Wat je moet zien op het NFF, een pleidooi voor de Nederlandse film." /> Wat je moet zien op het NFF, een pleidooi voor de Nederlandse film." />
Asset 14

Omhels je horkerigheid

Berlijn heeft een beer, Venetië een leeuw, Locarno zelfs een luipaard, en bij ons kan er niet eens een koe vanaf. Emy kijkt vooruit naar het Nederlands Film Festival en vindt het geweldig dat in een serieuze telefilm uitspraken voorbijkomen als ‘Wat moet dat moet’ en ‘Het is zoals het is’.

Er wordt neergekeken op de Nederlandse film en de neerkijkenden zijn wij, de Nederlanders, met ons eeuwige calimerocomplex. We gaan nog redelijk massaal naar Gooische Vrouwen of naar de nieuwste Giphart-, Kluun- of Noortverfilming, maar verder roepen we om het hardst dat het toch niets voorstelt.

Daar is natuurlijk wat voor te zeggen. Onze actrices komen op de fiets naar hun premières, in confectiejurkjes. In de films is het bloot zelden functioneel en zijn de dialogen stroef, bot, of beide. Onze belangrijkste filmprijs: het Gouden Kalf. Berlijn heeft een beer, Venetië een leeuw, Locarno zelfs een luipaard, en bij ons kan er niet eens een koe vanaf. Een kalf dus, een gouden kalf, met een halve stiekeme blik naar de God die we hebben afgezworen, omdat we het niet kunnen laten onszelf en alles waar we ooit in durfden te geloven te bespotten. En dan onze budgetten: Woody Allen kreeg miljoenen toegesmeten van elke grote Europese stad naar keuze, opdat hij er zijn reclamefilm zou maken. Behalve van Amsterdam. In crisistijd, vond Eberhard, hoor je niet zoveel geld aan films te besteden. Als het geen crisis was geweest had hij Woody vast ook geen zak met geld gegeven.

Kneuterigheid, dat straalt van de Nederlandse film af. Maar is dat zo erg? Het is even een omschakeling, maar probeer het eens: de Nederlandse film waarderen om wat ze is. De Nederlandse film is niet bombastisch als de Amerikaanse (op uitzonderingen als de films van Dick Maas en New Kids na), niet erotisch als de Franse, niet peinzend als de Duitse, niet gepassioneerd als de Italiaanse. Misschien krijgt elk volk de cinema die zij verdient. De cinema die bij haar past. De Nederlandse film geeft een beeld van ‘De Nederlander’ die Maxima niet kon vinden – van de zwijgzame Groningse boer in De Poolse Bruid (1998) tot de sombere Zeeuwse jongeren die hun dorp maar niet uit kunnen komen in Wilde Mossels (2000; tagline: ‘Geluk is een uitgestrekt landschap’) en de lompe grootstedelingen in euthanasiefilm Simon (2004; random filmquote: ‘verander jij eens heel snel in een naakt wijf’). We zijn nuchter, horkerig, bot, maar dromen ook stiekem of minder stiekem van meer. In de betere Nederlandse film wordt die horkerigheid ontroerend en die nuchterheid hilarisch. Ik vind het bijvoorbeeld geweldig dat in een serieuze telefilm getiteld Cop vs Killer (2012) zowel rechercheurs als criminelen op de meest spannende momenten droge uitspraken doen als ‘Wat moet dat moet’ en ‘Het is zoals het is’.

Cop vs Killer is een van de vele films die dit jaar te zien is tijdens het Nederlands Film Festival (eregast Jeroen Willems speelt ‘killer’ Mirko). Een paar dagen Nederlands Film Festival is de beste manier om ervan overtuigd te raken dat de Nederlandse cinema wel wat voorstelt, juist doordat ze klunzigheid, botheid en horkerigheid durft te laten zien (misschien niet anders kan). Op het NFF kun je terugzien wat er dit jaar verschenen is, zoals Doodslag, met Theo Maassen in de rol van ambulancebroeder die uitgelachen wordt door een cabaretier, Deal, volgens regisseur Eddy Terstall zelf zijn meest geslaagde film, waarin langs elkaar heen praten tot kunst wordt verheven, of de prachtige documentaire Anton Corbijn, Inside out, waarin Corbijn zo peilloos eenzaam overkomt.

Je kunt zien wat nog gaat komen, premières van Bowy is binnen, waarvan Hanna Bervoets het script schreef, The Domino Effect (de nieuwste Paula van der Oest, over de economische crisis) of Het meisje en de dood (Jos Stelling). Documentaires voordat ze op tv komen: De Regels van Matthijs, over autisme, Gesneuveld, over de ambtenaren van het Ministerie van Defensie die aan familieleden moeten vertellen dat hun dierbare overleden is, De man met 100 kinderen, over een onzekere Limburger die dankzij zijn internetverbinding een massa kinderen weet te verwekken.

Ga vooral naar de korte films, die zijn altijd goed. Je nostalgie naar de analoge film wordt gevoed met het verzamelprogramma 'Lang leve celluloid!'. Of laat je leiden door de smaak van Martin Koolhoven en Ronald Simons en naar hun NFF-versie van Cinema Egzotik, met de cultfilms De mantel der liefde (1978) en Wildschut (1985). Je kunt Jeroen Willems Brel horen zingen (verering of verkrachting?). Of je kunt naar de kinderfilms, waar we echt meesters in zijn (denk aan Minoes, Iep!, Madelief: Krassen in het Tafelblad). Op het NFF draaien onder meer Oscarinzending Kauwboy, Mijn avonturen door V. Swchwrm en Nono, het Zigzag Kind.

In die laatste film zingt Isabella Rosselini. En River Phoenix herrijst in de première van George Sluizers Dark Blood. Leuk natuurlijk, maar hopelijk straalt er niet te veel van de glamour van die internationale sterren af op de Nederlandse film. Laat die ‘lekker gewoon’ blijven, nuchter en horkerig.

Mail

Emy Koopman (1985) is Hard//hoofd-redactielid, literatuurwetenschapper, psycholoog en schrijver. Haar debuutroman Orewoet verscheen in september 2016 bij Prometheus. // emy@hardhoofd.com

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer