Wederom worden onze kindertekeningen met voorbeelden uit de kunstgeschiedenis vergeleken." /> Wederom worden onze kindertekeningen met voorbeelden uit de kunstgeschiedenis vergeleken." />
Asset 14

Kunstige kindertekeningen II

Hoe ongekunsteld expressief was de hard//hoofd-redactie in haar jonge jaren? Geïnspireerd door de tentoonstelling 'Klee en Cobra: Het begint als kind' zochten we onze eigen kindertekeningen op. Na jarenlang zorgvuldig te zijn bewaard door trotse ouders, hielden we ze kritisch tegen het licht. De associatie met Cobra was er direct, maar sommige tekeningen deden sterk denken aan andere periodes uit de kunstgeschiedenis. Kijk en vergelijk! Klik hier voor deel I.

Rutger, 3 jaar, Eend Bij Toeval (1988)
Paul Klee, Fire in the Evening (1929)

Rutgers eend is in feite net zo abstract als dit lineaire werk van Paul Klee (tot 29 april nog te zien in het Cobra Museum, met overwegend figuratief werk). Waar Klee rechte, gekleurde lijnen en vlakken gebruikt om iets grilligs als vuur te verbeelden, gebeurt er in Eend bij Toeval precies het tegenovergestelde: de ongecontroleerde verfstreken en kleuren komen toevallig samen in een vorm die wij herkennen als een eend. Maar wie weet wat er omging in het hoofd van de jonge kunstenaar?

Sanne, 4 jaar, Huis (1987)
Caspar David Friedrich, Abtei im Eichwald (1809-’10)

Friedrichs schilderij van een ingestorte abdij te midden van onheilspellende, kale bomen en een duistere lucht, verenigt volgens kunsthistoricus Albert Boime ‘alle Gotische clichés uit de late achttiende en negentiende eeuw’, als ‘een scène uit een horrorfilm’. Mijn eigen bijdrage voor deze rubriek, een huis van luciferhoutjes, lijkt dezelfde fascinatie met vergankelijkheid en verval uit te stralen.

Malu, 4 jaar, zonder titel (1988)
William Turner, The Burning of the Houses of Parliament (1824)

Interessant aan dit prachtige werk is dat het in niets doet denken aan een kindertekening. De vader van de maakster noemt het dan ook ‘art brut’, een door kunstenaar Jean Dubuffet gemunte term voor rauwe, primitieve en kinderlijke kunst (zie ook de bijdrage van Noor). Puur visueel zag ik een sterke connectie met William Turner, en dan vooral in de studie voor zijn werk The Burning of the Houses of Parliament. Turner, ‘the painter of light’, was gefascineerd door natuurlijke fenomenen: licht, lucht, water, vuur. De dramatische brand wordt teruggebracht tot een spel van elementen. Het spiegelende water, de rook en de vlammen vormen een fascinerende en verontrustende eenheid – dezelfde adjectieven waarmee ik Malu’s art brut zou omschrijven.

Jan, 4 jaar, zonder titel (1990)
Constant, Personnage de Nuit (1949)

Jan laat met deze expressieve, kleurige figuur zien waarom COBRA-kunstenaars de kinderlijke esthetiek omarmden: het levert gewoon prachtige beelden op. Constant toont in zijn Personnage de Nuit een door de nacht zwevende figuur in felle, harde kleuren als groen, oranje, rood en geel. Jan liet de achtergrond kaal, alle aandacht gaat naar het felgekleurde poppetje met zijn turquoise haren, knalrode gezicht en blauwe armen. Waar Constants ‘personnage’ vriendelijk lacht, staart de figuur van Jan ons kritisch en ietwat sarcastisch aan.

Noor, 5 jaar, Bert en Ernie (1987)
Jean Dubuffet, Les Passants (1982)

Dit late werk van Dubuffet is een lithografie met overwegend vrolijk kijkende figuurtjes, tegen een chaotische achtergrond van rode krassen en lijnen. Noors’ dubbelportret van haar helden Bert en Ernie heeft dezelfde vrolijke sfeer, met als verschil dat haar figuurtjes geen contouren hebben en lijken te zweven in de ruimte. Dubuffet verzamelde ‘outsider art’ of art brut van bijvoorbeeld kinderen of psychiatrische patiënten. Bert en Ernie had hij ongetwijfeld prachtig gevonden.

>

Zara, 7 jaar, Jimmij (1997)
Keith Haring, zonder titel, 1985

Keith Harings’ Andy Mouse-serie is een hommage aan zijn goede vriend en mentor Andy Warhol. De twee kunstenaars deelden een liefde voor Disney; door hem als Mickey Mouse te portretteren bewees Haring zijn vriend een grote eer. Jimmij is een al even liefdevol portret van Zara's broer, dat door de heldere lijnen en comic-achtige uitstraling direct doet denken aan de grafische Pop Art van de jaren tachtig.

Simone, 5 jaar, De Prins op het Bruine Paard (1994)
Sir Frank Dicksee, La Belle Dame Sans Merci (1901)

Prerafaëlitische kunstenaars als Frank Dicksee schilderden graag mythische vrouwenfiguren (zie ook John William Waterhouse). La Belle Dame Sans Merci is een gedicht van John Keats over een mysterieuze, elfachtige vrouw. Ze betovert een ridder met haar schoonheid en veroordeelt hem tot eeuwig ronddolen ‘on the cold hill-side’. Simone's buitengewoon vrolijke tekening van een zonbeschenen prins en prinses op een (poepend) paard doet enigszins denken aan dit romantische, zonnige schilderij, dat is geïnspireerd op Keats’ treurige ballade.

Mail

Sanne Rispens

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Meissie

Meissie

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Mel Kikkert. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 32

Als alles anders loopt

Deze week worden onze redacteurs blij van poëzie op hun time line, een film met Cate Blanchett en een verassingsalbum. Lees meer

Scheerlijn - Haring

Scheerlijn - Haring

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Liene Schipper. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Een Betonskelet leggen (fragment)

Vertigo

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Ceren Uzuner. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

8 + 5 + 36 + 9

8 + 5 + 36 + 9

Het leven van de hoofdpersoon van dit korte verhaal speelt zich af in een kleine bubbel van drie personen: haar beste vriendin, het vriendje van haar beste vriendin en zijzelf. Een bubbel die vroeg of laat onvermijdelijk uiteen zal spatten. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 31

Het is voorbij voor je het weet

Deze week werden onze redacteuren blij van een veel te korte serie, een ongebruikelijke detective en muziek die niet voor jouw oren bestemd is. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan