Asset 14

Land of the Free

Bijna niets kan de Amerikanen aan het twijfelen brengen over het recht om wapens te dragen. Maar een slachtpartij waarbij twintig nietsvermoedende kleutertjes het leven laten, zet zelfs de meest geharde wapenliefhebbers aan het denken. Esther Wertwijn schetst vanuit Amerika de verwarde gevoelens over het bloedbad in Newton. En duikt in de geschiedenis: waarom is het land toch zo hardleers?

Geen Westers land worstelt zo met zijn vrijheid als de Verenigde Staten van Amerika. Bevangen door een vrijheidsbeleving waarin het individu centraal staat, gedraagt een groot deel van de mensen in Amerika zich uiterst schizofreen wanneer juist deze vrijheid anderen het leven kost.

Amerika is weer in rouw gedompeld, net als na de schietpartij deze zomer in een bioscoop in Colorado. En er gebeurt hetzelfde als na de massale schietincidenten op Columbine High School in 1999 en Virginia Tech in 2007. De ene helft van de Amerikaanse samenleving probeert de andere helft van zijn gelijk te overtuigen.

Voldoende gechoqueerd?

De ongebreidelde aanwezigheid van wapens in de Amerikaanse samenleving kan niet debet zijn, zo stelt zeker een derde van de Amerikanen, aan het drama dat zich afgelopen week in Newton voltrok. Het is immers de schutter die de morele plicht heeft verantwoordelijk met een wapen om te gaan. Maar wat als een kind het wapen van zijn ouders te pakken krijgt? Het debat over een verdere regulering van wapenbezit laait weer op. Misschien dat Amerika deze keer voldoende gechoqueerd is om daad bij woord te voegen.

Om een daadwerkelijke mentaliteitsverandering teweeg te brengen, zal de Amerikaanse identiteit opnieuw gerangschikt moeten worden door een herwaardering van het vrijheidsideaal. Een ideaal dat terug te voeren is tot de Onafhankelijkheidsstrijd in de achttiende eeuw.

Om een daadwerkelijke mentaliteitsverandering teweeg te brengen, zal de Amerikaanse identiteit opnieuw gerangschikt moeten worden

In de jaren vlak na onafhankelijkheidsstrijd bestond er een samenwerkingsverband tussen de dertien voormalige koloniën, die op grond van ‘The Articles of Confederation’ tezamen de nieuwe Verenigde Staten van Amerika vormden. Deze staten waren geheel soeverein. In een nieuwe versie van dit verdrag, enkele jaren later opgesteld door George Washington en James Madison, werd deze soevereiniteit ingeperkt ten voordele van de overkoepelende federale regering. Net onder het juk van Engeland vandaan waren vele Amerikanen allergisch voor het idee van een al te machtige, centrale regering. Verschillende anti-federalistische protesten maakten een onmiddellijke invoering van het vernieuwde verdrag onmogelijk.

Om tegemoet te komen aan de kritiek deed Madison water bij de wijn en beloofde een Bill of Rights op te stellen, waarin de grondvrijheden van de inwoners van de jonge staat vastgelegd zouden worden. De Bill of Rights bestond uit tien amendementen die onder andere de vrijheid van meningsuiting, vrijheid van religie, en ook het recht op zelfverdediging garandeerde.

Iedere blanke, mannelijke burger

In het tweede amendement, waar nu zoveel om te doen is, werd bepaald dat iedere blanke, mannelijke burger het recht heeft een wapen te bezitten. Dat was niet met het oog op individuele zelfverdediging, maar gaf individuen het recht om zichzelf te verenigen in milities. Deze milities zouden dan weer tot nationale garde kunnen worden samengevoegd.

In de eerste instantie was deze bepaling gericht tegen het in Amerikaanse ogen agressieve Europa. Natuurlijk kon men zich ook op het amendement beroepen wanneer er sprake was van opstandige indianen of slaven, maar daar wil ik nu niet verder op ingaan. Het doel was, in ieder geval, de veiligheid van de staat te bevorderen, en niet de verspreiding van wapens onder de bevolking.

In 1886 werd de macht van de individuele staten nog verder uitgebreid. Het hooggerechtshof bepaalde dat de eindverantwoordelijkheid over de regulering van vuurwapens en milities uit handen van de federale overheid moest blijven.

‘Vrijheid’ is de kern van de Amerikaanse politieke én individuele identiteit. Inperking is anti-Amerikaans.

Meer dan een eeuw later is er weinig veranderd. De wapenwetten zijn nog steeds per staat geregeld, onafhankelijk van federale richtlijnen. De statelijke en gemeentelijke politieafdelingen zijn bijvoorbeeld niet verplicht de federale wapenwet na te leven. Ook zien veel Amerikanen de overheid nog steeds als een bemoeial die niet moet tornen aan de rechten en vrijheden van haar burgers. De in de Bill of Rights geformuleerde vrijheden worden te pas en te onpas aangehaald om bepalingen van bovenaf af te weren. Neem de commotie die ontstond rondom Obamacare. Vele opiniestukken zijn inmiddels verschenen waarin gesteld wordt dat Obama’s gezondheidswet een poging is de macht in het land in handen te krijgen. De wet is volgens tegenstanders onconstitutioneel, omdat de federale overheid de in de grondwet vastgelegde vrijheid van het individu met voeten treedt.

Nu is het grote probleem dat dit vrijheidsideaal, dat vele Amerikanen actief uitdragen – denk aan het zingen van het volkslied, iedere dag op school - gemakkelijk te manipuleren is voor politiek gewin. ‘Vrijheid’ is de kern van de Amerikaanse politieke én individuele identiteit. Iedere beperking hiervan kan gemakkelijk worden aangevallen als zijnde anti-Amerikaans. Self-governance is het devies en als je vrijheid je lief is, houd je de overheid op afstand

Geschreven én ongeschreven regels

Wat de moderne anti-federalisten echter vergeten, is dat moreel verantwoordelijk gedrag juist het product is van ongeschreven én geschreven omgangsregels. In zaken die in ieders belang zijn, is het doorgaans de overheid die besluit wat toegestaan is en wat niet. Voor een goed geoliede samenleving moet er een instantie zijn die het gedrag van de leden van die samenleving in bepaalde banen leidt. Ik wil hier niet mee zeggen dat eenieder die kritiek levert op de bemoeienis van de overheid per definitie een domme, amorele idioot is. Maar de reflexmatige reactie van waaruit een groot deel van de Amerikanen reageert, maakt het moeilijk een dialoog aan te gaan.

Pas als de realiteit zich onherroepelijk opdringt zal men wellicht meer bereid zijn de in de grondwet vastgelegde idealen aan te passen. Niemand wil immers dat vrijheid betekent dat inbrekers vrij kunnen inbreken, dat farmaceutische bedrijven vrij schadelijke medicijnen op de markt kunnen brengen of dat pistolen vrij gebruikt worden omdat ze in de eerste plaats gekocht zijn om de vrijheid te beschermen.

De gelijkstelling van wapenbezit en vrijheid, gepaard met een oppervlakkige interpretatie van de zeer gedateerde formulering van het tweede amendement, laat het huidige Amerika in een moreel limbo achter. Het tweede amendement laat te veel ruimte over voor interpretatie - de gevolgen daarvan moge duidelijk zijn - maar het afschaffen van het tweede amendement zal een grove inbreuk betekenen op de Amerikaanse identiteit. Iets waar niet licht over gedacht moet worden.

Vrijheid heeft helemaal niets met wapens te maken. Het beschermen van die vrijheid misschien wel, maar dan onder strikte voorwaarden. De Amerikaan is bezig met een voortdurende wapenwedloop. De schrijver Sanjay Sanghoee verwoordde dit in The Huffington Post als volgt: "Er zal altijd wel iemand anders zijn met meer wapens of meer ammunitie, of iemand die plannen maakt om een aanslag te plegen. Er zal altijd wel een reden zijn om de aanschaf van meer wapens, of wapens van een zwaarder kaliber, te rechtvaardigen. In deze paranoïde staat vervaagt het door de Amerikanen zo geliefde vrijheidsideaal."

Gelukkig zijn er een heleboel Amerikanen die zich hier terdege bewust van zijn. In eerste instantie denkt men aan een verbod op semi-automatische wapens, wat een hele verbetering zou zijn. Maar het is een illusie te denken dat Amerika zijn wapens zal weggooien.

Mail

Esther Wertwijn

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur is het aanspreekpunt voor redacteuren en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer