Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer Een dialoog over de clichés van de dood. " /> Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer Een dialoog over de clichés van de dood. " />
Asset 14

Laat hem maar even


Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer

Twee collega’s

A= Anja (50)

T = Tim (17)

A God, jongen, wat zie jij eruit.

T Ja, mijn opa is gisteren overleden en…

A Oh, wat naar voor je. Dat blijven vervelende dingen hè?

T Ik ben er ook zo van geschrokken.

A Dat wordt minder hoor, dat wordt minder.

T Laat me maar even, Anja.

A Ik toon gewoon belangstelling. Daar moet je ook mee leren omgaan lieve Tim.

Plotseling?

T Wat?

A Is ‘ie plotseling overleden?

T Nou, hij had al kanker, maar…

A Oh, kanker. Tja. Dan kun je erop wachten. Hele volksstammen hè?

T Ja.

A Zo is het toch? Kanker is nu nog doodsoorzaak nummer twee, maar is hard op weg naar de top, hoor. Kijk, uiteindelijk is het toch je rikketik die er de brui aan geeft, maar wat daar aan voor afgaat, is dikwijls toch die kanker.

T En het ging ook zo snel.

A Nu ook weer. Een buurvrouwtje van me - ontzettend leuk wijf – uitzaaiingen. Alles erop en eraan. Nou, ’t is eigenlijk meer een vriendin van me, nu ik er zo over nadenk. Weer een vriendin weg. Zo maak je toch heel wat mee hoor, in een mensenleven. Ik snap niet hoe ik het volhoudt. Als een mens zoveel verdriet te verwerken krijgt, dan moet er toch op een gegeven moment iets knappen, ontploffen, misgaan zeg maar.

T Mijn opa was pas 73.

A Dat is tóch wat anders dan 37 hè, Tim? Het zijn dezelfde getallen, maar onvergelijkbaar op de schaal van verdriet.

Tim begint te huilen.

A Jij begrijpt wat ik bedoel. Dat wist ik ook wel. Daarom kan ik dit gewoon tegen jou zeggen. Als straks mijn vriendin dood is, zal het voor mij toch veel zwaarder zijn. En dat begrijp jij dan. Net zoals ik jou nu begrijp. I’ve been there.

T Dankuwel, Anja. Ik ga even een glaasje…

A Pas geleden: kat dood. Zoveel rouw. Zoveel rouw. De dood van een dier is weer heel iets anders dan die van een mens. Dat is onvoorwaardelijke liefde, trouw, die je verliest. Dat raakt weer een heel andere laag.

T Ja, dat zegt mijn moeder ook altijd.

A Maar goed, je opa dus dood. Nou, de mijne is al lang dood hoor. Dat kreeg ik ook al heel vroeg te verwerken.

T Hoe oud was uw opa, Anja?

A Hij was vijfentachtig, maar nog ontzéttend jong van geest. Dat maakte het extra erg. Bij anderen kan het dan echt tijd zijn om vaarwel te zeggen, maar hij kon in feite nog jaren mee. En dat maakte het zo uitzonderlijk. Dat zeiden ze in dat verzorgingstehuis ook. Meneer Wegman had nog jaren meegekund. En dat doet pijn.

T Dit is ook pas de eerste keer dat ik zoiets meemaak. Misschien… ehm...komt het daardoor dan.

A Oh jongen, er staat je nog zoveel te wachten. Bereid je maar vast voor. Dit is nog niks. Er komt een tijd dat je elke week bij een crematorium staat te blauwbekken. Laatst ook weer: man van de camping. Vijfenvijftig. Dood. Stond twee veldjes verderop. Twéé veldjes. Is er dan ineens niet meer. Daar stonden we weer. En dan komt ook meteen alles weer boven hè? Dat is het erge als je al zoveel hebt meegemaakt als ik. Wanneer is de begrafenis, Tim?

T Over drie dagen.

A Een tijdje terug: drie begrafenissen achter elkaar. Vrouwtje van de bakker, die man die hier altijd de sigaretten komt brengen en de buurman van mijn dochter. Dat is toch niet menselijk. Ken je die uitdrukking: de dood komt altijd in drievoud? Zo niet, dan ken je hem nu. Nou Tim, ik wens je een heel gelukkig Nieuwjaar en hoop dat het voor mij een beter jaar wordt dan het afgelopen jaar! Mag ik dat zeggen? Dat mag ik toch wel zeggen? Of is dat dan weer egoïstisch of zo?

T Nee hoor. U ook gelukkig Nieuwjaar. Wilt u ook een glaasje water?

Mail

Randy

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer

Bubbel

Bubbel

‘Ik probeer te begrijpen waarom ik de hele tijd overal onderdoor glip, ook onder de term lesbie, het is een woord waarvan ik de ingang niet vind.’ Tijdens een schrijfresidentie in Parijs verkent Leonore Spee de spanning tussen identiteit, verlangen en lichamelijkheid. Het wordt een zoektocht naar het overbruggen van afstand – tussen mensen en steden, liefdes en labels, gedachten en ervaringen, en hoofd en lijf. Lees meer

Vlindereffect

Vlindereffect

Een wapenfabriek is van nature een harde, troosteloze plek, maar zo kleurrijk als in dit verhaal, heb je het nog nooit gezien. Drie dystopische levens komen samen rondom een fabriek, waardoor de donkerte van de oorlogsindustrie feilloos bloot komt te liggen. Fester Vogels geeft ons drie perspectieven op een vlijmscherpe ontwikkeling, kritisch en tegelijkertijd zó beeldend dat het aan je scherm wil ontsnappen. Lees meer

De stilte (is niet het antwoord)

De stilte (is niet het antwoord)

Stilte. Sinds Marthe van Bronkhorst die zelf niet meer kan horen, luistert ze er heel anders naar. Echte stilte is zeldzaam in ons leven, of lijkt dat maar zo? In delen van mijn oor is het stil. Na een ongelukje deze zomer zijn de trilhaartjes beschadigd. Dat hoor ik niet, want het lichaam overcompenseert daarvoor... Lees meer

Meehuilen met ijskruid

Meehuilen met ijskruid

‘We zijn zo ver verwijderd van ons eigen eten dat we kunst nodig hebben om die verbinding zichtbaar te maken.’ Lisanne Brouwer laaft zich aan (theater)kunst met voedsel in de hoofdrol en neemt je mee in de manieren waarop kunstenaars ecologisch bewustzijn aan de eettafel creëren. Het blijkt een ontdekking van zowel verlangen als walging. Lees meer

De gisting

De gisting

Mara van Herpen vertelt het poëtische en surrealistische verhaal van Toni. Hen werkt in een broodfabriek en begint daardoor te gisten en te schimmelen en verandert in… Ja, in wat eigenlijk? Lees meer

We moeten vaker synchroon dansen

We moeten vaker synchroon dansen

‘Ik betrap mezelf erop dat het moeilijk is hoopvol te zijn in deze tijden, soms voelt het zelfs verkeerd.’ Toch vindt Loïs in haar column ruimte voor hoop. Niet door ons terug te trekken, maar door ons uit te spreken én elkaar te vinden. Minder polarisatie, meer synchronisatie. Lees meer

Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer