Morfine als gedoogd euthanasiemiddel - hoe kan een pijnstiller leiden tot overlijden? Brankele legt uit wat het met stervenden doet." /> Morfine als gedoogd euthanasiemiddel - hoe kan een pijnstiller leiden tot overlijden? Brankele legt uit wat het met stervenden doet." />
Asset 14

Morfinito

De afgelopen tijd zijn er in mijn omgeving twee personen met behulp van een klein morfinezetje de dood ingegleden. Aan het eind van een tergend pijnlijk en uitzichtloos leven kan het de uitkomst bieden. Het verlost de lijdende niet alleen van de pijn en zorgen, maar het omzeilt ook de euthanasie-rompslomp. Zeker in landen die niet zo’n liberale wetgeving hebben als het onze kan morfine voor zowel dokter als patiënt een goede oplossing zijn. Morfine geeft net dat duwtje over de rand van de eeuwigheid. Maar morfine is een pijnstiller, geen gif - hoe gaat dat ‘zetje’ dan precies in z’n werk?

Morfine werd rond 1800 in het Westen erg populair als pijnbestrijder en bij de behandeling van alcoholverslavingen – resultaat was uiteraard dat het object van de verslaving gewoon verlegd werd naar het nog veel verslavingsgevoeligere morfine. Pas aan het begin van de 19e eeuw werd het gebruik van het narcoticum aan wettelijke banden gelegd.

In de huidige geneeskunde wordt morfine nog steeds gezien als de gouden standaard der narcotische pijnstillers. Morfine, geëxtraheerd uit de papaverplant, is een opiaat en lijkt op de lichaamseigen stof endorfine. Beiden hebben een pijnstillende werking en veroorzaken slaperigheid en een gelukzalig gevoel. Morfine onderdrukt de werking van het centrale zenuwstelsel en verlaagt het bewustzijn - het is een sedatie-middel. Als de symptomen voor de patiënt ondraaglijk zijn en niet meer behandeld kunnen worden, is de enige manier om ze te verminderen de gewaarwording ervan te hinderen. Met een verlaagd bewustzijn wordt de pijn immers minder pijnlijk en de angst minder angstig.

Bij diepe sedatie is communicatie niet meer mogelijk – het terugdraaien van het bewustzijn heeft de patiënt dan in een kunstmatige slaap gebracht. In het lichaam onderdrukt morfine ook andere processen van het zenuwstelsel, zoals de ademhaling en spierfunctie. Normaal gesproken blijft een lichaam dat, in de juiste dosis, morfine toegediend krijgt genoeg prikkels uitsturen om zijn vitale functies gaande te houden. Wanneer het lichaam echter al enorm verzwakt is en eigenlijk al op het randje der dood balanceert kan morfine de nog miniem afgegeven prikkels stilleggen. Geleidelijk aan wordt de functie van het lichaam minder en uiteindelijk stopt het hart. Een echt inslaapmiddel dus.

De dood die dan gestorven wordt is natuurlijk – in tegenstelling tot bij euthanasie, waarbij bewust een dodelijke dosis van een bepaalde stof wordt toegediend. Het doel van morfine is in principe niet de dood maar verlichting van het lijden. Uit de praktijk blijkt echter dat morfine-toediening in zo’n 20 procent een situatie betreft waarbij terminaal zieke mensen ontzien worden van de laatste paar dagen lijdensvol leven. Daar zijn uiteraard weer veel angstige reacties door opgeroepen – artsen zouden met behulp van morfine clandestien de wetgeving omzeilen en onnodig levens beëindigen. Maar wie geconfronteerd wordt met een stervende die bovendien onnoemelijk lijdt, kan hem toch moeilijk dat laatste rustmiddel ontzeggen. Met een plezierig gevoel en een pijnloos lichaam onbewust de dood tegemoet glijden, dat gun je toch iedereen?

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

:Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

Oproep: Wie illustreert de erotische verhalen van het Rode Oor?

De Stoute Stift is de gloednieuwe illustratiewedstrijd van deBuren, Stripgids, Hard//hoofd en Stichting Nieuwe Helden. Meedoen? De deadline is 1 mei 2024 (10:00). Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Fatma Shanan: de lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn 1

Fatma Shanan | De lichtelijke melancholie van het zomerse alleen zijn

Een oase van rust midden in Berlijn. De kleine geschilderde landschappen en zelfportretten in de natuur van Fatma Shanan (1986, Israël) komen goed tot hun recht in de expositieruimte van Dittriech en Schlechtriem. De tentoonstelling ‘The Inn River’ bestaat uit een bescheiden aantal van negen schilderijen. Aucke Paulusma laat zien dat een aandachtige observatie loont, maar dat de schilderijen laten niet per se een vrolijke indruk achterlaten. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer