“Ik val trouwens bij opera sowieso altijd in slaap, ongeacht of ik het mooi, interessant of ontroerend vind; wellicht dat dat iets te maken heeft met die comfortabele rode stoelen en het gedimde licht - halverwege een opera zit ik mezelf dan ook altijd driftig te knijpen."" /> “Ik val trouwens bij opera sowieso altijd in slaap, ongeacht of ik het mooi, interessant of ontroerend vind; wellicht dat dat iets te maken heeft met die comfortabele rode stoelen en het gedimde licht - halverwege een opera zit ik mezelf dan ook altijd driftig te knijpen."" />
Asset 14

Luisteren

Ik ben een slechte luisteraar. Dat is een verdomd lastige eigenschap voor een musicoloog, want je kan maar één ding met muziek: er naar luisteren. Er komt hier en daar natuurlijk ook wel wat kijken, voelen en wie weet zelfs ruiken aan te pas, maar het is toch hoofdzakelijk luisteren. Grootste probleem is mijn ongeduldige aard; ik heb een nogal korte concentratiespanne. Het gemiddelde popliedje kan ik nog wel aan, maar het uitzitten van een Wagneropera is me nog nooit gelukt. Ik val trouwens bij opera sowieso altijd in slaap, ongeacht of ik het mooi, interessant of ontroerend vind; wellicht dat dat iets te maken heeft met die comfortabele rode stoelen en het gedimde licht - halverwege een opera zit ik mezelf dan ook altijd driftig te knijpen. Maar dit terzijde.

Je zou dus haast kunnen zeggen dat ik een muziekliefhebber met een handicap ben. Mijn korte concentratiespanne staat regelmatig in de weg van mijn behoefte ergens echt goed naar te luisteren. En voor het doorgronden van sommige muziek – tot op zekere hoogte alle muziek, maar er zijn natuurlijk makkelijk en minder makkelijk behapbare voorbeelden – is echt goed luisteren toch zeker een basisvoorwaarde. Daar komt bij dat ik van mening ben dat je je nooit genoeg open kan stellen voor ongrijpbare, ontoegankelijke, vreemde muziek. En om muziek die je niet kent te leren kennen, te ondergaan, moet je luisteren. Het is natuurlijk vreemd: als het me zo moeilijk af gaat, zou je wellicht verwachten dat ik er ook geen zin in zou hebben of hoofdzakelijk naar Frans Bauer en Kool and the Gang zou luisteren. Niets is minder waar.

Nu is het heden ten dage makkelijk om te allen tijde muziek te luisteren. Terwijl ik dit stuk schrijf, heb ik een koptelefoon met muziek op. Op de fiets, in de trein, op het werk: idem. Maar het valt niet te ontkennen dat het schrijven van een stukje, het fietsen door de stad, het lezen van een boek of om het even welke bezigheid dan ook onherroepelijk in de weg staat van het echte luisteren. Alhoewel er mensen zijn die anders beweren – dezelfde mensen die menen dat het maar eens afgelopen moet zijn met die onzin van “stil zijn tijdens klassieke concerten,” en die multitasken tot een hogere kunst hebben verheven – kan je niet geconcentreerd naar muziek luisteren en tegelijkertijd iets anders doen. De muziek, ongeacht welke, degradeert dan onherroepelijk tot geluidsbehang. Bij sommige muziek gebeurt dat natuurlijk sneller en makkelijker dan bij andere (probeer bijvoorbeeld eens een CD van noiseartiest Merzbow op vol volume op te zetten en tegelijkertijd überhaupt een gedachte te hebben), maar feit blijft: muziek luisteren valt in laatste instantie niet te combineren met iets anders. Ieder die het tegendeel beweert heeft het nooit echt geprobeerd.

Ik dus wel. Zeker zeventig procent van mijn muziekconsumptie gebeurt al smokkelend tijdens andere bezigheden, maar omdat ik mij bewust ben van de noodzaak om actief te luisteren, dwing ik mijzelf ertoe hier met enige regelmaat aan te voldoen; thuis, in de trein of in de concertzaal. Door het, tegen mijn onrustige natuur in, goed luisteren – een constant gevecht tegen het eigen zitvlees – wordt de luisterervaring actiever, bewuster en de muziek minder vanzelfsprekend. Zo verwordt mijn handicap dus eigenlijk tot een voordeel: omdat ik normaliter overal met een half oor naar luister, maar daarmee niet tevreden kan zijn, dwing ik mijzelf mij af en toe vast te pinnen in een stoel en te luisteren, want je kan nog zo muziekwetenschap gestudeerd hebben, of je al jaren in muziek hebben verdiept, uiteindelijk ben ik niet anders dan ieder ander. Om muziek te begrijpen, moet je er naar luisteren. Dat kan bijna iedereen, maar je moet het wel willen.

Mail

Melle Kromhout

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer