tickets
Asset 14

Een koeienmaag om in te verdwalen

Marian Cousijn ontdekt fascinerende verbanden tussen de tentoonstelling en het atelier (waar ze een beetje verliefd op wordt) van Lotte Nijhof.

Onlangs vond de tentoonstelling Without Support Shells van Lotte Nijhof plaats in de nieuwe kunstruimte Diderot13d, verstopt in een woonwijk diep in Amsterdam Nieuw-West. Lotte studeerde af aan de Rietveld Academie en runt sinds twee jaar haar eigen mallenmakerij, iets wat ze combineert met het maken van eigen werk.

Foto: Lotte Nijhof

Ondanks het algemene verbod op het woord ‘mooi’ aan de Rietveld, was Lottes werk ook in die periode al supermooi: ze maakte verfijnde balpentekeningen van huidachtige structuren vol lijntjes, nerven, plooien en onregelmatigheden zoals littekens en botjes, die van onder het oppervlak tegen de huid drukken. Later onderzocht ze hetzelfde thema door verschillende objecten met een laagje minutieus bewerkte bijenwas te bekleden, en ze zo een nieuwe huid te geven.

Lottes werk doet denken aan ontzettend scherpe foto's die zo ver zijn ingezoomd dat je alle poriën, rimpeltjes, bultjes en andere viezige details ziet die je normaal liever niet wilt zien. Maar doordat deze details zo mooi en geraffineerd worden weergegeven, ontstaat er juist een interessante spanning tussen aantrekken en afstoten, tussen gruwelen en je vergapen aan schoonheid.

Without Support Shells

De fascinatie met huidweefsels en organische structuren is in de tentoonstelling duidelijk zichtbaar. Op de vloer van de expositieruimte ligt een plat ding dat eruitziet als een nat stuk textiel. Van dichtbij bekeken ontdek je in de plooien allerlei verschillende soorten structuren, zoals een deel dat op een hoogpolig tapijt lijkt en uitstulpingen die aan een honingraat doen denken.

Het fascinerende object blijkt een afgietsel te zijn van een koeienmaag. Het maken ervan was nogal een vies werk; de maag stonk vreselijk en de half verteerde etensresten moesten er nog worden uitgehaald. Maar het resultaat is prachtig: de binnenkant van het orgaan is intrigerend, als een landschap waarin je blik kan verdwalen.

Foto: Lotte Nijhof

Op een grote tafel ligt het werk opgebaard waar de tentoonstelling naar is vernoemd: Without Support Shells. Het is een afdruk van Lottes eigen lichaam in melkachtig wit, half doorschijnend materiaal. Normaal gesproken gebruik je steunkappen wanneer je ergens een mal van maakt, zodat het flexibele materiaal tijdens het proces zijn volume behoudt. Die kappen zijn bij het maken van dit werk weggelaten, zodat de vormen slap in elkaar zijn gezakt en het lichaam een gesmolten uiterlijk heeft gekregen. Van dichtbij zie je alle lijntjes en plooitjes in het huidoppervlak. Vooral de afgietsels van de voeten zijn prachtig, maar ook het gezicht is goed gelukt. Door de restjes mascara en minuscule haartjes die in het proces zijn meegekomen raak je er sterk van bewust dat het een afdruk is van een echt lichaam. Het is mooi maar tegelijkertijd een beetje creepy; een soort stoffelijk overschot dat doet denken aan de eeuwenoude traditie van de dodenmaskers die worden gecreëerd door een afdruk te maken van het gezicht van de overledene.

Foto: Lotte Nijhof

Dan hangt er nog een tot op de draad versleten hemd vol vlekken, gaatjes en verkleuringen. Het is een readymade en was van Lottes vader, die het droeg tijdens zijn werk als bronsgieter. Net als bij een huid zijn er allerlei sporen in te zien, waardoor de stof delicaat, fragiel en bijna doorschijnend is geworden.

Foto: Lotte Nijhof

De ervaring die Lotte opdeed in de bronsgieterij van haar ouders, haar eigen bedrijf – waar ze mallen maakt voor de sculpturen van andere kunstenaars – en haar autonome werk: het is allemaal op een vanzelfsprekende manier met elkaar verweven.

Waar andere jonge kunstenaars vaak worstelen met de balans tussen geld verdienen en autonoom werk maken, lijkt het er bij Lotte op dat ze door het maken van mallen voor andere kunstenaars haar eigen kunstpraktijk juist kan verrijken en verdiepen. Aan de werken bij Diderot13d is duidelijk de ervaring zichtbaar met het technische proces en de metamorfose van positief naar negatief en weer terug.

Het atelier

Het is dan ook heel interessant om rond te kijken in Lottes atelier en werkplaats, waar ze zowel de mallen als eigen werk maakt. Deze ruimte is net een rariteitenkabinet en precies het tegenovergestelde van de lege, geconcentreerde tentoonstellingsruimte. Zo staan overal vreemde voorwerpen uitgestald: kunstwerken, materiaalexperimenten en sculpturen in verschillende stadia. De ruimte is gevuld met stellingkasten vol gereedschap, zakken gips, bakjes was, kwasten in allerlei vormen en maten, siliconenspul in felle kleuren, een bronzen afgietsel van een hart, een grofgesneden houten Jezusbeeld, doorzichtige schapenhersenen van epoxy, een krantenfoto van een lichaam onder het puin van een ingestorte textielfabriek, een plaatje van de lijkwade van Jezus Christus, een mysterieuze exotische plant. In een glazen kastje liggen roze afgietsels van fossielen met glitters naast bronzen botjes en een anatomische pop en aan een andere kast hangt de tentakel van een octopus.

Foto: Marian Cousijn

In het atelier is ook de oorsprong van de tentoonstelling terug te vinden. In een hoek ontdek ik een hele stapel afgietselexperimenten voor het werk Without Support Shells. Aan de muur hangen foto’s van dodenmaskers en een gigantische fotocollage gebaseerd op het hemdje dat ook in de tentoonstelling zit; onder de tafel ligt als een luguber vloerkleedje een ander afgietsel van de koeienmaag.

Zoals wel vaker in kunstenaarsateliers lijkt alles precies te kloppen, ondanks de aanvankelijke indruk van totale chaos. Na een tijdje om je heen kijken ontdek je een structuur, zie je dat er onderzoek wordt gedaan, alleen niet op de rationele manier die je gewend bent. De krantenfoto’s aan de muur, de willekeurig ogende maar zorgvuldig gekozen ordening van afbeeldingen en objecten: er zit een intuïtieve samenhang in die niet precies valt beschrijven, maar die wel eindeloos fascineert.

Foto: Marian Cousijn

Lottes atelier is als een visueel achtergrondverhaal bij haar werk. Door om je heen te kijken ontdek je inspiratiebronnen, artistieke processen en verbanden, en leer je over het werk zonder dat de kunstenaar veel uit hoeft te leggen. Voor je ogen ontvouwt zich het onderzoek naar materialen en de fascinatie met de buitenkant en binnenkant van lichamen.

Precies naast het stapeltje afdrukken van Lottes gezicht ligt een afgietsel van een stel hersenen in hetzelfde materiaal. Het beeld dat dit oproept, is zo raar nog niet: in dit atelier is het net alsof je een kijkje neemt in het hoofd van de kunstenaar.

--

Marian Cousijn rondde onlangs de studie Museumconservator af. Ze is werkzaam bij Upstream Gallery en schrijft regelmatig over hedendaagse kunst voor o.a. De Correspondent.

Mail

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan