nieuwsbrief
Asset 14

Een liefde lang (III)

In een korte serie vertellen oudere echtparen over hun herinneringen aan de liefde. Deze keer: Paula en Camiel.

Mail

Camiel (80) en Paula (78) zijn 58 jaar getrouwd. Camiel is veertig jaar ploegbaas in de Antwerpse haven geweest, Paula bleef thuis. Ze kregen twee kinderen. Sinds drie jaar wonen ze in een serviceflat; een paar straten van de buurt waar ze allebei opgroeiden.

Camiel:

“Ik zag haar voor het eerst bij ons thuis, op de bank. Ze was bij mijn moeder op bezoek om kleren te verstellen. Ik deed mijn legerdienst en had congé. Ik was de avond ervoor een stevige pot gaan pakken en was laat uit bed. Ik wist niet meer wie zij was, ik herkende haar totaal niet meer. Nochtans zijn wij familie: haar moeder was de nicht van mijn vader.

“Aan wat denkt een jongeman die net uit het leger komt? Het er eens goed van nemen, hè. Ik had haar meegevraagd om te gaan dansen, in de Firenze op ’t Coninckspleintje. Dat was de eerste keer dat zij in een café kwam.

“’t Coninckspleintje was toen nog heel anders; niet vol dronkenmannen en drugsdealers zoals nu. Och, er werd ook weleens gevochten, maar we liepen niet rond met een mes in onze zakken. Dat gebeurde vroeger niet. Het was wat boksen, meer niet.

“Hoe het begonnen is? Dat weet ik niet meer. Zij was niet mis, ik was niet mis; het was logisch dat wij op elkaar vielen. En trouwen? Dat was net zoals bij heel veel jonge mensen toen: als je niet uitkeek met wat je deed, was ’t koekenbak, en dan moest je wel trouwen!

'Ik zie u graag', dat hebben wij nog geen enkele keer tegen elkaar gezegd.

“Toen wij trouwden hadden wij helemaal niets. Ik kom uit een arm gezin, mijn vader had een been verloren op zijn werk in de dokken. Een auto hadden wij niet, wel een vélo. Daarmee fietste ik iedere dag naar de haven. Over de jaren heen hebben we alle spullen die we wilden bij elkaar gespaard. Wij hebben nooit iets op krediet gekocht. Dat maakt me erg trots.

“We hebben nooit ruzie gehad, hoewel Paula misschien wel redenen had om kwaad te worden. Ik was nooit thuis: het was nu eenmaal mijn job om na de shift nog een stevige pot te gaan pakken. Zij heeft dat aanvaard.

“‘Ik zie u graag’, dat hebben wij nog geen enkele keer tegen elkaar gezegd. Die jonge mensen die dat alle dagen tegen elkaar zeggen, dat begrijpen wij niet. Die twijfelen allemaal aan zichzelf. Wij weten dat we mekaar graag zien, we zijn toch getrouwd met elkaar? Ik heb me al die jaren nooit die vraag gesteld of ik Paula wel zou houden. Je hebt een huishouden, je werkt en de tijd gaat voort. Meer is er niet aan.”

Illustratie: Suzanna Knight.

Paula:

“Ik was achttien en hij was twintig. Hij was heel knap, met pikzwart Elvisachtig haar, met brylcreem achterover gekamd tot een envelopke vanachter. En dat legeruniform!

"Ik was nog nooit weggeweest. Hij kwam het vragen aan m’n grootouders, of ik mee mocht. Ik ben opgevoed door mijn grootouders, mijn moeder was veel te jong toen ze mij kreeg, ze wilde mij niet hebben. Mijn vader heb ik nooit gekend.

“Toen ik zwanger was, heeft Camiel aan mijn grootvader gevraagd: nonkel Charel, mogen wij trouwen? Ja, ja, trouwen jullie maar, zei die. Er werd niet al te veel spel van gemaakt. We zijn te voet naar het gemeentehuis gegaan in Berchem. Een auto hadden we niet - en daarbij; het was vlak bij huis. Ik was vier maanden ver, maar je zag er nog niks van.

“Het feest was bij mijn grootouders thuis. Er was niet veel volk: zijn ouders, mijn grootouders en tante Maria en nonkel Jos, die getuigen waren.
Mijn grootmoeder had konijn klaargemaakt en ’s avonds zijn we met de vrienden naar ’t café gegaan. Een van hen heeft de hele avond accordeon gespeeld.

“Camiel werkte altijd, ook op zondag, weken aan een stuk. Van twee uur 's middags tot tien uur 's avonds; altijd maar werken. En ik ben thuis gebleven. Ik deed alles zelf: naaien en breien en alles wat een huisvrouw doet. Ik had niet veel vriendinnen, ik was altijd alleen.
Ik maakte daar geen probleem van. Ik heb Camiel nooit gevraagd om thuis te blijven. Ik heb mijn plan getrokken. We hadden daar nu eenmaal voor gekozen en dan moet je daar mee leren leven.

“We hebben twee kinderen gekregen, een jongen en een meisje. Het eerste was een tweeling, maar eentje is gestorven: wiegendood. ‘Binnenstuip’, noemden ze dat vroeger. Tweeënhalf jaar later is er een dochter geboren. Maar we zien geen van onze kinderen nog. Door stomme omstandigheden, roddels, misverstanden. Ach. Ik wil er liever niet over praten. Maar het verdriet is nu achter de rug. Het heeft me meer dan tien jaar gekost, maar nu aanvaard ik dat ik mijn kinderen nooit meer zal zien.

Seks is heel belangrijk in een relatie. Als dat niet gaat, dan gaat er niks.

“We doen het goed, we hebben elkaar. Wij zijn overal doorheen gesparteld. Hoe? Door elkaar te aanvaarden zoals je bent. Door je best te doen. Door water bij de wijn te doen. Ik ben altijd afhankelijk geweest van mijn man, ik had zelf geen inkomen. Dus wat moet je dan doen? Problemen oplossen.

“De dag dat Camiel op pensioen moest, was de gelukkigste dag van mijn leven. Hij is nu twintig jaar thuis en dat zijn de twintig beste jaren van mijn leven geweest. Nu heb ik een sociaal leven, we kunnen eindelijk samen dingen doen.

“In de spiegel zie je jezelf anders dan op een foto. Als ik in de spiegel kijk, zie ik niet dat ik oud ben. In mijn hoofd voel ik me nog altijd jong. Maar stilaan begin ik mijn eigen beperkingen te aanvaarden. Dat ik niet meer kan gaan lijndansen, dat vind ik erg. Gaan fietsen gaat ook niet meer met die heupen en die knieën. Ook seks wordt minder evident.

“Seks is heel belangrijk in een relatie. Als dat niet gaat, dan gaat er niks. Het fijne is dat we nu meer tijd hebben. Alles kan maar niks moet. Op onze leeftijd en na al die jaren samen, weten we ook veel beter wat we wel of niet graag hebben. Ja, ik vind het leven met het ouder worden op alle vlakken steeds maar beter worden.’

Lees het verhaal van Leo & Simone, dat van Maria & Jan en dat van Tina & Herman.

Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Suzanna Knight is een illustrator en schrijver, woonachtig in Rotterdam. Overdag maakt ze de creatieve reclamewereld onveilig met haar copywriting skills, ’s avonds zit ze achter de tekentafel met een potlood en een potje Oost-Indische inkt. Ze luistert graag mensen af in de trein en verzamelt zielige plantjes.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

Alles vijf sterren: 15

Persoonlijke revoluties en opdringerige aansporingen

Deze week worden we blij van een eeuwenoude schoolkrant, een handig polsbandje en een kostuumdrama zoals we dat niet gewend zijn. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5