Morfine als gedoogd euthanasiemiddel - hoe kan een pijnstiller leiden tot overlijden? Brankele legt uit wat het met stervenden doet." /> Morfine als gedoogd euthanasiemiddel - hoe kan een pijnstiller leiden tot overlijden? Brankele legt uit wat het met stervenden doet." />
Asset 14

Morfinito

De afgelopen tijd zijn er in mijn omgeving twee personen met behulp van een klein morfinezetje de dood ingegleden. Aan het eind van een tergend pijnlijk en uitzichtloos leven kan het de uitkomst bieden. Het verlost de lijdende niet alleen van de pijn en zorgen, maar het omzeilt ook de euthanasie-rompslomp. Zeker in landen die niet zo’n liberale wetgeving hebben als het onze kan morfine voor zowel dokter als patiënt een goede oplossing zijn. Morfine geeft net dat duwtje over de rand van de eeuwigheid. Maar morfine is een pijnstiller, geen gif - hoe gaat dat ‘zetje’ dan precies in z’n werk?

Morfine werd rond 1800 in het Westen erg populair als pijnbestrijder en bij de behandeling van alcoholverslavingen – resultaat was uiteraard dat het object van de verslaving gewoon verlegd werd naar het nog veel verslavingsgevoeligere morfine. Pas aan het begin van de 19e eeuw werd het gebruik van het narcoticum aan wettelijke banden gelegd.

In de huidige geneeskunde wordt morfine nog steeds gezien als de gouden standaard der narcotische pijnstillers. Morfine, geëxtraheerd uit de papaverplant, is een opiaat en lijkt op de lichaamseigen stof endorfine. Beiden hebben een pijnstillende werking en veroorzaken slaperigheid en een gelukzalig gevoel. Morfine onderdrukt de werking van het centrale zenuwstelsel en verlaagt het bewustzijn - het is een sedatie-middel. Als de symptomen voor de patiënt ondraaglijk zijn en niet meer behandeld kunnen worden, is de enige manier om ze te verminderen de gewaarwording ervan te hinderen. Met een verlaagd bewustzijn wordt de pijn immers minder pijnlijk en de angst minder angstig.

Bij diepe sedatie is communicatie niet meer mogelijk – het terugdraaien van het bewustzijn heeft de patiënt dan in een kunstmatige slaap gebracht. In het lichaam onderdrukt morfine ook andere processen van het zenuwstelsel, zoals de ademhaling en spierfunctie. Normaal gesproken blijft een lichaam dat, in de juiste dosis, morfine toegediend krijgt genoeg prikkels uitsturen om zijn vitale functies gaande te houden. Wanneer het lichaam echter al enorm verzwakt is en eigenlijk al op het randje der dood balanceert kan morfine de nog miniem afgegeven prikkels stilleggen. Geleidelijk aan wordt de functie van het lichaam minder en uiteindelijk stopt het hart. Een echt inslaapmiddel dus.

De dood die dan gestorven wordt is natuurlijk – in tegenstelling tot bij euthanasie, waarbij bewust een dodelijke dosis van een bepaalde stof wordt toegediend. Het doel van morfine is in principe niet de dood maar verlichting van het lijden. Uit de praktijk blijkt echter dat morfine-toediening in zo’n 20 procent een situatie betreft waarbij terminaal zieke mensen ontzien worden van de laatste paar dagen lijdensvol leven. Daar zijn uiteraard weer veel angstige reacties door opgeroepen – artsen zouden met behulp van morfine clandestien de wetgeving omzeilen en onnodig levens beëindigen. Maar wie geconfronteerd wordt met een stervende die bovendien onnoemelijk lijdt, kan hem toch moeilijk dat laatste rustmiddel ontzeggen. Met een plezierig gevoel en een pijnloos lichaam onbewust de dood tegemoet glijden, dat gun je toch iedereen?

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer

De Ander (Vergeten)

De Ander (Vergeten)

Annelies van Wijk vraagt zichzelf nog voor ze is opgestaan om naar de ander te kijken. Dit gaat over zitten in een tweepersoonsbed,
Eenzaamheid die in alleen zijn verandert en een vijver in het matras met een eendenmoeder erin. Lees meer

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Hard//hoofd duikt in de vergetelheid

Tijdens de Vergeetweek dreunen we geheugensteuntjes op, verzinnen we ezelsbruggetjes en zetten we kruisjes in onze handpalm waarvan we ons later afvragen waar die voor waren. Lees meer