Asset 14

Met welke zin begin ik de laatste zinnen?

Met welke zin begin ik de laatste zinnen?

Vivian Mac Gillavry schreef drie korte verhalen over de vragen waarmee we achterblijven vlak na de dood van een dierbare, van 'Wanneer besloot hij dat hij gecremeerd wilde worden?' tot 'Welke schoenen zijn gepast voor de uitvaart?'.

Drie paar

Ik word wakker en pak mijn telefoon. Ik heb een sms van mijn halfbroer.
Afgelopen nacht is papa overleden, lees ik.

Ik maak mijn vriend wakker. “Hij is vannacht doodgegaan.”
Nog voordat hij kan reageren, vertel ik dat ik geen geschikte schoenen heb voor de uitvaart, dus dat ik de stad in moet om die te kopen.

Op de fiets bel ik mijn moeder. “Hoeveel geld geef je uit aan begrafeniskleding? Stel ik koop een blouse voor de uitvaart, kan ik die dan ook naar werk dragen?” Of op een date, denk ik. Zou het oneerbiedig zijn als die blouse wordt uitgetrokken en op de grond zou belanden terwijl die blouse ook symbool staat voor de dag waarop mijn vader werd gecremeerd?

Die week koop ik drie paar schoenen.

Het eerste paar is zwarte Clarks. Heel Amsterdam lijkt die herfst op Clarks te lopen. De zwarte variant in mijn maat is uitverkocht. De verkoopster vraagt of ik misschien een andere kleur wil proberen.Ik antwoord dat ik echt op zoek ben naar zwart. Ze komt terug met Clarks in panterprint. "Daar zit ook een beetje zwart in," zegt ze.

“Ik denk dat het niet gepast is mijn vader te cremeren in schoenen met panterprint.” Mijn opmerking laat de verkoopster blozen. Ze stamelt iets over een ander filiaal. Uit schuldgevoel ga ik met anderhalve maat te kleine zwarte Clarks weg.

Ik bel mijn moeder. Ze raadt me aan om hakken te kopen. Ze kent Clarks uit haar studententijd en vindt dat het een soort gympen zijn. Het tweede paar koop ik bij de Bijenkorf. Het zijn de duurste schoenen die ik ooit heb gekocht. Enkellaarsjes van leer en suède met een naaldhak van 12 centimeter. Misschien zijn er mensen die goed kunnen lopen op hakken van 12 centimeter. Ik blijk niet een van hen te zijn.

Ik laat ze aan mijn moeder zien. “Lopen jullie niet aan het einde van de dienst met alle kinderen langs de kist, voor een laatste groet?”

Ook dit paar valt af.

Het derde paar zijn zwarte laarzen. Met hak. Niet te hoog. Gepast voor een begrafenis. Ik vind ze de dag voor de crematie. Die week geef ik bijna 700 euro uit aan schoenen die ik nooit meer aan zal doen. Ik heb tranen in mijn ogen als ik weer mijn pincode intoets.

Een gewone tuinslak

In de dagen na zijn overlijden denk ik terug aan mijn eerste ervaring met begrafenissen.

Ik ben een jaar of vijf en ik zit op het stoepje voor ons huis. Ik heb die ochtend een slak gevonden in de tuin. Ik zit te kijken naar hoe de slak soms uit zijn huisje komt. De slak trekt een slijmspoor over de stoeptegels en als ik mijn vinger tegen zijn lijfje wil leggen, trekt hij zich terug. Mijn vader zegt dat ik de slak niet moet aanraken. “Dat vindt de slak niet leuk. Je kunt beter kijken naar de slak. Hij komt dan vanzelf wel uit zijn huis.” Ik vind dat het te lang duurt voordat de slak weer uit zijn huisje komt. Ik laat hem op het stoepje zitten en ga binnen spelen. 

Die middag gaan we langs mijn oma. Ze woont een paar straten verderop. Net te ver om te lopen. Ik vertel mijn oma over de slak en krijg van haar een boek mee over dieren in Nederland. Een aantal pagina’s gaat over slakken. Mijn vader en ik zoeken naar mijn slak en leren dat het waarschijnlijk een gewone tuinslak is.

We rijden naar huis en mijn vader parkeert op het stoepje naast ons huis. 

Ik mag nog even buiten spelen voor het eten en ren meteen naar de plek waar ik de gewone tuinslak voor het laatst had gezien. Hij zit er niet meer.

Ik zie zijn spoor nog glinsteren op de stoep en volg het spoor een stukje de straat op. Daar ligt de slak tussen de verbrijzelde stukjes van zijn huis. 

Die middag begraven mijn vader en ik de slak. Dat doen we vanaf die dag met alle overleden dieren die we tegenkomen in de tuin. 

Ik ben een jaar of zeven wanneer ik een van de door ons begraven dieren opgraaf. Ik ben benieuwd hoe de eekhoorn eruitziet na een paar weken. "Kom eens kijken," roep ik naar mijn vader die in de tuin aan het werken is.

 Zou mijn vader die dag hebben besloten dat hij gecremeerd wilde worden?

Against all Odds

Welk lied draai je op een begrafenis? Ik dacht dat het simpel zou zijn. Het lievelingsnummer van de overledene bijvoorbeeld.

Het blijkt ingewikkeld. In welke periode was het nummer een favoriet? Als ik nu zou overlijden, welke nummers zouden mijn familie en vrienden kiezen? Mijn moeder kiest waarschijnlijk een liedje dat ik in mijn laatste jaar thuiswonend op repeat had staan. Inmiddels kan ik het nummer niet meer aanhoren.

De keuze betekent misschien nog wel meer voor alle aanwezigen. Want elk begrafenisnummer is voor het leven getekend. Gekoppeld aan een dood persoon. Zo zijn Losing my Religion, You Can Close Your Eyes en Black Bird, respectievelijk de vader van een basisschoolklasgenoot, de vader van een ex en mijn oma.

Mijn vader luisterde niet vaak naar muziek. Hij werd er verdrietig van, zei hij. Wel keek hij graag naar MTV voor de videoclips, maar dat had meer te maken met de kledingkeuzes van Beyoncé en Lady Gaga dan met hun muziek.

Aangezien hij geen uitgesproken mening leek te hebben, ligt de keuze bij mij en mijn herinneringen aan hem. Het nummer dat mij het meeste aan hem doet denken is Against all Odds. Het gaat over uit elkaar gaan. Op zich toepasselijk voor een begrafenis, maar de eerste keer dat ik Against all Odds aan mijn vader koppelde, was op het vijfentwintigjarig huwelijksfeest van mijn ouders. Ik was tien en ik wilde iets voor ze doen om te vieren dat ze al zo lang bij elkaar waren. Mijn moeder had kort daarvoor gezegd dat ze het een mooi nummer vond en dat het haar deed denken aan mijn vader.

Ik draaide het nummer op de cd-speler die binnen stond. Het feest was in de tuin dus het volume had ik zo hoog mogelijk gedraaid en de ramen en deuren geopend. Omdat ik de uitvoering van Phil Collins niet op CD had werd het een cover van Westlife (dit benadrukt dat sommige artiesten in een bepaalde periode van je leven belangrijk kunnen zijn maar niet als herinnering aan jou moeten worden gedraaid op je begrafenis). Ik begreep de tekst toen nog niet.

Later dat jaar legde mijn moeder uit waar het nummer over ging en dat het uitkwam tijdens een break tussen mijn vader en moeder.

Nog iets later dat jaar gingen mijn ouders uit elkaar. Het duurde een paar jaar voordat ik stopte met denken dat dit kwam door mijn muziekkeuze tijdens het feest. Alsof ik ze op ideeën had gebracht.

Sinds de scheiding van mijn ouders doet Against all Odds mij denken aan mijn vader die wegging. Dertien jaar na het feest draaide ik opnieuw het nummer voor mijn vader, dit keer de versie van Phil Collins.

Achteraf hoorde ik dat mensen het een tranentrekker vonden. Ikzelf was vooral bang dat ik zou worden aangesproken op mijn muziekkeuze. Dat Phil Collins als een guilty pleasure werd gezien.

Wat mijn vader van het nummer vond weet ik niet. Ik heb hem er nooit over gehoord. Misschien was het voor hem een nummer dat mijn moeder weleens opzette.

Misschien had ik de versie van Mariah Carey moeten draaien. Hij kon haar videoclips altijd waarderen.

Mail

Vivian Mac Gillavry (zij/haar) is antropoloog, beeldend kunstenaar en dyslect. Ze verwondert zich graag over de mens en sociale constructen. Die verwondering uit zich in tekst, beeldend werk en beeld-taalcombinaties.

Sterre Kranenburg (zij/haar) creëert graag de perfecte omstandigheden om in gesprek te gaan over de dingen waar we normaal gesproken pas na vijf wijn over praten. Ze verhoudt zich op een open en eerlijke manier tegenover onderwerpen waar stigma’s of taboes op rusten. Binnen deze thematiek is zij steeds weer op zoek naar manieren om haarzelf bloot te geven en voorbij schaamte te bewegen. Ze schenkt de wijn, dus laten we het gesprek beginnen.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Kür op muziek

Kür op muziek

”Onlangs las ik over wezentjes die alleen bestaan in de droom van een slapende vrouw.” Nelson Morus schreef een kort verhaal over geforceerde gezelligheid, chatbotgesprekken over lievelingsgerechten, hectiek en de alledaagse sleur. Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Roku City/heterotopie/spiegels

Roku City / heterotopie / spiegels

Mel Kikkert schreef een multimedia verhaal over Roku een streamingdienst die in de VS ontstaan is. In 2017 bracht Roku een screen saver uit, die je zag als je niets aan het kijken was op hun service. Lees meer

De sofaconstante

De sofaconstante

Uschi Cop schreef een claustrofobische verhalenbundel over zes levens die getekend zijn door een verlangen naar zingeving. De sofaconstante is een voorpublicatie van een van die verhalen uit haar bundel 'Zwaktebod'. Lees meer

Voesten

Voesten

"Misschien is dat man zijn hier: hetzelfde bewegen als de anderen." Voesten van Werner de Valk is een kort verhaal over een eiland met een duistere traditie en over het moeten bewijzen van mannelijkheid. Lees meer

Muze

Muze

Loren Snel schreef een roman over hoe samen te zijn met een ander en intussen trouw te blijven aan jezelf. Haar debuut verschijnt 25 oktober bij uitgeverij Prometheus. Hier lees je een voorpublicatie. Lees meer

Jari

Jari

Dave Boomkens schreef een verhaal over troosteloosheid, onmacht en opgroeien. Over hoe je in een treurig flatgebouw, tussen de nieuwsprogrammering en sportwedstrijden door, een vriend kunt vinden en verliezen. Lees meer

Geef de dag een naam

Geef de dag een naam

Op een hete zomerdag wordt Felipe zwetend wakker. Deze dag, die heet en broeierig is, brengt hem uit evenwicht, tot hij uiteindelijk doet wat hij gezworen had nooit te doen: hij begint te drinken. Een fragment uit de afstudeernovelle van Tiemen Hageman over het verleden proberen los te laten, het leven ruimte geven en adolescent worden. Lees meer

Tussen de randen van een aquarium

Tussen de randen van een aquarium

Wie ben je als je alles kunt zijn? In het fragmentarische afstudeerwerk van Ettie Edens veranderen mensen onder andere in een hoopje, een steen, een natuurkundedocent, water, iemand die limonade drinkt en een lantaarnpaal. Lees meer

Mycelium

Mycelium

Wat als schimmelsporen zich met iedere adem dieper in je longen graven? Met ‘Mycelium’ won Olga Ponjee de juryprijs van Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

Bösendorfer 1

Bösendorfer

Bij Snelders blinkt de piano van het poetsen en de handen van de vijftigjarige eigenaar zijn door ouderdom stram geworden. Wat gebeurt er als een twintiger op bezoek komt om de Bösendorfer te bezichtigen? Met ‘Bösendorfer’ won Nick De Weerdt Het Rode Oor 2023, de erotische schrijfwedstrijd van Vlaams-Nederlands huis deBuren. Lees meer

In mijn droom besta ik uit pixels

In mijn droom besta ik uit pixels

Terra van Dorst keek maandenlang naar livestreams van pleinen en stranden. Dit vertaalde ze naar gedichten over een straat waarin ze haar ouders vindt, een man die haar een sjaal wil verkopen waar je in kan wonen en de zee. Het resultaat is de bundel 'in mijn droom besta ik uit pixels' waarmee ze deze zomer afstudeerde bij de opleiding Creative Writing aan ArtEZ. Lees meer

Pulpa

Pulpa

Ileen Rook schreef een afstudeernovelle over autoriteit, de supermarkt en een teveel aan tanden. Wie is Aline, waar komen al die tanden vandaan en hoe kan ze grip krijgen op een realiteit die steeds verder van haar verwijderd raakt? Lees meer

:Voorpublicatie Magazine Aaah: Mijn vader de eendenmosseljager

🎧 Mijn vader de eendenmosseljager

‘Dat zijn de zenuwen, die horen erbij. Een goede percebeiro is altijd bang.’ Een voorpublicatie uit Aaah!, het nieuwe magazine van Hard//hoofd. Lees meer

Ik kan u nergens vinden

Ik kan u nergens vinden

In dit verhaal van Werner de Valk, praten twee huisgenoten onder het genot van een glas wijn over het bestaan van God. Nooit een goed idee als je je ergert aan elkaar. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer