Asset 14

Mijn roodbewangde gezicht

Mijn roodbewangde gezicht 2

Voor het trouwfeest van een middelbare schoolvriend wilden mijn vrienden en ik een presentatie maken van oud fotomateriaal. Op een zondagmiddag doorzochten we allemaal onze mapjes met foto’s en de inbox van onze hotmailadressen. Op de foto’s die we terugvonden uit de jaren 00 is mijn kledingstijl anders, onze gezichten zijn bol en rond, maar één ding bleef verrassend constant: ik heb op een heleboel foto’s een rood hoofd.

Een significant deel van mijn tijd breng ik roodbewangd door. Dat begon al vroeg: zodra ik op de middelbare school iets moest zeggen in de klas, iemand me aansprak op de gang of een leraar me een compliment gaf, bloosde ik. Daar kwam nog een andere vorm van roodheid bij: ik zal niet snel de bezorgde blik van mijn klasgenoot vergeten die heel goed kon zingen en na mijn matige zangperformance in het muzieklokaal naar me toe kwam om te vragen of het wel ging, of ik misschien ziek was of allergisch: ik zat onder de vuurrode vlekken vanaf mijn kin naar beneden. Dat zou ik kunnen afdoen als puberale onzekerheid, maar op de universiteit werd het er niet beter op. Na afloop van een bloospartij in een openbare ruimte wilde ik verdwijnen en naar huis. Iedere bloos voelde als een afgang. Ik wilde vooral dat mensen wisten dat ik me níet schaamde voor wat ik te zeggen had, en werd daar zo hyperzelfbewust van dat de hitte me ter plekke naar het hoofd steeg.

Er zijn verschillende soorten ‘blos’: de plotselinge rode kleur op wangen en voorhoofd die langzaam weer wegtrekt en bovengenoemde rode vlekken in de hals en in het gezicht als je zenuwachtig bent, zijn beide anders dan een rood hoofd hebben na een flink stuk hardlopen. Als je bang bent om te blozen, vergroot je de kans om te blozen.

Schaamte en zelfbewustzijn vormen de drijfveren van ons sociaal kompas.

Als iemand benoemt dat jij aan het blozen bent, word je zo mogelijk (en dit gebeurt mij tot ik zo ongeveer paars ben) nog roder. En: blozen kun je niet manipuleren. Een acteur kan een woedeaanval faken, vreugdeloos schaterlachen en tranen met tuiten huilen zonder verdrietig te zijn, maar blozen op commando kan niemand.

Hoewel ik altijd plaatsvervangend ongemak voel voor iemand die bloost, kan ik niet ontkennen dat ik over het algemeen ook snel sympathie voel voor diegene. Schaamte en zelfbewustzijn vormen de drijfveren van ons sociaal kompas: mensen die blozen, staan niet onverschillig tegenover mensen om hen heen met wie ze interactie hebben. De meest sympathieke mensen vind ik de blozers die zelf ter plekke benoemen dat ze blozen. Weinig zo charmant als iemand die lachend de achterzijde van een handpalm tegen diens wang houdt ter verkoeling.

Sinds dit inzicht tot me kwam, kijk ik anders naar mijn rood uitgeslagen gezicht: misschien is alle ongemak zo erg nog niet. De witbevlekte variant die ik in mijn tienerjaren creëerde door mijn wangen vol goedkope foundation te smeren en die vandaag in de slideshow op de bruiloft meermaals de revue passeert, maakt dat ik me met terugwerkende kracht begin te schamen voor de overduidelijke schaamte die ik toen had voor mijn eigen ongemak. De bruiloftsgasten lachen om de feestfoto’s van de tienerversie van een van de bruidegoms met mij en mijn vrienden aan zijn zijde. Na de presentatie stap ik het podium af, roep ‘Ik heb het er warm van!’ en feliciteer de bruidegoms met mijn rode wangen en uitbundig bevlekte hals. Terwijl ik een koud glas wijn tegen mijn gezicht duw prijs ik me gelukkig, omdat we al zo lang vrienden zijn dat niemand meer iets hoeft te zeggen over mijn gelaat, behalve ikzelf.

Mail

Eva van den Boogaard is literatuurwetenschapper, docent en onderwijsinnovator bij St. Joost School of Art & Design en eindredacteur bij Hard//hoofd. Haar verborgen talent is slapen en haar minder verborgen talent twijfelen. Ze rent graag langs de Vecht, zingt met karaoke het liefst George Michael en droomt van een Heilige Birmaan als huisdier.

Eline Veldhuisen (1999) is illustrator. Inspiratie voor haar werk haalt ze uit haar directe omgeving, variërend van haar eigen gedachtes tot de verhalen van andere mensen. Met zo min mogelijk middelen brengt ze deze verhalen op een heldere manier in beeld.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva heeft u toegevoegd aan een nieuwe groepschat

Eva nodigt twee vrienden uit om bij haar te komen eten. Ze hoopt dat dit het begin zal zijn van een nieuwe vriendengroep. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn 1

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Marthe van Bronkhorst bekijkt hypocrisie als spectrum: hoe hypocriet ben jij op een schaal van Frans Bauer tot Johan Derksen? Lees meer

In je eentje achterblijven

In je eentje achterblijven

Als vriendin K. op een date gaat, denkt Eva van den Boogaard na over hun onuitgesproken pact. Zo lang ze beiden ongelukkig in de liefde zijn, hebben ze elkaar. Maar wat als er iemand dat pact uitstapt? Lees meer

Geld lenen

Geld lenen

‘Het spijt me,’ zeg ik. ‘Voor dit alles.’ Ik gebaar om me heen. ‘Voor Nederland.’ In deze column van Anne Schepers ontmoeten twee vrouwen, die uitkijken naar hun avond in een wijnbar, een man die een treinkaartje naar Ter Apel bij elkaar probeert te sprokkelen. Lees meer

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

Column: Keihard chillen 2

Keihard chillen

Eva zet haar vraagtekens bij het fenomeen chillen. 'Eerlijk gezegd denk ik dat een wereld als deze, waarin fascisme oprukt, waarin genocide nog steeds bestaat, waarin het onrecht en de pijn en het verdriet van mijn schermen afspat, weinig reden geeft tot chillen.' Lees meer

We zijn tenminste allemaal nog mensen

We zijn tenminste allemaal nog mensen

In een overvolle trein ontwaart Aisha de eerste tekenen van het nieuwe verhaal waar ze - of iedereen? - naar op zoek is. Lees meer

Column: Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Dat heet ‘een gesprek voeren met elkaar’

Als een vriendin van Eva op date gaat met een man waarmee Eva zelf al eerder afsprak, is ze erg benieuwd naar haar bevindingen. Lees meer

Column: Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Het glas wijn waar ik zin in heb bestaat niet

Twee jaar geleden vroeg Eva nog aan een collega waarom ze niet dronk. Inmiddels laat ook zij de alcohol links liggen en is ze zelf degene die wordt bevraagd. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer