 14

Aandachtsstijl

Sportpsycholoog in spe Vincent Siderius schrijft aan een penaltygids. Hierin gaat hij in op de mentale aspecten van het nemen van een strafschop, opdat we allemaal leren presteren onder enorme druk. Vandaag deel III: Hoe richt je je aandacht op een beslissend moment?

Je fietst door de stad en het baart je zorgen dat je misschien te laat komt (1). Door je hoofd maalt de presentatie die je zo moet geven (2). En passant haal je het trage grut in dat zich dezelfde kant op beweegt als jij. Zonder te kijken steekt er ineens een toerist over (3). Je moet vol in de remmen en stuurt je fiets behendig over de tramrails heen. De rails schiet onder je door en de trilling in je zitvlak vertelt je dat je achterband een beetje zacht is (2). Je nadert een druk kruispunt, maar hebt geen tijd om op het groene licht te wachten en besluit over te steken. Je hebt wel haast, maar geen doodswens, dus je houdt goed in de gaten welk moment het beste is om te gaan. Hierbij probeer je al het verkeer in één oogopslag te zien (4). Het volgende stoplicht nadert, en je probeert overzicht te creëren van het verkeer dat van links en rechts komt, maar je hebt geen zicht op de gehele weg (4). Op het laatste moment zie je uit je ooghoek dat het stoplicht op groen springt (3) en je trapt gestaag door. Aangekomen bij je bestemming voel je opluchting omdat je op tijd bent (1).

Op tempo door het centrum van Amsterdam fietsen is net topsport. Je aandacht schiet van de ene plek naar de andere en doet dit zonder dat je je daar heel bewust van bent. Tijdens sportwedstrijden gebeurt precies hetzelfde, vooral bij dynamische sporten. Je moet letten op de bal, de tegenstanders, je medespelers, eventueel de wind of de regen, en daarbij beweegt alles en iedereen continu. Wanneer je al voor een lange tijd een sport beoefent, gaat het verdelen van je aandacht heel natuurlijk, maar stel je eens voor dat je aan een nieuwe sport begint. Waarschijnlijk weet je van gekkigheid niet wat je overkomt, omdat je geen idee hebt waar je op welk moment moet kijken en handelen.

Je kan het richten van aandacht zien als het schijnen van de lichtbundel van een zaklamp

Er zijn verschillende plekken waaraan je aandacht kunt schenken en manieren waarop je dat kunt doen. Je kan de aandacht binnen (intern) of buiten (extern) je lichaam plaatsen, en op een specifiek gedeelte richten (smal) of er overzicht mee proberen te creëren (breed). Zo zijn er in totaal vier verschillende soorten aandacht van elkaar te onderscheiden: (1) intern-breed, (2) intern-smal, (3) extern-smal, en (4) extern-breed. In een sportwedstrijd volgen deze vier manieren elkaar razendsnel op, net als in de fietstocht hierboven. Je kan het richten van aandacht zien als het schijnen van de lichtbundel van een zaklamp. Het licht kan binnenin je lichaam schijnen of daarbuiten, en het kan met een smalle bundel gericht zijn op een specifiek onderdeel of met een brede bundel een heel gebied omvatten.

Iedereen heeft een voorkeursstijl. Dat is de aandachtsstijl waar jij het meest comfortabel in opereert. Ben je van nature meer introvert? Dan ben je waarschijnlijk het meest op je gemak wanneer je je aandacht intern richt. Ben je eerder extravert? Dan is externe aandacht prettiger voor je. De mate waarin je gestructureerd bent kan een indicator zijn voor een voorkeur voor een smalle of een brede aandachtsstijl. Plan je bijvoorbeeld graag vooruit, dan komt dat overeen met een smalle voorkeur, omdat je je daarmee richt op aparte afspraken. Zie je wel hoe plannen lopen, dan bedien je jezelf doorgaans liever met brede aandacht, omdat je hierdoor alle opties openhoudt. Bedenk wel: dit zijn geen harde richtlijnen, maar handvatten; de praktijk is altijd leidend. Oefen eens met een dood spelmoment naar keuze waarbij je telkens een andere aandachtsstijl gebruikt. Op deze manier voel je snel genoeg aan wat voor jou het beste werkt.

Op momenten dat je veel druk ervaart kan je doorschieten in jouw voorkeursstijl. Dit betekent dat als jij je aandacht doorgaans extern-breed richt, dat de lichtbundel van jouw aandacht op het moment dat je een penalty moet gaan nemen nog breder wordt. Als jij gewoonlijk vlak voor het nemen van een strafschop zicht hebt op de bal, het doel en de keeper, kan je tijdens het nemen van een penalty onder druk ineens ook het publiek horen joelen. Onder normale omstandigheden sluit je je daar volledig voor af, maar nu heeft het publiek ineens jouw aandacht te pakken. Deze ongewenste factor zorgt voor afleiding en een slechtere prestatie op de te nemen penalty.

Als je merkt dat je doorschiet in jouw voorkeursstijl moet je ervoor zorgen dat je je aandacht weer binnen jouw comfortabele zone krijgt. Dit doe je door je te richten op de aandachtsstijl die lijnrecht tegenover jouw voorkeursstijl ligt. Ben je extern-breed, zoek dan intern-smal op. Hierdoor manoeuvreer je de doorgeslagen stijl terug naar je default. Wanneer je bijvoorbeeld heel hard in je vuist knijpt vlak voordat je een penalty gaat nemen, richt je je aandacht op een smal gedeelte binnen je lichaam. Dit heft de extreem brede aandacht op die het publiek buiten je lichaam opeist en laat je weer alleen de essentiële zaken belichten: de bal, het doel, en de keeper. Aandacht is een vanzelfsprekende term, maar als je wat meer aandacht aan je aandacht schenkt, zal je daar de vruchten van plukken.

Mail

Vincent Siderius is prestatiepsycholoog en helpt sporters door te kijken wat ze nodig hebben om op het juiste moment al hun vaardigheden ten volste te benutten.

Nastia Cistakova is een illustrator. Ze is boos op de wereld dus probeert ze met een hoge dosis humor, absurditeit en brutale uitspraken mensen wat langer stil te laten staan bij diverse onderwerpen. Haar hart gaat sneller kloppen van t-shirtteksten, mensen in scootmobielen, knalblauw en de ‘shhh-oorlog’ in de stiltecoupé.

Lees verder Lees verder

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan