Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer Een dialoog over de clichés van de dood. " /> Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer Een dialoog over de clichés van de dood. " />
Asset 14

Laat hem maar even


Illustratie: Xandra van der Eijk en Joffrey Hoijer

Twee collega’s

A= Anja (50)

T = Tim (17)

A God, jongen, wat zie jij eruit.

T Ja, mijn opa is gisteren overleden en…

A Oh, wat naar voor je. Dat blijven vervelende dingen hè?

T Ik ben er ook zo van geschrokken.

A Dat wordt minder hoor, dat wordt minder.

T Laat me maar even, Anja.

A Ik toon gewoon belangstelling. Daar moet je ook mee leren omgaan lieve Tim.

Plotseling?

T Wat?

A Is ‘ie plotseling overleden?

T Nou, hij had al kanker, maar…

A Oh, kanker. Tja. Dan kun je erop wachten. Hele volksstammen hè?

T Ja.

A Zo is het toch? Kanker is nu nog doodsoorzaak nummer twee, maar is hard op weg naar de top, hoor. Kijk, uiteindelijk is het toch je rikketik die er de brui aan geeft, maar wat daar aan voor afgaat, is dikwijls toch die kanker.

T En het ging ook zo snel.

A Nu ook weer. Een buurvrouwtje van me - ontzettend leuk wijf – uitzaaiingen. Alles erop en eraan. Nou, ’t is eigenlijk meer een vriendin van me, nu ik er zo over nadenk. Weer een vriendin weg. Zo maak je toch heel wat mee hoor, in een mensenleven. Ik snap niet hoe ik het volhoudt. Als een mens zoveel verdriet te verwerken krijgt, dan moet er toch op een gegeven moment iets knappen, ontploffen, misgaan zeg maar.

T Mijn opa was pas 73.

A Dat is tóch wat anders dan 37 hè, Tim? Het zijn dezelfde getallen, maar onvergelijkbaar op de schaal van verdriet.

Tim begint te huilen.

A Jij begrijpt wat ik bedoel. Dat wist ik ook wel. Daarom kan ik dit gewoon tegen jou zeggen. Als straks mijn vriendin dood is, zal het voor mij toch veel zwaarder zijn. En dat begrijp jij dan. Net zoals ik jou nu begrijp. I’ve been there.

T Dankuwel, Anja. Ik ga even een glaasje…

A Pas geleden: kat dood. Zoveel rouw. Zoveel rouw. De dood van een dier is weer heel iets anders dan die van een mens. Dat is onvoorwaardelijke liefde, trouw, die je verliest. Dat raakt weer een heel andere laag.

T Ja, dat zegt mijn moeder ook altijd.

A Maar goed, je opa dus dood. Nou, de mijne is al lang dood hoor. Dat kreeg ik ook al heel vroeg te verwerken.

T Hoe oud was uw opa, Anja?

A Hij was vijfentachtig, maar nog ontzéttend jong van geest. Dat maakte het extra erg. Bij anderen kan het dan echt tijd zijn om vaarwel te zeggen, maar hij kon in feite nog jaren mee. En dat maakte het zo uitzonderlijk. Dat zeiden ze in dat verzorgingstehuis ook. Meneer Wegman had nog jaren meegekund. En dat doet pijn.

T Dit is ook pas de eerste keer dat ik zoiets meemaak. Misschien… ehm...komt het daardoor dan.

A Oh jongen, er staat je nog zoveel te wachten. Bereid je maar vast voor. Dit is nog niks. Er komt een tijd dat je elke week bij een crematorium staat te blauwbekken. Laatst ook weer: man van de camping. Vijfenvijftig. Dood. Stond twee veldjes verderop. Twéé veldjes. Is er dan ineens niet meer. Daar stonden we weer. En dan komt ook meteen alles weer boven hè? Dat is het erge als je al zoveel hebt meegemaakt als ik. Wanneer is de begrafenis, Tim?

T Over drie dagen.

A Een tijdje terug: drie begrafenissen achter elkaar. Vrouwtje van de bakker, die man die hier altijd de sigaretten komt brengen en de buurman van mijn dochter. Dat is toch niet menselijk. Ken je die uitdrukking: de dood komt altijd in drievoud? Zo niet, dan ken je hem nu. Nou Tim, ik wens je een heel gelukkig Nieuwjaar en hoop dat het voor mij een beter jaar wordt dan het afgelopen jaar! Mag ik dat zeggen? Dat mag ik toch wel zeggen? Of is dat dan weer egoïstisch of zo?

T Nee hoor. U ook gelukkig Nieuwjaar. Wilt u ook een glaasje water?

Mail

Randy

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!