Asset 14

Oedipusbullshit

Tijdens de hete zomerweken schrijft gastcolumnist Harm Hendrik ten Napel over een onderwerp waar we het te weinig over hebben: in therapie zijn.

‘Staat je vader in de weg van jouw liefde voor je moeder?’

Echt waar, denk ik, deze oedipusbullshit?

Ik ben bezig mijn therapeut iets over mijn vader te vertellen. Ik ben boos – woedend. Mijn vader: de man die zich niet om mijn kwetsbaarheid had bekommerd, die dat niet kón. Niet zo’n heel verrassend onderwerp; een jonge-man-in-therapie-evergreen. Maar misschien ben ik iets té woedend? Hoe woedend moet je zijn voor het op een metaforische vadermoord gaat lijken?

De vraag raakt me niet, doorbreekt geen gepieker of een vicieuze cirkel aan gedachten. Die hele suggestie van het oedipuscomplex gooit me uit het gesprek – van buitenaf kijk ik hoe we daar zitten, beiden in een gemakkelijke stoel, en ik probeer te bedenken hoe ik dit ga ontwijken. Dit is, wat mij betreft, een goed voorbeeld van wat therapie zo vervelend kan maken. Oedipus, een soort valstrik: ontken je het, dan geef je alleen maar toe dat je het onderdrukt.

‘Nee,’ zeg ik. ‘Mijn moeder stond zelf voldoende in de weg van mijn liefde voor haar.’ En ik meen het ook. Het is niet puur een antwoord om de vraag onklaar te maken – dat is het óók.

Waarom helpt mijn therapeut me niet dit gevoel beter te voelen, in plaats van me richting dat belachelijke complex te manoeuvreren? Hij begrijpt het niet. Mijn therapeut moet me begrijpen. Ik moet mijzelf begrijpelijk maken.

Dit ziet mijn therapeut. Ik ben al begonnen mezelf te nuanceren als hij zegt: ‘Het is niet erg, hè. Dat ik ergens een andere indruk van heb dan jij.’

Wat een frustrerende opmerking. Hij en ik moeten toch juist proberen om hetzelfde te zien?

‘Je vindt het moeilijk om zo’n verschil te laten bestaan.’

Natuurlijk, denk ik. Dít verschil wel. Dit gaat over mij. Maar dan is het alsof ik, onder de frustratie, iets anders voel – dat wat hij in me aan heeft geraakt. Ik overschreeuw mezelf. Hij heeft gelijk. Ik kan het niet hebben dat iemand het verkeerde van me denkt. Het verkeerde? Nee, iets anders! Iets anders dan wat ik wil dat iemand van me denkt.

‘Ik deed een suggestie,’ gaat mijn therapeut verder. Beetje een understatement, maar oké. ‘Die kunnen we zo,’ en hij gebaart erbij, ‘tussen ons in onderzoeken.’ Hij zwijgt even. ‘Daar tast het jou niet aan.'

Ik antwoord niet meteen. Dit moet ik even verwerken: dat ik, zo, halsoverkop, door die ene opmerking over Oedipus, hier terechtkwam. Ben ik toch nog in een val gelopen.

Mail

Harm Hendrik ten Napel (1991) is schrijver en filosoof. Vorig jaar verscheen zijn verhalenbundel 'Om aan te raken' bij Uitgeverij Querido.

Mieke Stuiver

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

'Het kán dus wel.'

'Het kán dus wel'

Eva is dolblij voor (en stikjaloers op) haar smoorverliefde vriendin. Lees meer

Column

In een te specifieke vorm geslepen

Op ieder potje past een dekseltje, toch? Marthe van Bronkhorst vraagt zich af of ze daarvoor niet té veel eigenaardigheden heeft: "Als ik nog groter groei, dan moet een bosbrand mij snoeien. En wat voor allesverzengende liefde moet dat zijn waardoor het specifieke houtsnijwerkje dat je bent geworden af fikt, helemaal ombuigt, en opnieuw wortel schiet?" Lees meer

Column: Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Ik ben geen dreumes, ik ben Julie!

Eva's nichtje van twee geeft tijdens een bezoek aan de speeltuin blijk van een opvallende afkeer van hokjesdenken. Lees meer

Breek het brutalisme

Breek het brutalisme

In een distrack over het brutalisme maakt Marthe van Bronkhorst duidelijk dat ze helemaal klaar is met de betonnen architectuurstijl: "Wat is de deal met al die bouw freaking putten, nog minder fundament voor kunst dan vier keer Rutte?" Lees meer

Column: Zullen we vrienden worden?

Zullen we vrienden worden?

Corona of geen corona, Eva blijft haar sociale cirkel onderhouden en zo nodig verversen met aanwas. Lees meer

Column: Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Tegen vrienden zeg ik nooit goed 'doei'

Over de dood van haar grootouders dacht Eva van den Boogaard vroeger wel na, maar over die van een goede vriend? Lees meer

Achtbaantester 1

Achtbaantester

Marthe van Bronkhorst hangt op de kop in een looping en weet één ding zeker: achtbanen worden alleen spannend als ze een goed verhaal hebben. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Framer geframed

Framer geframed

Marthe van Bronkhorst ziet haar angst onder ogen en besluit haar ervaring als psycholoog te verrijken door zelf de patiënt te worden. De belangrijkste les? Ook therapeuten weten niet alles. Lees meer

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Dingen die niet kloppen, maar die ik wel geloof

Hoe goedgelovig mag een mens eigenlijk zijn? Waar Eva van den Boogaard soms dwangmatig eerlijk is, blijkt haar neef F. regelmatig informatie aan haar te verstrekken die niet klopt. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer