Asset 14

Zilt

Een verhaal van Ruth Koops van 't Jagt over een dochter en haar vader de kapitein.

Hij draagt zeven levens onder zijn zeiljekker. Zelfs zijn wenkbrauwen zitten in de war. Als hij me stevig vastpakt ruik ik de zee. "Kom meisje, het is tijd. We gaan naar huis." Het huis van mijn vader is een schip. Zijn huis is er één van weinig woorden; van met grote halen de zeilen hijsen. Hij woont onder de hemel. Hij weet alle dingen zeker. Ik weet niet meer waar mijn huis is. Er hangen zeekaarten aan de muur van mijn studentenkamer, maar mijn vissen zijn dood en mijn haar ruikt naar shampoo. Soms sta ik op mijn tenen en kus ik een jongen. Ik slaap zonder te schommelen en ik lees mezelf in slaap. Mijn hoofd werkt harder dan mijn handen nu. Ik bouw muren van boeken om mij heen. Ik geloof dat mijn huis uit vele woorden bestaat.

Mijn vader kan niet zwemmen. "Een goede kapitein heeft genoeg houvast aan zijn schip," zegt hij. Met een grote armzwaai had hij me drie maanden geleden in Zoutkamp van boord gezet. "Hup, naar school jij," en hij haalde de meerlijnen los. "Universiteit, pap, ik ga naar de universiteit" had ik geschreeuwd, maar de wind blies mijn woorden aan stukken. Ik begon richting de bushalte in de Marnestraat te lopen. Met elke stap wist ik steeds minder zeker. Maar ik had onmiskenbaar vaste grond onder mijn voeten.
En nu ben ik terug. Ik wil hem dingen vertellen. Dat hij me leerde dat er meer water is dan land, maar dat ik nu weet dat er nog veel meer te leren is dan dat. Dat je calciumionen in zeewater kunt aantonen met een ammoniumoxolaatoplossing. Dat zeegrassen eigenlijk geen grassen zijn maar familie van de fonteinkruidachtigen. Dat je chaostheorie kunt gebruiken om golf- en getijdenbewegingen beter te begrijpen.

Voorzichtig pluk ik de makkelijkste woorden uit mijn tas en reik ze hem aan. Ik wil niet meer weten dan hij.

"Maar wat doe je nu eigenlijk daar in Groningen?" Hij spuwt de woorden uit, met de nadruk op "doe" en een onverholen minachting voor de stad. Ik slik. Hij doet een stap dichterbij, doet zijn mond open en dan weer dicht. Alsof hij iets zeggen wil maar niet kan vinden wat. Wanneer mijn vader de woorden kwijt is bokst hij zachtjes tegen mijn schouder.

Ik weeg mijn woorden, wil geen aanvaring. "Ik leer allemaal nieuwe dingen. Ik leer kritisch naar teksten te kijken, theorieën en ideeën toe te passen. Ik sta stil bij wat het eigenlijk betekent om een wetenschapper te zijn."

"Op het water staat niemand stil." Hij rochelt en tuft een fluim op het dek.

Illustratie: XF&M

Ik durf het niet te zeggen, dat ik graag even stil wil staan. Dat ik soms meer zie als ik langer kijk. Dat je iemand niet kunt kussen in volle vaart.

"Mag ik op je wachten, meisje?" Hij strekt zich in volle lengte uit, de deining deert hem niet. "Tot je thuiskomt." Mijn vader is iemand die niet wacht.

We varen de haven uit. De meeuwen dansen om de mast. "Aan iemands handen kun je zien of hij het leven heeft vastgepakt, dat weet je toch?" schreeuwt hij. Dat weet ik. Zijn handen zijn een schatkaart. Als klein meisje trok ik sporen tussen de korstjes, aaide ik heel zachtjes de plekken waar de grootschoot de huid had opengescheurd.

Ik kijk naar mijn eigen handen, leg ze op mijn wangen. Het wad is zijn thuis.

Langzaam vallen we droog. Hij werpt de touwladder over bakboordzijde en klimt op het wad. Ik klim hem achterna. Hij graaft kokkels uit het zand, wrikt ze open met zijn mes en zuigt ze naar binnen. Ik pak zijn hand vast. Het schuurt.

We zeggen niet veel. We klimmen over de mosselbanken en hij wijst me de steltlopers in de verte. Dan staat hij abrupt stil. Ik kijk hoe zijn voeten geleidelijk wegzakken in het slik. Hij pakt me stevig vast, ademt diep in en uit. Ik kijk hem aan, pluk aan zijn wenkbrauwen. Hij knikt.

"Kom meisje, het is tijd, ga maar naar huis."

Mijn vader weet alle dingen zeker. Ik kijk niet achterom. Met elke stap komt het schip dichterbij. De wind buldert. Ik proef zout op mijn lippen. Het is een goede dag om te zwemmen als je niet zwemmen kunt.

--
Ruth Koops van 't Jagt(geboren in de koude elfstedentochtwinter van 1985) studeerde Psychologie en Nederlandse Taal & Cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen en was daar in 2006/2007 huisdichter. Samen met Lieke van den Krommenacker schreef ze de novelle Hogelandlopers, die ook bewerkt zal worden tot hoorspel. Ruth is promovendus Gezondheidscommunicatie en onderzoekt de kracht van verhalen.

Mail

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Faust [working title] (foto door Michel Schnater) door

De opera Faust [working title] doorbreekt de stilte in corona-tijd

Iris Blaak liet zich meevoeren door 'Faust [working title]' van De Nationale Opera en interviewde de makers: Manoj Kamps en Lisenka Heijboer Castañón. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan