Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer Een dialoog over de clichés van de dood. " /> Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer Een dialoog over de clichés van de dood. " />
Asset 14

Laat hem maar even


Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer

Twee collega’s

A= Anja (50)

T = Tim (17)

A God, jongen, wat zie jij eruit.

T Ja, mijn opa is gisteren overleden en…

A Oh, wat naar voor je. Dat blijven vervelende dingen hè?

T Ik ben er ook zo van geschrokken.

A Dat wordt minder hoor, dat wordt minder.

T Laat me maar even, Anja.

A Ik toon gewoon belangstelling. Daar moet je ook mee leren omgaan lieve Tim.

Plotseling?

T Wat?

A Is ‘ie plotseling overleden?

T Nou, hij had al kanker, maar…

A Oh, kanker. Tja. Dan kun je erop wachten. Hele volksstammen hè?

T Ja.

A Zo is het toch? Kanker is nu nog doodsoorzaak nummer twee, maar is hard op weg naar de top, hoor. Kijk, uiteindelijk is het toch je rikketik die er de brui aan geeft, maar wat daar aan voor afgaat, is dikwijls toch die kanker.

T En het ging ook zo snel.

A Nu ook weer. Een buurvrouwtje van me - ontzettend leuk wijf – uitzaaiingen. Alles erop en eraan. Nou, ’t is eigenlijk meer een vriendin van me, nu ik er zo over nadenk. Weer een vriendin weg. Zo maak je toch heel wat mee hoor, in een mensenleven. Ik snap niet hoe ik het volhoudt. Als een mens zoveel verdriet te verwerken krijgt, dan moet er toch op een gegeven moment iets knappen, ontploffen, misgaan zeg maar.

T Mijn opa was pas 73.

A Dat is tóch wat anders dan 37 hè, Tim? Het zijn dezelfde getallen, maar onvergelijkbaar op de schaal van verdriet.

Tim begint te huilen.

A Jij begrijpt wat ik bedoel. Dat wist ik ook wel. Daarom kan ik dit gewoon tegen jou zeggen. Als straks mijn vriendin dood is, zal het voor mij toch veel zwaarder zijn. En dat begrijp jij dan. Net zoals ik jou nu begrijp. I’ve been there.

T Dankuwel, Anja. Ik ga even een glaasje…

A Pas geleden: kat dood. Zoveel rouw. Zoveel rouw. De dood van een dier is weer heel iets anders dan die van een mens. Dat is onvoorwaardelijke liefde, trouw, die je verliest. Dat raakt weer een heel andere laag.

T Ja, dat zegt mijn moeder ook altijd.

A Maar goed, je opa dus dood. Nou, de mijne is al lang dood hoor. Dat kreeg ik ook al heel vroeg te verwerken.

T Hoe oud was uw opa, Anja?

A Hij was vijfentachtig, maar nog ontzéttend jong van geest. Dat maakte het extra erg. Bij anderen kan het dan echt tijd zijn om vaarwel te zeggen, maar hij kon in feite nog jaren mee. En dat maakte het zo uitzonderlijk. Dat zeiden ze in dat verzorgingstehuis ook. Meneer Wegman had nog jaren meegekund. En dat doet pijn.

T Dit is ook pas de eerste keer dat ik zoiets meemaak. Misschien… ehm...komt het daardoor dan.

A Oh jongen, er staat je nog zoveel te wachten. Bereid je maar vast voor. Dit is nog niks. Er komt een tijd dat je elke week bij een crematorium staat te blauwbekken. Laatst ook weer: man van de camping. Vijfenvijftig. Dood. Stond twee veldjes verderop. Twéé veldjes. Is er dan ineens niet meer. Daar stonden we weer. En dan komt ook meteen alles weer boven hè? Dat is het erge als je al zoveel hebt meegemaakt als ik. Wanneer is de begrafenis, Tim?

T Over drie dagen.

A Een tijdje terug: drie begrafenissen achter elkaar. Vrouwtje van de bakker, die man die hier altijd de sigaretten komt brengen en de buurman van mijn dochter. Dat is toch niet menselijk. Ken je die uitdrukking: de dood komt altijd in drievoud? Zo niet, dan ken je hem nu. Nou Tim, ik wens je een heel gelukkig Nieuwjaar en hoop dat het voor mij een beter jaar wordt dan het afgelopen jaar! Mag ik dat zeggen? Dat mag ik toch wel zeggen? Of is dat dan weer egoïstisch of zo?

T Nee hoor. U ook gelukkig Nieuwjaar. Wilt u ook een glaasje water?

Mail

Randy

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
De uitgevers geven het stokje door

De uitgevers geven het stokje door

Lisanne Brouwer vertrekt naar theatergezelschap PS Vertelt en geeft na jaren toewijding het stokje als uitgever door aan Josje Kerkhoven: lees hier het gesprek waarin ze terugblikken op Lisannes tijd en vooruitkijken naar Josjes plannen. Lees meer

Vruchtvlees

Ontuig

Een ik verkent nieuwsgierig diens pulserende vleeslichaam, trekt zich terug in de kieren van hun zijn en vergroeit tot een thuis. Moni Zwitserloot onderzoekt met behulp van bodyhorror-ervaringen en relaties die buiten het menselijke liggen. Lees meer

:Meta x Kylie Jenner: hoe vrouwen het verdienmodel zijn van mannen ten koste van vrouwen

Meta x Kylie Jenner: hoe vrouwen het verdienmodel zijn van mannen ten koste van vrouwen

In haar column onderzoekt Loïs Blank hoe smart glasses, AI-assistenten en marketingcampagnes laten zien dat technologische vooruitgang vaak leunt op de lichamen, stemmen en veiligheid van vrouwen. Waarom blijven juist mannen het meeste verdienen aan een systeem dat zo afhankelijk is van vrouwen? Lees meer

:Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Wanneer haar opa na vijftig jaar terugkeert naar zijn geboorteland, realiseert Julia Jouwe zich pas hoezeer het ontbreken van West-Papua in het collectieve geheugen van Nederland invloed op haar heeft. Lees meer

CLICKBAIT

CLICKBAIT

Een vrouw filmt zichzelf 24/7 en laat haar acties bepalen door wat anonieme usernames vertellen. In de fysieke wereld heeft ze bijna niets, online heeft ze duizenden fans die haar aanbidden. Hoe kun je macht vinden in kwetsbaarheid? Ankie Klut onderzoekt de grens tussen het verlangen om gezien te worden en de behoefte om jezelf te verbergen achter een digitaal masker. Lees meer

Zien is beminnen 1

Een pluchen harnas

Aan de hand van een berenjas, het COC, een appelgroene broek, non-binair zijn en een rode cabrio neemt Tom Kniesmeijer je mee in de kronieken van zijn eigen genderbeleving. Lees meer

:Met stiekem ‘gay’-gedrag heeft de manosphere niets te maken

Met stiekem ‘gay’-gedrag heeft de manosphere niets te maken

'De manosphere zal niet worden ontmaskerd als we haar van een soort stiekeme homoseksualiteit betichten, maar wel door nauwkeurig te kijken hoe ze werkt en deze manieren van competitie en erkenning te ontmantelen.' Lars Meijer deelt zijn reactie op de column van Marthe Bronkhorst over de manosphere. Lees meer

Als ik Nederland in één woord kon opsommen, zou het dit zijn 1

Als ik Nederland in één woord kon opsommen, zou het dit zijn

Marthe van Bronkhorst sonjabakkert langs de geest van Nederland. 'De drie-eenheid bedrog, bedrijven, en een schijnheilige geest lijkt een patroon in de Nederlandse volksaard.' Lees meer

Zien is beminnen

de bank en de schoot

In deze twee gedichten neemt Sophia Blyden je mee terug naar de jaren negentig en naar de warmte van de schoot van je geliefde. Ze liet zich voor deze gedichten inspireren door twee werken in Museum Arnhem. Lees meer

Zien is beminnen 2

Zien is beminnen

Olave Nduwanje besteedt uren met haar lichaam, kijkt beminnend, en deelt haar ‘poreuze plooien, tastbare rondingen, vochtige openingen, en ademsnakkende lediging’ met anderen. Dit lukt haar nu, na dertig jaar, door haar realiteit te analyseren, in de spiegel te kijken en door porno te maken. Lees meer

Oproepbeeld voor ons jubileumnummer BUBBELS, het tiende nummer van Hard//hoofd Magazine!

Oproep voor inzendingen voor ons jubileumnummer BUBBELS – het tiende nummer van Hard//hoofd Magazine!

Hoe bubbelig voel jij je? Stuur vóór 1 september je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine BUBBELS! Lees meer

Kunnen we even kappen met al dat normactivisme? 1

Kunnen we even kappen met al dat normactivisme?

Loïs Blank ziet een verschuiving in wat er wordt geroepen in columns, aan talkshowtafels en op sociale media. In haar column onderzoekt ze de opvallende drang om het huwelijk, heteroseksualiteit en zelfs het willen hebben kinderen te verdedigen. Wordt de norm daadwerkelijk bedreigd, of is ze gewoon snel geïntimideerd? Lees meer

Auto Draft 17

Gemarginaliseerde Heiligdommen

Hoe bouw je een heiligdom voor mensen die in de fysieke wereld zelden een monument krijgen? Ida Hondelink bespreekt de indie videogame Plum Road Tea Dream die iets heel bijzonders biedt; een plek van herinnering, herdenking en vruchtbare grond voor intieme gesprekken over queer en van kleur zijn. Lees meer

Shirin Abedi maakt een kunstwerk voor onze kunstverzamelaars: ‘Ik wil de poëzie laten zien die naast de politieke werkelijkheid bestaat’

Shirin Abedi maakte het kunstwerk voor onze kunstverzamelaars: ‘Ik wil de poëzie laten zien die naast de politieke werkelijkheid bestaat’

Als dank voor je investering in de toekomst van onafhankelijke kunst en cultuur ontvang je één of twee keer per jaar een kunstwerk van een veelbelovende maker. Binnenkort valt een kunstwerk van fotograaf Shirin Abedi op de mat bij onze kunstverzamelaars. Welke dat precies is, blijft nog even geheim, maar in gesprek met kunstcurator Sander Bortier vertelt Abedi over haar blik op solidariteit, diaspora en de kracht van beelden die ruimte maken voor nuance. Lees meer

Out-of-office-reply

Waarom iedere Nederlander een ton moet krijgen

Marthe van Bronkhorst is momenteel afwezig en kan haar mail niet beantwoorden. Dit wil ze nog doorgeven: Lees meer

Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025 1

Dit maakten onze 1.700 kunstverzamelaars mogelijk in 2025

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen en een vrije ruimte te bieden. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2025 hebben besteed. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 31 juli 150 nieuwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Sporen’ verkennen we waar we vandaan komen en wat we achterlaten: digitaal, ecologisch en sociaal. Ben jij ons al op het spoor? Word vóór 31 juli trouwe lezer voor slechts €3 per maand en ontvang in september 120 pagina’s literatuur op de mat. Veel leesplezier!

Word abonnee!