Asset 14

Messy shit

Messy shit 3

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.

 

Wat als de beide uiteinden van de zogenoemde gender binary je koud laten? Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hun omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Ik heb mijn vader vanaf mijn vijftiende een tijdje niet gezien. Op de verjaardag van mijn halfzus kwam ik hem twee jaar geleden voor het eerst weer tegen. Het is gek om iemand die je eigenlijk heel goed kent opnieuw te ontmoeten. Want terwijl hij dezelfde persoon met een grote buik, een baard en cowboylaarzen is gebleven, heb ik mijn naam veranderd. Sinds een paar jaar stel ik mezelf voor als Lot. Het is een naam die ik heb gekozen omdat hij minder meisjesachtig is dan mijn oude naam en dat past beter bij mij.

Het was wennen voor mijn vader. Dat merk ik bij iedereen aan wie ik me opnieuw voorstel. Iedere keer hou ik een soort pitch waarin ik duidelijk maak waarom mijn nieuwe naam beter weerspiegelt wie ik ben en telkens voelt het alsof ik op een soort speeddate ben, maar dan met mijn vrienden, kennissen en familie.

Mijn vader vertelde me dat hij daadwerkelijk weer is begonnen met daten. Nauwkeuriger gezegd: hij is begonnen met het reageren op contactadvertenties uit Trouw en de Volkskrant. Volgens hem toch de wat intelligentere kranten: 'ik hoef niet met zo’n Telegraaf-type.' Hij vindt het spannend en leuk tegelijk, maar vooral gek om zich op zijn leeftijd opnieuw aan de wereld te moeten presenteren.

Nergens naar op weg

Over het jezelf presenteren haalt schrijfster Maggie Nelson in De Argonauten John Cage aan, de componist van de beroemde 4’33 minuten stilte. Cage antwoordde een journalist die hem vroeg zichzelf in een notendop te omschrijven: ‘Get yourself out of whatever cage you find yourself in.' Over Cage zelf zegt Nelson: ‘He knew that his name was stuck to him, or he was stuck to it. Still, he urges out of it.' Cage wilde zich ontworstelen aan een bepaald genre binnen de muziek en eigenlijk is dat helemaal niet zo’n gekke metafoor voor mijn situatie. Mede door mijn oude naam voelde het alsof ik vastzat in het hokje van ‘meisje’ (of de kooi, zoals Cage het ironisch genoeg zelf verwoordde). ‘Meisje’ is een genre binnen het grotere systeem dat gender heet. Aan dat genre probeer ik me te ontworstelen.

Mijn genderidentiteit bevindt zich in het grijze gebied dat je misschien inderdaad het beste kunt omschrijven als ‘messy shit’.

Nelson vertelt in De Argonauten ook over haar lief Harry, die zijn genderidentiteit uitlegt op een manier waar ik me wel in kan vinden. ‘"I’m not on my way anywhere", Harry sometimes tells inquirers. How to explain, in a culture frantic for resolution, that sometimes the shit stays messy?’ Ik ben ook nergens naar op weg. Hoewel (en misschien juist omdat) ik me ervan bewust ben dat je mannelijkheid en vrouwelijkheid op heel veel verschillende manieren kunt invullen, laten beide uiteinden van de gender binary me koud. Mijn genderidentiteit bevindt zich in het grijze gebied dat je misschien inderdaad het beste kunt omschrijven als ‘messy shit’. Als ik me voorstel aan mensen gebruik ik wel een andere term. Ik gebruik het woord genderqueer, wat zoveel betekent als non-binair.
Genderqueer kun je net als mannelijkheid en vrouwelijkheid op een heleboel verschillende manieren invullen. Het heeft bij mij even geduurd, maar ik ben er nu achter dat het niet betekent dat ik alleen maar in jongens- of genderneutrale kleren rond mag lopen. Het kan soms zo zijn dat ik zin heb om een jurkje te dragen en me daarmee op een manier presenteer die mensen ‘lezen’ als vrouwelijk, maar dat wil dan niet zeggen dat ik niet genderqueer ben.

Er ontstaat zo wel vaak verwarring bij andere mensen over wat ik dan ben. Het gevolg is dat het soms voelt alsof ik meedoe aan een programma als Adam Zkt. Eva, maar dan zonder tropisch eiland en met mij als enige naakte persoon. Het is alsof de halve wereld ineens het idee heeft dat ze me naar mijn geslachtsdelen mogen vragen, zo vastberaden zijn ze om erachter te komen aan welke kant van het man-vrouwspectrum ik thuishoor.

In tongen spreken

Je zou die gender binary waarop sommigen me proberen te plaatsen ook kunnen zien als twee stemmen. Schrijfster Zadie Smith zegt daarover in haar essay Speaking in Tongues: ‘Whoever changes their voice takes on, in Britain, a queerly tragic dimension. They have betrayed that puzzling dictum “To thine own self be true” so often quoted approvingly as if it represented the wisdom of Shakespeare rather than the hot air of Polonius.’

Juist omdat dat ‘eigen zelf’ wordt opgelegd door anderen is het belangrijk om dit 'zelf' te bedriegen door een andere stem aan te nemen.

Ik herken de noodzaak van het je ‘eigen zelf’ niet trouw blijven. Juist omdat dat ‘eigen zelf’ wordt opgelegd door anderen is het belangrijk om dit 'zelf' te bedriegen door een andere stem aan te nemen. Het veranderen van mijn naam en de daarmee gepaard gaande zoektocht naar mijn stem lijkt voor sommigen zelfs persoonlijk te worden en te voelen als verraad. ‘Maar je was altijd zo’n meisje’, zei mijn moeder teleurgesteld toen ik haar vertelde over mijn naamsverandering. Ook was ze bang dat ik ‘helemaal door zou slaan’, whatever that may mean, vooral toen ze mijn pot proteïnepoeder aanzag voor anabolen. Ik denk dat ze het lastig vond dat het beeld dat ze zo’n twintig jaar van me heeft gehad niet helemaal waar bleek te zijn. Ze kwam erachter dat ze haar eigen versie van vrouwelijkheid op mij had geprojecteerd en werd tegelijkertijd geconfronteerd met de eenzijdigheid daarvan.

Parelketting

Mijn vader heeft een ander begrip van wat vrouwelijkheid is. Hij begrijpt dat het anders in elkaar zit dan kokerrok vs. pantalon. Hij vertelt tijdens een etentje dat hij zelf door zijn zalvende stem en zachtaardige karakter vaak als feminien wordt gezien. Mijn vader is daar niet van onder de indruk. Hij heeft niet de behoefte om zijn mannelijkheid te bewijzen en hij vindt het onzin dat een man of een vrouw aan bepaalde vereisten zou moeten voldoen. ‘Maar een mooie vrouw in een goeie kokerrok stuur ik heus niet weg’, zegt hij met een twinkeling in zijn ogen.

Hij zal niet zeggen dat hij zijn kind jarenlang niet heeft gesproken en dat het hem niet goed lukt om af te vallen.

Ik vraag hem of hij al een reactie heeft gehad op een van zijn brieven. Mijn vader knikt en vertelt dat hij om acht uur een belafspraak heeft: ‘ze heet Inez.' Inez zoekt iemand met diepgang, iemand die net als zij op een spirituele zoektocht is en die graag samen lange wandelingen wil maken. Ik vraag me af wat mijn vader in zijn brief geschreven heeft. Waarschijnlijk iets over zijn eigen spirituele zoektocht. Ongetwijfeld haalt hij zijn stokpaardje Nietzsche aan: ‘je moet worden wie je bent.’

Hij zal het niet hebben over de dingen die niet zo leuk zijn en waarvoor hij bang is dat zij ze afkeurt. Hij zal niet zeggen dat hij het eigenlijk ontzettend heeft gehad met zijn werk, dat hij zijn kind jarenlang niet heeft gesproken en dat het hem, hoe hard hij ook zijn best doet, niet goed lukt om af te vallen.

We doen ons allemaal anders voor als we iemand voor de eerste keer ontmoeten en dat is niet per se slecht. Ik doe het ook: wanneer ik iemand de hand schud en mijn naam zeg, probeer ik mijn stem altijd zo laag mogelijk te laten klinken. Zo probeer ik diegene subtiel te hinten me niet als ‘mevrouw’ aan te spreken. Die hint wordt meestal niet opgepikt en daar wil ik me niet te veel van aan trekken. Wanneer een stem vrouwelijk klinkt, hoeft het niet te betekenen dat de spreker ook daadwerkelijk een vrouw is.

Als mijn vader weer de kamer inloopt na zijn belafspraak met Inez, is de schittering in zijn ogen verdwenen. ‘Ze klonk alsof ze een parelketting droeg’, zegt hij. Als vrijzinnige kunstenaar is het vooruitzicht om met een kakker te daten niet erg aanlokkelijk. Mijn vader blijkt gelijk te hebben. Een paar dagen later stuurt hij me een sms: ‘Het is een VVD’er :(.’

Opnieuw leren luisteren

Mijn eigen stem zit me soms in de weg, maar het is iets waar ik niet zoveel aan kan doen zonder bijvoorbeeld hormonen te nemen. Bij het lezen van Zadie Smiths essay Speaking in Tongues vond ik wel iets dat me hoopvol stemde. Ze heeft een theorie ontwikkeld over de verschillende stadia waarin een stem zich kan bevinden.

Ik vind het een fijn idee dat de twee contrasterende overtuigingen op een gegeven moment kunnen worden losgelaten.

In het eerste stadium zit de stem gevangen tussen twee polen, tussen twee contrasterende overtuigingen. Hierdoor is een tweede stadium noodzakelijk: de stem leert flexibel te zijn tussen deze twee vaststaande punten. Soms zelfs zo dat het twee op zichzelf staande identiteiten zijn. In het derde stadium leidt die flexibiliteit tot het vermogen om dingen van beide kanten te bekijken. Smith: ‘And then the final stage, which I think of as the mark of a certain kind of genius: the voice relinquishes ownership of itself, develops a creative sense of disassociation in which the claims that are particular to it seem no stronger than anyone else’s.’

Ik denk dat ik me zelf in het tweede of misschien derde stadium bevind: ik switch af en toe nog van de ene kant naar de andere. Dat is niet hoe ik het zou willen, maar voor nu is het oké. Ik vind het een fijn idee dat de twee contrasterende overtuigingen op een gegeven moment kunnen worden losgelaten. Dat ik op een dag niet meer het gevoel heb dat ik mijn stem een octaaf lager moet laten klinken ter compensatie van het jurkje dat ik draag. Die acceptatie van mijn flexibele stem en genderidentiteit vereist echter ook een onbevooroordeeld luisteren van mijn omgeving. In de woorden van Maggie Nelson: ‘the best way to find out how people feel about their gender or their sexuality – or anything else, really – is to listen to what they tell you, and to try to treat them accordingly, without shellacking over their version of reality with yours.’

Dit is stuk werd eerder gepubliceerd op 19 maart 2018 en is onderdeel van Hard//hoofd's best of 2018.

Mail

Lot Veelenturf doet onderzoek naar identiteit, het belang van genderneutrale voornaamwoorden en wat het betekent om een lichaam te hebben. Hen schrijft korte verhalen, essays en werkt aan een podcastserie rondom het thema gender.

Evelien Cambré is freelance illustrator. Haar werk bevindt zich voornamelijk in het journalistieke kader en hoewel de illustraties strak, minimaal en vectorachtig ogen, gaat Evelien bijna geheel analoog tewerk.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer