Asset 14

Een liefde lang (III)

In een korte serie vertellen oudere echtparen over hun herinneringen aan de liefde. Deze keer: Paula en Camiel.

Camiel (80) en Paula (78) zijn 58 jaar getrouwd. Camiel is veertig jaar ploegbaas in de Antwerpse haven geweest, Paula bleef thuis. Ze kregen twee kinderen. Sinds drie jaar wonen ze in een serviceflat; een paar straten van de buurt waar ze allebei opgroeiden.

Camiel:

“Ik zag haar voor het eerst bij ons thuis, op de bank. Ze was bij mijn moeder op bezoek om kleren te verstellen. Ik deed mijn legerdienst en had congé. Ik was de avond ervoor een stevige pot gaan pakken en was laat uit bed. Ik wist niet meer wie zij was, ik herkende haar totaal niet meer. Nochtans zijn wij familie: haar moeder was de nicht van mijn vader.

“Aan wat denkt een jongeman die net uit het leger komt? Het er eens goed van nemen, hè. Ik had haar meegevraagd om te gaan dansen, in de Firenze op ’t Coninckspleintje. Dat was de eerste keer dat zij in een café kwam.

“’t Coninckspleintje was toen nog heel anders; niet vol dronkenmannen en drugsdealers zoals nu. Och, er werd ook weleens gevochten, maar we liepen niet rond met een mes in onze zakken. Dat gebeurde vroeger niet. Het was wat boksen, meer niet.

“Hoe het begonnen is? Dat weet ik niet meer. Zij was niet mis, ik was niet mis; het was logisch dat wij op elkaar vielen. En trouwen? Dat was net zoals bij heel veel jonge mensen toen: als je niet uitkeek met wat je deed, was ’t koekenbak, en dan moest je wel trouwen!

'Ik zie u graag', dat hebben wij nog geen enkele keer tegen elkaar gezegd.

“Toen wij trouwden hadden wij helemaal niets. Ik kom uit een arm gezin, mijn vader had een been verloren op zijn werk in de dokken. Een auto hadden wij niet, wel een vélo. Daarmee fietste ik iedere dag naar de haven. Over de jaren heen hebben we alle spullen die we wilden bij elkaar gespaard. Wij hebben nooit iets op krediet gekocht. Dat maakt me erg trots.

“We hebben nooit ruzie gehad, hoewel Paula misschien wel redenen had om kwaad te worden. Ik was nooit thuis: het was nu eenmaal mijn job om na de shift nog een stevige pot te gaan pakken. Zij heeft dat aanvaard.

“‘Ik zie u graag’, dat hebben wij nog geen enkele keer tegen elkaar gezegd. Die jonge mensen die dat alle dagen tegen elkaar zeggen, dat begrijpen wij niet. Die twijfelen allemaal aan zichzelf. Wij weten dat we mekaar graag zien, we zijn toch getrouwd met elkaar? Ik heb me al die jaren nooit die vraag gesteld of ik Paula wel zou houden. Je hebt een huishouden, je werkt en de tijd gaat voort. Meer is er niet aan.”

Illustratie: Suzanna Knight.

Paula:

“Ik was achttien en hij was twintig. Hij was heel knap, met pikzwart Elvisachtig haar, met brylcreem achterover gekamd tot een envelopke vanachter. En dat legeruniform!

"Ik was nog nooit weggeweest. Hij kwam het vragen aan m’n grootouders, of ik mee mocht. Ik ben opgevoed door mijn grootouders, mijn moeder was veel te jong toen ze mij kreeg, ze wilde mij niet hebben. Mijn vader heb ik nooit gekend.

“Toen ik zwanger was, heeft Camiel aan mijn grootvader gevraagd: nonkel Charel, mogen wij trouwen? Ja, ja, trouwen jullie maar, zei die. Er werd niet al te veel spel van gemaakt. We zijn te voet naar het gemeentehuis gegaan in Berchem. Een auto hadden we niet - en daarbij; het was vlak bij huis. Ik was vier maanden ver, maar je zag er nog niks van.

“Het feest was bij mijn grootouders thuis. Er was niet veel volk: zijn ouders, mijn grootouders en tante Maria en nonkel Jos, die getuigen waren.
Mijn grootmoeder had konijn klaargemaakt en ’s avonds zijn we met de vrienden naar ’t café gegaan. Een van hen heeft de hele avond accordeon gespeeld.

“Camiel werkte altijd, ook op zondag, weken aan een stuk. Van twee uur 's middags tot tien uur 's avonds; altijd maar werken. En ik ben thuis gebleven. Ik deed alles zelf: naaien en breien en alles wat een huisvrouw doet. Ik had niet veel vriendinnen, ik was altijd alleen.
Ik maakte daar geen probleem van. Ik heb Camiel nooit gevraagd om thuis te blijven. Ik heb mijn plan getrokken. We hadden daar nu eenmaal voor gekozen en dan moet je daar mee leren leven.

“We hebben twee kinderen gekregen, een jongen en een meisje. Het eerste was een tweeling, maar eentje is gestorven: wiegendood. ‘Binnenstuip’, noemden ze dat vroeger. Tweeënhalf jaar later is er een dochter geboren. Maar we zien geen van onze kinderen nog. Door stomme omstandigheden, roddels, misverstanden. Ach. Ik wil er liever niet over praten. Maar het verdriet is nu achter de rug. Het heeft me meer dan tien jaar gekost, maar nu aanvaard ik dat ik mijn kinderen nooit meer zal zien.

Seks is heel belangrijk in een relatie. Als dat niet gaat, dan gaat er niks.

“We doen het goed, we hebben elkaar. Wij zijn overal doorheen gesparteld. Hoe? Door elkaar te aanvaarden zoals je bent. Door je best te doen. Door water bij de wijn te doen. Ik ben altijd afhankelijk geweest van mijn man, ik had zelf geen inkomen. Dus wat moet je dan doen? Problemen oplossen.

“De dag dat Camiel op pensioen moest, was de gelukkigste dag van mijn leven. Hij is nu twintig jaar thuis en dat zijn de twintig beste jaren van mijn leven geweest. Nu heb ik een sociaal leven, we kunnen eindelijk samen dingen doen.

“In de spiegel zie je jezelf anders dan op een foto. Als ik in de spiegel kijk, zie ik niet dat ik oud ben. In mijn hoofd voel ik me nog altijd jong. Maar stilaan begin ik mijn eigen beperkingen te aanvaarden. Dat ik niet meer kan gaan lijndansen, dat vind ik erg. Gaan fietsen gaat ook niet meer met die heupen en die knieën. Ook seks wordt minder evident.

“Seks is heel belangrijk in een relatie. Als dat niet gaat, dan gaat er niks. Het fijne is dat we nu meer tijd hebben. Alles kan maar niks moet. Op onze leeftijd en na al die jaren samen, weten we ook veel beter wat we wel of niet graag hebben. Ja, ik vind het leven met het ouder worden op alle vlakken steeds maar beter worden.’

Lees het verhaal van Leo & Simone, dat van Maria & Jan en dat van Tina & Herman.

Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Suzanna Knight is een illustrator en schrijver, woonachtig in Rotterdam. Overdag maakt ze de creatieve reclamewereld onveilig met haar copywriting skills, ’s avonds zit ze achter de tekentafel met een potlood en een potje Oost-Indische inkt. Ze luistert graag mensen af in de trein en verzamelt zielige plantjes.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer