tickets
Asset 14

Een liefde lang (III)

In een korte serie vertellen oudere echtparen over hun herinneringen aan de liefde. Deze keer: Paula en Camiel.

Camiel (80) en Paula (78) zijn 58 jaar getrouwd. Camiel is veertig jaar ploegbaas in de Antwerpse haven geweest, Paula bleef thuis. Ze kregen twee kinderen. Sinds drie jaar wonen ze in een serviceflat; een paar straten van de buurt waar ze allebei opgroeiden.

Camiel:

“Ik zag haar voor het eerst bij ons thuis, op de bank. Ze was bij mijn moeder op bezoek om kleren te verstellen. Ik deed mijn legerdienst en had congé. Ik was de avond ervoor een stevige pot gaan pakken en was laat uit bed. Ik wist niet meer wie zij was, ik herkende haar totaal niet meer. Nochtans zijn wij familie: haar moeder was de nicht van mijn vader.

“Aan wat denkt een jongeman die net uit het leger komt? Het er eens goed van nemen, hè. Ik had haar meegevraagd om te gaan dansen, in de Firenze op ’t Coninckspleintje. Dat was de eerste keer dat zij in een café kwam.

“’t Coninckspleintje was toen nog heel anders; niet vol dronkenmannen en drugsdealers zoals nu. Och, er werd ook weleens gevochten, maar we liepen niet rond met een mes in onze zakken. Dat gebeurde vroeger niet. Het was wat boksen, meer niet.

“Hoe het begonnen is? Dat weet ik niet meer. Zij was niet mis, ik was niet mis; het was logisch dat wij op elkaar vielen. En trouwen? Dat was net zoals bij heel veel jonge mensen toen: als je niet uitkeek met wat je deed, was ’t koekenbak, en dan moest je wel trouwen!

'Ik zie u graag', dat hebben wij nog geen enkele keer tegen elkaar gezegd.

“Toen wij trouwden hadden wij helemaal niets. Ik kom uit een arm gezin, mijn vader had een been verloren op zijn werk in de dokken. Een auto hadden wij niet, wel een vélo. Daarmee fietste ik iedere dag naar de haven. Over de jaren heen hebben we alle spullen die we wilden bij elkaar gespaard. Wij hebben nooit iets op krediet gekocht. Dat maakt me erg trots.

“We hebben nooit ruzie gehad, hoewel Paula misschien wel redenen had om kwaad te worden. Ik was nooit thuis: het was nu eenmaal mijn job om na de shift nog een stevige pot te gaan pakken. Zij heeft dat aanvaard.

“‘Ik zie u graag’, dat hebben wij nog geen enkele keer tegen elkaar gezegd. Die jonge mensen die dat alle dagen tegen elkaar zeggen, dat begrijpen wij niet. Die twijfelen allemaal aan zichzelf. Wij weten dat we mekaar graag zien, we zijn toch getrouwd met elkaar? Ik heb me al die jaren nooit die vraag gesteld of ik Paula wel zou houden. Je hebt een huishouden, je werkt en de tijd gaat voort. Meer is er niet aan.”

Illustratie: Suzanna Knight.

Paula:

“Ik was achttien en hij was twintig. Hij was heel knap, met pikzwart Elvisachtig haar, met brylcreem achterover gekamd tot een envelopke vanachter. En dat legeruniform!

"Ik was nog nooit weggeweest. Hij kwam het vragen aan m’n grootouders, of ik mee mocht. Ik ben opgevoed door mijn grootouders, mijn moeder was veel te jong toen ze mij kreeg, ze wilde mij niet hebben. Mijn vader heb ik nooit gekend.

“Toen ik zwanger was, heeft Camiel aan mijn grootvader gevraagd: nonkel Charel, mogen wij trouwen? Ja, ja, trouwen jullie maar, zei die. Er werd niet al te veel spel van gemaakt. We zijn te voet naar het gemeentehuis gegaan in Berchem. Een auto hadden we niet - en daarbij; het was vlak bij huis. Ik was vier maanden ver, maar je zag er nog niks van.

“Het feest was bij mijn grootouders thuis. Er was niet veel volk: zijn ouders, mijn grootouders en tante Maria en nonkel Jos, die getuigen waren.
Mijn grootmoeder had konijn klaargemaakt en ’s avonds zijn we met de vrienden naar ’t café gegaan. Een van hen heeft de hele avond accordeon gespeeld.

“Camiel werkte altijd, ook op zondag, weken aan een stuk. Van twee uur 's middags tot tien uur 's avonds; altijd maar werken. En ik ben thuis gebleven. Ik deed alles zelf: naaien en breien en alles wat een huisvrouw doet. Ik had niet veel vriendinnen, ik was altijd alleen.
Ik maakte daar geen probleem van. Ik heb Camiel nooit gevraagd om thuis te blijven. Ik heb mijn plan getrokken. We hadden daar nu eenmaal voor gekozen en dan moet je daar mee leren leven.

“We hebben twee kinderen gekregen, een jongen en een meisje. Het eerste was een tweeling, maar eentje is gestorven: wiegendood. ‘Binnenstuip’, noemden ze dat vroeger. Tweeënhalf jaar later is er een dochter geboren. Maar we zien geen van onze kinderen nog. Door stomme omstandigheden, roddels, misverstanden. Ach. Ik wil er liever niet over praten. Maar het verdriet is nu achter de rug. Het heeft me meer dan tien jaar gekost, maar nu aanvaard ik dat ik mijn kinderen nooit meer zal zien.

Seks is heel belangrijk in een relatie. Als dat niet gaat, dan gaat er niks.

“We doen het goed, we hebben elkaar. Wij zijn overal doorheen gesparteld. Hoe? Door elkaar te aanvaarden zoals je bent. Door je best te doen. Door water bij de wijn te doen. Ik ben altijd afhankelijk geweest van mijn man, ik had zelf geen inkomen. Dus wat moet je dan doen? Problemen oplossen.

“De dag dat Camiel op pensioen moest, was de gelukkigste dag van mijn leven. Hij is nu twintig jaar thuis en dat zijn de twintig beste jaren van mijn leven geweest. Nu heb ik een sociaal leven, we kunnen eindelijk samen dingen doen.

“In de spiegel zie je jezelf anders dan op een foto. Als ik in de spiegel kijk, zie ik niet dat ik oud ben. In mijn hoofd voel ik me nog altijd jong. Maar stilaan begin ik mijn eigen beperkingen te aanvaarden. Dat ik niet meer kan gaan lijndansen, dat vind ik erg. Gaan fietsen gaat ook niet meer met die heupen en die knieën. Ook seks wordt minder evident.

“Seks is heel belangrijk in een relatie. Als dat niet gaat, dan gaat er niks. Het fijne is dat we nu meer tijd hebben. Alles kan maar niks moet. Op onze leeftijd en na al die jaren samen, weten we ook veel beter wat we wel of niet graag hebben. Ja, ik vind het leven met het ouder worden op alle vlakken steeds maar beter worden.’

Lees het verhaal van Leo & Simone, dat van Maria & Jan en dat van Tina & Herman.

Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Suzanna Knight is een illustrator en schrijver, woonachtig in Rotterdam. Overdag maakt ze de creatieve reclamewereld onveilig met haar copywriting skills, ’s avonds zit ze achter de tekentafel met een potlood en een potje Oost-Indische inkt. Ze luistert graag mensen af in de trein en verzamelt zielige plantjes.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan