Asset 14

Op een dag breng ik alle wereldleiders onder hypnose

Hypnose

Ineens weet je het: je wordt hypnotiseur. Plantte een vriend dit idee in je hoofd, die iets had gelezen over een Duits dorpje waar brancards werden klaargelegd op het dorpsplein? Daar begon namelijk iemand te speechen, waarbij de ene na de andere luisteraar flauwviel. De ambulancebroeders legden ze rustig op de geparkeerde brancards: ‘Dit gebeurt elke keer als hij hier spreekt.’ Was dit nou massahysterie of echte hypnose?

Of begint je plan nu pas? Het is middernacht, door het open raam waait deze gedachte binnen: je hebt het al die tijd verkeerd aangepakt met het redden van de wereld. Een betere wereld begint niet bij jezelf, of bij een actie, maar bij een klokje heen en weer zwaaien tot iemands ogen rondjes spiralen en het hoofd knikt. Het begint bij een andere gedachte. En waar begint al het denken? In de wetenschap. Je opent een wetenschapsvacaturebank. Eén advertentie springt direct van de pagina. Nee: hij roept je. De effecten van hypnose op onze automatische gedachtenprocessen. Vrije Universiteit, Amsterdam.

Een paar dagen later zit je in een zoom-sollicitatie. ‘Wat denk jij dat onder hypnose wordt verstaan?’ vraagt de VU-onderzoeker.
‘Iets tussen massa-hysterie, kwakzalverij en goocheltrucs,’ wil je zeggen, maar de voice-overstem in je hoofd corrigeert je net op tijd. “Hypnose is een procedure” (zo herhaal je de vacaturetekst) waarbij proefpersonen ontvankelijker worden voor suggesties om op een bepaalde manier te doen of voelen, en zich door de hypnose anders gaan gedragen dan in hun normale wakende staat.” Dit herken je, dit klinkt namelijk niet zo verschillend van de herbelevings-oefeningen in traumatherapie. Wanneer mensen met PTSS een herinnering navertellen, voelen ze soms fysieke pijn, ruiken weer een brandgeur, of beelden uit hoe ze erbij stonden, zonder het door te hebben.
‘Wij kijken naar de effecten van hypnose op wetenschappelijk bewezen leesreflexen. Misschien, als we echt gek doen, zelfs op kleurenzicht. Waar zie jij jezelf deze vaardigheden inzetten?’ vraagt de onderzoeker.

Je denkt: wat zou er gebeuren als iemand hypnose zou inzetten voor het goede?

Je hypnotiseert allereerst de dokters, zodat ze je vader de allerbeste behandeling geven. Of, tenminste, zodat ze zijn naam een keer zullen onthouden.

Je stapt naar de media, je voegt hypnose toe aan commercials. Allerlei producten blijken onnodig, worden met bakken bij het grofvuil gezet. Auto’s, AirUp suikerwater, de nieuwste iPhone en anti-aging crèmes. En wapens.

Je hypnotiseert je vriend R. tot hij herhaalt dat hij goed genoeg is.

Je gaat naar een protest, de mensen zijn er al onder hypnose. Een orkest speelt Dies Irae en een hele snelweg valt stil en luistert. Daar houd je een speech over de duurzame transitie, die wordt uitgezonden op alle landelijke media. Je speech heeft iets ongekend overtuigends, bereikt allerlei nieuwe mensen, gaat viral. Bouwvakkers, leraren, battle rappers en ambtenaren herhalen je woorden, steeds weer. De meest cynische politicus laat een traan. Akkoorden worden sneller dan ooit gesloten.

Je hypnotiseert je vriendin K., totdat ze stukjes gebroken hart terugvindt in zichzelf en daarnaar luistert: alles klopt al.

Je trekt naar het front: niet om te vechten. Je hypnotiseert al het trauma uit elke soldaat en nabestaande die je tegenkomt. Je maakt het tot iets zachters, tot iets dat zich niet meer herhaalt. Je kijkt ze recht in hun ogen. Je vraagt naar een leider. Je wordt erheen gebracht op de achterbank van een schommelende truck. Je hypnotiseert een bemiddelaar, hij zegt precies wat iedereen raakt. Je hypnotiseert nu hypnotiseurs.

Tenslotte hypnotiseer je jezelf, tot je vergeet hoe je moet hypnotiseren. Want dit wapen in verkeerde handen kan dodelijk zijn.

‘Je hebt alles in je wat nodig is,’ zegt de VU-onderzoeker. Je schrikt wakker.
‘Je bent analytisch,’ zegt de onderzoeker. ‘Misschien zelfs iets té, je hebt enorm veel ideeën voor dit onderzoek. Maar we hebben ook praktische uitvoerbaarheid nodig’
‘Ik begrijp het.’
Net als ik me wil terugtrekken, begint de onderzoeker te twijfelen. ‘Je hebt niet zoveel programmeerervaring als onze andere kandidaat. Maar van mij mag je het eerst komen leren.’ Zijn ogen worden groot van de mogelijkheden. ‘Wie weet komen er prachtige, nieuwe dingen uit deze samenwerking. Iets heel groots.’
Of iets verschrikkelijks.
Dan worden zijn ogen weer klein. ‘Maar ik heb ook afspraken gemaakt met de rest van het team, de beurs. Iedereen rekent op mij. Ik moet een keuze maken. Je wil toch het goede doen, voor iedereen, maar die onzekerheid, ik weet het niet.’
Ik troost. ‘Die onzekerheid blijft altijd, welke keuze je ook maakt.’
‘Ja, ja, daar heb je ook gelijk in,’ zegt hij, zichtbaar opgelucht. Hij vindt me een goede psycholoog, zegt hij, en kiest dan voor de andere kandidaat die hij al kende.

Je herinnert wat je vriend had gelezen: die man die hele Duitse dorpen hypnotiseerde tot mensen flauwvielen? Dat was Adolf Hitler.

 

Natuurbehoud

 

We trekken een land, zelfs al rekt het niet op

We laten het over aan wind en wild

We zetten de koniksmuizen uit, die we ooit van onder tapijten

met de beste mattenkloppers verdreven: het is ze beloofd.

 

We duwen de tijd terug, zelfs al deukt hij niet in

We zijn niet meer gisteren, toen we plagen bestreden

Er zijn hier al spitsmuizen: het zijn planteneters

De winters zijn hard, en de koniksmuizen zijn met velen: we voeren niet bij.

 

We laten een plan op een brandend vuur, we zijn verbaasd dat het kookt

In de kleinste kooi samengeperst willen ook sommige planteneters vlees

Er zijn er ineens miljoenen, en ze willen allemaal leven?

Dit is natuurbehoud: we grijpen niet in.

 

Nu ligt er een kind geworpen in een wit bed in een grijze regen

te huilen om, ik lees op zijn lippen, zijn moeder,

naast hem gesmeten: zijn document, en de rest is uit hem gescheurd.

In zijn ogen: verbazing. Dat dit hem overkomt.

Echte verbazing.

De tijd rekt op en het land deukt verder in.

 

Beeld: Felipe Ribeiro / Pexels

Mail

Marthe van Bronkhorst (zij/haar) is schrijver, theatermaker en psycholoog en studeerde aan de VU Amsterdam en Harvard Medical School. Ze schreef voor onder meer Theater Ins Blau, Sonnevanck, Over het IJ festival, Kluger Hans, Meander, De Revisor en werkt aan een roman over duikers bij uitgeverij De Geus.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar