Asset 14

Hoe ik Astral Weeks leerde luisteren

In de zachte, verdrietige nasleep van weer een korte liefdesgeschiedenis leert Timo Van Morrison waarderen.

1.

Ik was dertien en zat op een pingpongtafel in een grote tuin. Er was een klassenfeest gaande en naast mij zat een meisje. Het moet een van de eerste keren zijn geweest dat ik bier dronk. Het meisje dat naast mij zat is het nichtje van een klasgenoot en ik kende haar een beetje, omdat ik haar op msn had. We zaten die avond lang naast elkaar en we praatten, ik weet niet meer waarover. Op een gegeven moment kwam er een ander meisje, met veel make-up, voor ons staan. Ze wiebelde een beetje. Ik weet niet of het de alcohol was of iets anders. Ze vroeg: “En, zijn jullie een stelletje?” Wij keken naar de grond, weg van elkaar. De volgende dag had ik spijt, dat ik niets had gedaan wat ertoe kon leiden dat het verkering zou worden, of hoe ik dat toen ook noemde.

Een aantal jaar later: ik was zestien en zat in de bus terug naar het huisjespark in Limburg waar we met school een week lang op excursie waren. We hadden die dag een stuk gewandeld door de Ardennen. Een groep vrienden en ik, pratend, muziek spelend uit krakkemikkige telefoons. Die week leerde ik een meisje kennen dat niet lang daarvoor bij ons op school was gekomen. Ik had haar, vanwege de groepsindeling, de hele dag niet gezien. In de bus terug keek ik naar buiten, naar het donker, en ik voelde mijn hart in mijn keel bonzen en besefte na enige tijd dat het door haar kwam.

Die week werd het niks (tussen haar en mij althans, zij ging met een ander). Toen kwam een lange zomer waarin ik haar nauwelijks zag. Nadat het schooljaar was begonnen gingen we weer vaker met elkaar om. Op een avond ging ik met haar mee naar een klassiek concert in De Doelen ter gelegenheid van haar vaders verjaardag. Daarna aten we in een duur restaurant en was ik zo zenuwachtig dat ik zeker zes keer naar de wc ben gegaan. Die nacht vertelde ik haar, toen we samen ergens wat waren gaan drinken, wat ik voelde. Zij antwoordde: “Ik had het idee dat we vrienden waren.”

Niet lang daarvoor had ik tijdens een spijbelochtend bij een klein platenzaakje achter Rotterdam Centraal drie LP’s van Leonard Cohen gekocht. Of eigenlijk twee, want in één hoes zat het verkeerde vinyl – 28 International Top Songs. Toen ik die avond thuiskwam, zette ik zijn eerste album op en luisterde naar de machtige, mysterieuze en onbereikbare vrouwen die hij beschreef. De zin ‘Lost among the subway crowds / I tried to catch your eye’ in Stories of the Street deed mij denken aan de verhalen van Nescio. In Dichtertje schreef hij: ‘Maar er kwam nooit wat van, want als je een dichtertje bent, dan loopen de mooiste meisjes altijd aan den overkant van de gracht.’ Zo zag ik mijn leven in die tijd maar al te graag.

Illustratie: Josse Blase.

2.

Ik moet een jaar of veertien zijn geweest toen mijn vader Van Morrisons Astral Weeks voor het eerst aan mij liet horen. Het deed me weinig – die afgeknepen nasale stem, dat richtingloze. In de jaren erna luisterde ik er vaker naar en telkens voelde ik een afstand die niet te overbruggen leek. Er zat iets ongrijpbaars in, als een geheim dat ik nog niet had ontrafeld. Ik had geen idee waar hij over zong. Maar door de manier waarop mijn vader erover praatte, die duidelijk maakte dat het album ergens in zijn leven een onuitwisbare indruk had gemaakt, bleef de plaat tot de verbeelding spreken.

Toch verloor ik in de jaren erna Astral Weeks uit het oog. Mijn middelbareschooltijd heeft een andere geluidsband gekregen, waar het gemis dat Van Morrison bezong nooit bij is gaan horen. Muziek kleurde mijn herinneringen, door momenten van vriendschap, momenten van eenzaamheid en momenten van verlangen. Maar zelden speelde nostalgie, het gevoel je te willen vastklampen aan dingen die voorbijgaan, een rol. De meisjes waarmee ik de eerste keren zoende vergat ik vaak snel. Tot de meisjes die ik leuk vond kon ik geen toenadering vinden. Ik had nog nooit iemand gemist.

Toen ik begon met studeren was de platenbak van mijn vader, die de basis had gevormd voor mijn muzieksmaak, steeds minder relevant geworden. Ik had mij op hiphop gestort, ik ging naar dj’s die experimentele elektronische muziek draaide en begon hitparadepop weer te waarderen. Naar klassieke rockalbums luisterde ik eigenlijk nauwelijks meer, en dus ook niet naar Astral Weeks.

3.

Op een maandagmiddag in juli kwam ik terug van een weekend in Antwerpen. Zaterdag was er een verjaardag van een vriend geweest, daarna bleef ik met een aantal anderen slapen. ’s Nachts aten we samen en spraken we over dingen waar je normaal niet over spreekt. Een maand daarvoor was het uitgegaan met het eerste meisje in mijn leven dat niet aan de overkant van de gracht liep. In de maand daarop dacht ik onophoudelijk aan haar, miste ik wat we gedeeld hadden en hoopte ik dat het weer goed zou komen. Toen ik na dat weekend vanaf het station naar huis fietste zag ik haar lopen. Thuisgekomen lag ik op bed, met de deur open vanwege de warmte, en voelde ik me hulpeloos omdat het niet lukte mijn gevoelens een andere kant op te sturen. Op zoek naar muziek scrollde ik door mijn bestanden, zette zonder al te veel nadenken Astral Weeks op en werd overdonderd.

In het nummer Cyprus Avenue zingt Van Morrison: ‘My tongue gets tied / Everytime I try to speak / And my inside shakes just like a leaf on a tree’. Het gevoel alles te willen zeggen, tegelijkertijd voelen dat het zinloos is, omdat er iets kapot gegaan is, dat niet meer terugkomt en dat alle herinneringen daardoor barsten vertonen. Ooit zag ik een Wintergasten-aflevering met Antony (van The Johnsons) waarin hij vertelde dat Nirvana’s muziek een emotie uitdrukte die zijn gevoelens spiegelde, en dat hij in de jaren daarna in de popmuziek een schreeuw van die intensiteit miste. Op die middag in juli vond ik in Astral Weeks zo’n schreeuw. Niet eerder voelde ik me zo gevangen in het heden.

Nu, bijna twee jaar later, heeft Astral Weeks zich langzaam in mijn leven genesteld. Voor ik bedacht dit stuk te schrijven lag ik op bed, in de zachte, verdrietige nasleep van weer een korte liefdesgeschiedenis. Het raam was open en de vroege lentezon kwam naar binnen en ik keek naar de bomen en zag dat ze knoppen kregen. Astral Weeks stond op, ‘Sweet Thing’, en ik dacht aan die dag in juli twee jaar geleden, en hoe ik toen op ditzelfde bed lag. Ik dacht ook aan mijn vader, aan het ongrijpbare dat de plaat ooit had, en dat nu verdwenen is, omdat mijn eigen ervaringen de muziek hebben veranderd.

Timo Koren (1992) is student sociologie en schrijft daarnaast voor (onder andere) State Magazine.

Mail

Josse Blase is een illustrator, afgestudeerd aan de Hogeschool van Kunsten in Utrecht. Zijn stijl kenmerkt zich in humor, kleur, speelsheid en een groot gevoel voor detail.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Column: Weten of je ooit moeder wil worden

Weten of je ooit moeder wil worden

Eva wordt geconfronteerd met de beruchte wel-of-geen-kinderen-vraag en zet de voor- en nadelen tegenover elkaar. Lees meer

Vrees de cocon niet: ze is nog warm

Vrees de cocon niet

Nu de feestjes voorzichtig weer op gang komen, beseft Rijk Kistemaker hoeveel hij níet heeft gemist. Gestrand tussen veganistische sneakers en gesprekken over Jeff Bezos verzint hij voor zichzelf een stiller leven. Een tip over verlangen naar lauwe thee en warme cocons. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 51

Wees jezelf, ook achter glittercoulissen

Deze week worden onze redacteurs blij van authenticiteit, een nieuw boek van een favoriete schrijver en glitter. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren! 1

Hard//hoofd zoekt eindredacteuren!

Hard//hoofd is op zoek naar scherpzinnige eindredacteuren (fictie/non-fictie) die ons tijdschrift structureel willen komen versterken. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Steek die maar in je zak!

Steek die maar in je zak!

Deze week worden onze redacteurs blij van enthousiaste opstekers (op gepast volume), kunst in je broekzak en een wisselaccount op Twitter. Lees meer

De maakbare mens

De maakbare mens

Zijn mensen net als machines? Het bezoek van een monteur laat Marthe van Bronkhorst nadenken over haar eigen bedrading. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

tot de zon onder gaat / de kleine dingen

In de gedichten van Nora van Arkel spoelen herinneringen aan en wordt er lego in de sloot gegooid. 'Alsof een eindeloze hoeveelheid tijd zich voor me uitstrekte / loom achterover ging liggen totdat het hele /landschap tijd was geworden'. Lees meer

(Geen onderwerp)

(geen onderwerp)

Vijf huisgenoten proberen via e-mails in contact te blijven over hun huis dat steeds viezer wordt. Lees meer

Column: Tot op het bot

Tot op het bot

Een oude brief van een vriendin voert Eva terug naar een periode waarin het wat minder lekker met haar ging. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer