Deze keer krijgt Mees een vraag van een anonieme Zomergasten-presentator." /> Deze keer krijgt Mees een vraag van een anonieme Zomergasten-presentator." />
Asset 14

Slechte recensies

Het leven is zwaar en bij vlagen onbegrijpelijk. Elke dag weer worstelt de mensheid met het bestaan en aan het eind van de dag lijken er alleen nog maar meer vragen bij gekomen te zijn. In haar tweewekelijkse vragenrubriek tracht Mees List enkele van de dilemma's van de moderne mens op te lossen. Heb jij ook een prangende kwestie? Leg het Mees voor en wie weet krijg je volgende maand antwoord: mail naar mees@hardhoofd.com of vul onderaan het anonieme formulier in.


----
Beste Mees,
Vorig jaar presenteerde ik het programma Zomergasten. Ik heb toen geen enkele recensie gelezen, omdat het mij misschien onzeker zou maken. En bovendien: wat kan het mij nou aan mijn reet roesten. Nu zijn we bijna een jaar later, heb ik wat meer afstand en ben ik eigenlijk wel nieuwsgierig. Wat zal ik doen?

Groet,
Anoniempje

L.S.,
Recensies, wat een crime. Als je er géén krijgt doe je er niet toe, als je slechte krijgt zak je door de grond en als ze lovend zijn scheppen ze torenhoge verwachtingen voor de toekomst. Dus wat moet je er mee? Ik zag van de week een fragment van Liza Minelli bij Larry King. Liza vertelde hoe wanhopig ze werd van alles wat er over haar werd geschreven in de pers. Op een dag belde ze wijlen Elizabeth Taylor, die enkel kort antwoordde: “Lees het niet.”
Het is als protagonist sowieso verstandig om recensies buiten beschouwing te laten zolang je programma loopt. Zeker in het geval van Zomergasten, waar je te maken krijgt met de diehard VPRO-kijker die overal een mening over heeft en bovendien vindt dat zijn mening de enige is die er toe doet. Ik moet zeggen dat ik het zelf niet heb gezien sinds Adriaan van Dis het presenteerde (volgens mij was Kristien Hemmerechts te gast), dus ik kan mijn ongenuanceerde licht niet over je prestaties laten schijnen. En wat zou het er ook toe doen? Is het echt belangrijk te weten wat mensen over je hebben geschreven in recensies? Ik zou het lekker laten zitten. En mocht je toch op zoek zijn naar bevestiging: mijn huisgenote is in ieder geval verliefd op je. Die kan je mooi in je zak steken, ‘Anoniempje’.

----

Hoi Mees,
Vorige week verloor Ajax met 3-2 bij ADO Den Haag. De achterstand op koploper PSV liep op tot zes punten. Is het kampioenschap definitief verspeeld? En hoe komt het toch dat de grootste club van Nederland al zeven jaar zonder landstitel is?

xR

L.S.,
Sinds een bezoek aan Ajax vorige maand probeer ik mijn huiswerk te doen. Te meer daar ik een sjaal heb aangeschaft die er voor zorgt dat mensen me op straat aanklampen met vragen als “Hoeveel is het geworden?!” en “Wat vond JIJ van de schorsing van El Hamdaoui?!”. Die puntentelling gaat mijn pet echter nog te boven. Wat ik wel weet is dat bij het ter perse gaan van dit artikel Cruijff flink in de aanval is en dat het er niet bepaald rooskleurig uitziet voor de zittende directie van Ajax. Om als club zo in het nieuws te staan wrijft natuurlijk ook af op de prestaties van de spelers. Ik vrees dan ook dat de echte vechtlust pas zal terugkeren als Neerlands grootste voetballer Neerlands een-na-grootste voetballer als assistent-trainer heeft aangesteld om die ene van die tweeling te helpen en die oud-aanvoerder met die krulletjes, wiens zoon nu (zij het erbarmelijk) ook in het team speelt, is opgesodemieterd. Buiten dat: zeven magere jaren, zeven vette. Nog één jaartje wachten!

----

Lieve Mees,
Waarom gaan er mensen naar Madame Tussauds in Amsterdam? Er staat meestal een hele lange rij op de Dam. Ik hoop dat je me dit kunt uitleggen.

xx H

L.S.,
Waarom stemmen mensen op Geert Wilders? Waarom gaan mensen naar een concert van de Toppers? Waarom eten mensen bij de FEBO? Waarom lezen mensen de Telegraaf ? Waarom dragen mensen Uggs? Waarom kijken mensen naar Jensen? Waarom gaan mensen naar Chersonissos? Waarom bestaat er lichtbruine lipgloss? Lieve H., op sommige vragen heb ik als kunstenaarskind met linkse hobby’s nu eenmaal geen antwoord. (Maar als ik wel een antwoord had, kwam het woord ‘plebs’ er in voor.)

----

Beste Mees,
Fijn dat je bestaat. Iemand die naar je vragen luistert en probeert er een zinnig antwoord op te geven. Niet à la Oprah of Dr What's-his-face, maar op z'n Amsterdams. Op z'n Mees'. Mijn vraag is nu aan jou: Hoe ga je om met de Macht van de Ex? Contact met de ex hoort bij het leven van een volwassene. Ergens is het natuurlijk leuk om iemand weer te zien en in contact te blijven. Maar meestal verlopen dat soort ontmoetingen met mijn exen (en wat is het een groep geworden met de jaren!) in een mengelmoes van irritatie en vertrouwde tederheid. Achteraf loop ik dan rond met gevoelens die eigenlijk bij een ander tijdperk horen, bij een andere versie van mezelf. Gedateerd, afgelopen, vaak bedorven en toch vertrouwd. Zijn deze ontmoetingen met exen vooral kleine confrontaties met je eigen falen? Hoezo lijkt er geen houdbaarheidsdatum aan deze gevoelens te zitten? Waarom kunnen deze mensen niet gewoon voorgoed uit mijn leven verdwijnen?

Veel liefs.
N

L.S.,
Ah, de Ex. Hoofdletter. Nooit echt meer op de voorgrond maar altijd sluimerend in een grijze kwab verstopt in onze hersenen, als een rottend lijk in de kast. Of in sommige gevallen al verworden tot een broos skelet, een hoop botten in de hoek geveegd. Als bijzonder melancholisch persoon kan ik bij tijd en wijle dwepen met het verleden, en vluchtige ontmoetingen/frequente confrontaties kunnen dit gevoel aanzwengelen. Dat je het confrontaties met je eigen mankementen noemt vind ik wel wat cru. Toch is het niet al te ver van de waarheid: we kunnen van ons verleden met exen leren hoe we in de toekomst met nieuwe liefdes omgaan. Echter, een belangrijke les met betrekking tot exen: laat hen niet je toekomstige liefdesleven overheersen. Niet alle vrouwen zijn afgunstige secreten omdat je venijnige ex-vriendin stikjaloers was. Dat je ex-vriendje alleen maar blowend op de bank zat, betekent dat niet dat elke man zijn onderbroeken drie dagen draagt en nooit vraagt hoe het met jóu is. Wat dat betreft kunnen we onze exen prima in de kast opsluiten. Zo nu en dan, als de kastdeur openvliegt, doen we datgene wat we van onze moeder hebben geleerd: we maken beleefd een praatje, tonen interesse, houden ze subtiel op afstand, en naderhand sluiten we de deur zonder er mee te slaan. Opgeruimd staat...

---

Lieve Mees,
Ik moet morgen weer vier vragen verzinnen voor Arnon Grunberg, maar ik weet niet zo goed wat. Suggesties?

Een anonieme Vrij Nederland-redacteur

L.S.,
Uiteraard ben ik bekend met dit probleem. Als ik in uiterste vragennood verkeer klamp ik gewoon vrienden of mensen in het café aan (als je dit leest: schroom niet, vul dat formulier in!). Maar de laatste tijd zit ik zelf met wat vragen. Vragen die ik moeilijk kan behandelen in mijn eigen vragenrubriek. Misschien wil jij ze doorgeven aan collega Arnon. Komen ze:

- Komt er een dag waarop je leert met geld om te gaan, en zo ja, wil je dat eigenlijk wel? Is het niet veel leuker om geld te laten rollen (en in ruil daarvoor zo nu en dan een aanmaning op de mat te ontvangen)? Ik ben over het algemeen zo content met de twee weken die ik als god in Frankrijk kan leven dat ik de vier weken die ik moet teren op armetierige pasta met olie en knoflook op de koop toeneem. Maar mijn moeder laat steeds vaker vallen dat ik eens volwassen moet worden en mijn belastingaangifte op tijd moet inleveren.

- Hoe zorg ik er voor dat ik meer ga lezen, en minder op internet vertoef? Ik heb het gevoel al mijn tijd te verspillen aan het lezen van korte fragmenten op het wereldwijde web. Subvraag: Is Wikipedia echt een verrijking voor de samenleving, of maakt het ons enkel geleerd in ‘weetjes’? Soms denk ik dat ik meer kan vertellen over ‘sploshing’ dan over onderwerpen die er daadwerkelijk toe doen. Subvraag twee: hoe onderscheid ik ware kennis van overbodige kennis?

---

Lieve Mees,
ik weet dat de gemiddelde penis 13 cm lang is, dus weet ik ook of mijn penis boven of onder dat gemiddelde zit, maar over ballen weet ik niks. Wat voor invloed heeft de grootte van je ballen op je seksleven?

SK

L.S.,
In principe heeft de grootte van je ballen niet zo veel invloed op je seksleven, tenzij ze veel en veel te groot zijn. Op dat moment zou het zomaar kunnen dat je partner last krijgt van je rondzwiepende vlees. Gatver, dat klinkt heel goor. Enfin, ik heb niet het idee dat het zorgt voor beter zaad of een groter ego. Realiseer je dat een enorme courgette veel minder smaak heeft dan eentje van gemiddelde grootte, en dat er ook niet meer zaadjes in zitten. Realiseer je ook dat ik eigenlijk maar wat slap in de rondte aan het lullen ben.

----

[contact-form 2 "L.S."]

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Na de zoveelste genegeerde petitie constateren Marthe van Bronkhorst en Savriël Dillingh dat het anders moet: een nieuwe vorm van verzet. 'Wat zijn we in de afgelopen dertig jaar in die klassestrijd nou eigenlijk opgeschoten? Moeten we niet eens escaleren?' Lees meer

Hard//hoofd lanceert 'Harnas' in Museum Arnhem!

Kom naar de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem!

Kom naar de feestelijke lancering van Hard//Hoofd magazine Museum Arnhem! We gaan in gesprek met Museum Arnhem over naakt in tekst en beeld, en schrijvers uit ‘Harnas’ magazine geven literaire rondleidingen door de tentoonstelling Naakt dat raakt. Vier de lancering van dit magazine en deze bijzondere samenwerking met ons tijdens een speciale Hard//hoofd-rondleiding door de... Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

:NikeSkims: ‘ontworpen voor de moderne ballerina’ maar stoot ballet van het podium

NikeSkims: ‘ontworpen voor de moderne ballerina’ maar stoot ballet van het podium

‘Kunnen product en inspiratie niet een pas-de-deux zijn?’ Loïs Blank ontleedt de nieuwe NikeSkims-collectie voor ‘de moderne ballerina’: het contrast tussen het stereotiepe idee van ballet dat door Kim Kardashian verkocht wordt, en hoe ballet echt is; discipline en herhaling, topsport en kunst. Moet het product een podium geven aan de ambacht waar de inspiratie vandaan kwam? Lees meer

:Oproep: Het Rode Oor 2026

Oproep: Het Rode Oor 2026

Dit jaar bestaat de erotisch schrijfwedstrijd Het Rode Oor 10 jaar en dat vieren we! In de 2.168 korte verhalen die werden ingezonden kwam een hoop voorspelbaars voorbij. Kan jij spelen met het cliché en welk erotisch cliché doet jou het hardst cringen? De deadline 16 april 2026. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!