Asset 14

Nescio

Welkom bij Mees Leest! Een rubriek waarin Mees een poging doet haar boekenkast te analyseren en de ongelezen exemplaren tracht door te ploeteren. Een eenmansboekenclub, met verhalen uit en over de werken die al dan niet per ongeluk op haar planken zijn terechtgekomen. Deze week aflevering 1:

Nescio – Verzameld proza en nagelaten werk of Hoe ik moest grienen om een rupsje dat over de weg kroop

The two greatest things to come from Dutch culture are Van Kooten en de Bie, and Nescio”, zei mijn (Amerikaanse) vader ooit grappend. In zijn imposante bibliotheek staan inderdaad vrij weinig Nederlandse boeken, maar Nescio prijkt op een prominente plaats. Ooit plukte ik het Natuurdagboek uit de kast, en begon willekeurige bladzijden te lezen. Mijn eerste kennismaking met Nescio was er een met een mijmerende oude man, die wandelingen en fietstochten maakte. Het was kenmerkend voor zijn stijl: beeldende observaties van de natuur, beknopt opgeschreven in heldere taal. Voor een melancholicus als ik een lust om te lezen. Op de een of andere manier greep het me bij de keel hoe hij de boot naar Stavoren beschreef, of de lichtval van de middagzon op het riet. Door Natuurdagboek ben ik meer dan ooit de lucht gaan observeren. Gister nog stond ik op de pont naar Amsterdam-Noord en wilde ik mijn kauwgomkauwende scooterbuurvrouw aan haar Nickelsonjas trekken: “Moet je die wolk toch eens zien daarboven!” Ik durfde niet.

Hoe kom ik eigenlijk aan dit boek?

Ondanks mijn liefde voor het Natuurdagboek had ik tot op heden niets van zijn proza gelezen, en ik was niet de enige. Niet lang geleden vertelde een vriendin mij hoe ze die dag wakker was geschrokken, in één ruk overeind zat, en had gedacht: “Waarom heb ik nog nooit De Uitvreter gelezen?” Hierna was ze als een bezetene naar de boekhandel gejakkerd, en daar zat ze tegenover mij, met het boek op tafel tussen ons in. Nog geen uur later stond ook ik op het Spui met het verzameld proza gelukzalig tegen mijn borst gedrukt. Soms voelt de aankoop van een boek beter dan de aankoop van een nieuw paar hakken. Ik deed een poging het in mijn handtas te proppen, maar zoals wel vaker met gebundelde oeuvres: het was te groot om zo mee te kunnen nemen, en zo belandde ook dit boek ongelezen in de kast. Tot het vorige week in mijn inmiddels iets grotere handtas weer overal mee naartoe mocht.

En, hoe was het?

Bij het openslaan stond hij daar, op de eerste pagina van De Uitvreter. De koning der openingszinnen. Zeg tegen iemand dat je Nescio leest en daar gaan ze, aanvankelijk bulderend, dan struikelend, en vervolgens met een zucht van opluchting: “BEHALVE DEN MAN, die de Sarphatistraat de meest wonderlijke… Nee wacht. Behalve den wonderlijke kerel… Nee wacht. Behalve den man, die de Sarphatistraat de mooiste plek van Nederland – of nee, het was Europa – vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter.” Fantastisch. Vrijwel elke dag fiets ik door de Sarphatistraat en denk ik aan deze zin (en aan de hoofdpersoon uit Wolkers’ Brandende Liefde, die hier woont) als ik onder de enorme lindebomen rijd. Als inwoner van Amsterdam-Oost is het sowieso een genot om Nescio te lezen, want de buurt komt herhaaldelijk terug. De titaantjes hangen tegen het hek van het Oosterpark, of op de Ringdijk, toen nog omgeven door weiland. Het is interessant om te lezen hoe veel er in honderd jaar is veranderd, en hoe weinig. Uitvreters kennen we allemaal nog steeds, en jonge mensen geloven immer dat ze op een dag uit zullen breken en de wereld zullen veroveren.

Wat was het mooiste stuk?

Tegen het eind van deze verzameling, in het hoofdstuk Fullesies (vuilnisjes) staat een kort stukje met de titel ‘Feeën’. Fragmenten hieruit zijn ook terug te vinden in het Natuurdagboek, bij januari 1947. Toch weer dat dagboek.

"De plassen lagen nog toegevroren en er kroop een rupsje dwars over den weg (16 Januari). Tusschen Loenersloot en Vreeland zag de wereld er heel nieuw uit, boomen en boerderijen en dat kerkje daar en ook Vreeland waren pas weer opgezet voor het nieuwe seizoen. In het Noorden stond die hooge, witte fabriek van Sluis in Weespercarspel erg wit en erg ver aan den wazigen einder. De lammetjes waren er nog niet in, maar in de Vecht was water en zon en de brug lag er al weer net zoo.

Zoo stil en zoo ruim. En daar liep ik alleen. Ik liep er weer. De wereld was om mij heen en ik was de wereld vergeten. Er waren gelukkig geen fanfarecorpsen en burgemeesters met hooge hoeden en geen meisjes met boeketten in hun hand en bloemen in hun haar. Wel, in de bus naar Hilversum, twee starende en fluitende jongetjes, naast elkaar op één bank, met misdadigersoren. Terug in de wereld."

Het hele verhaal liepen de waterlanders onophoudelijk over mijn wangen van ontroering, maar van de laatste zin moest ik opeens lachen van geluk: "P.S. M’n dochter zegt: ‘Zoo praatti nou altijd.’"

En wie staan er eigenlijk naast?

The Art of Fielding - Chad Harbach
Hoewel ik een dappere poging heb gedaan deze bestseller door te spitten, strandde ik al vrij snel door de talrijke sportverwijzingen. Misschien was het toch geen echt dappere poging, bij nader inzien.

East of Eden - John Steinbeck
Een fantastisch boek dat ik ooit verveeld begon te lezen bij een toenmalige minnaar terwijl ik op hem zat te wachten. Help me herinneren dat ik het aan hem teruggeef, de naam van zijn vader staat er nota bene in geschreven, ik heb echt geen enkel recht om dit hier op de plank te hebben staan.

The Portable Dorothy Parker
Dorothy Parker is mijn held. Erg portable is dit boek trouwens niet bepaald te noemen, mijn MacBook weegt nog minder.

-

Kijk uit naar de volgende aflevering van Mees leest:
Tom Feiling - The Candy Machine: How Cocaine took over the World
of Waarom iemand het een goed idee vond dit mij te schenken

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Niet

Niet

'Naarmate die vakantie vorderde, begon ik die ‘niet’ te bezien in het licht van een oude angst die soms omhoogkomt. Wanneer namelijk mijn vriendin zei: ‘dat is een lantaarnpaal’ en ik zei ‘niet’, begon ik me af te vragen of we inderdaad wel dezelfde lantaarnpaal zagen.' In deze column schrijft Anne Schepers over het woord 'niet' en de gevolgen die het kan hebben voor een discussie. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Links, wees niet zo bang om hypocriet te zijn

Mijn week met morele ambitie: wat ik leerde ondanks Rutger Bregman

Marthe van Bronkhorst probeerde morele ambitie een week uit en leerde ervan - ondanks Rutger Bregman. Lees meer

Vacature Lid Raad van Toezicht

Vacature Lid Raad van Toezicht

Hard//hoofd wil per 1 juni de driekoppige Raad van Toezicht uitbreiden met twee nieuwe leden waaronder een voorzitter. Mocht je willen reageren dan ontvangen wij graag voor 1 mei een reactie. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer