Asset 14

Zilt

Een verhaal van Ruth Koops van 't Jagt over een dochter en haar vader de kapitein.

Hij draagt zeven levens onder zijn zeiljekker. Zelfs zijn wenkbrauwen zitten in de war. Als hij me stevig vastpakt ruik ik de zee. "Kom meisje, het is tijd. We gaan naar huis." Het huis van mijn vader is een schip. Zijn huis is er één van weinig woorden; van met grote halen de zeilen hijsen. Hij woont onder de hemel. Hij weet alle dingen zeker. Ik weet niet meer waar mijn huis is. Er hangen zeekaarten aan de muur van mijn studentenkamer, maar mijn vissen zijn dood en mijn haar ruikt naar shampoo. Soms sta ik op mijn tenen en kus ik een jongen. Ik slaap zonder te schommelen en ik lees mezelf in slaap. Mijn hoofd werkt harder dan mijn handen nu. Ik bouw muren van boeken om mij heen. Ik geloof dat mijn huis uit vele woorden bestaat.

Mijn vader kan niet zwemmen. "Een goede kapitein heeft genoeg houvast aan zijn schip," zegt hij. Met een grote armzwaai had hij me drie maanden geleden in Zoutkamp van boord gezet. "Hup, naar school jij," en hij haalde de meerlijnen los. "Universiteit, pap, ik ga naar de universiteit" had ik geschreeuwd, maar de wind blies mijn woorden aan stukken. Ik begon richting de bushalte in de Marnestraat te lopen. Met elke stap wist ik steeds minder zeker. Maar ik had onmiskenbaar vaste grond onder mijn voeten.
En nu ben ik terug. Ik wil hem dingen vertellen. Dat hij me leerde dat er meer water is dan land, maar dat ik nu weet dat er nog veel meer te leren is dan dat. Dat je calciumionen in zeewater kunt aantonen met een ammoniumoxolaatoplossing. Dat zeegrassen eigenlijk geen grassen zijn maar familie van de fonteinkruidachtigen. Dat je chaostheorie kunt gebruiken om golf- en getijdenbewegingen beter te begrijpen.

Voorzichtig pluk ik de makkelijkste woorden uit mijn tas en reik ze hem aan. Ik wil niet meer weten dan hij.

"Maar wat doe je nu eigenlijk daar in Groningen?" Hij spuwt de woorden uit, met de nadruk op "doe" en een onverholen minachting voor de stad. Ik slik. Hij doet een stap dichterbij, doet zijn mond open en dan weer dicht. Alsof hij iets zeggen wil maar niet kan vinden wat. Wanneer mijn vader de woorden kwijt is bokst hij zachtjes tegen mijn schouder.

Ik weeg mijn woorden, wil geen aanvaring. "Ik leer allemaal nieuwe dingen. Ik leer kritisch naar teksten te kijken, theorieën en ideeën toe te passen. Ik sta stil bij wat het eigenlijk betekent om een wetenschapper te zijn."

"Op het water staat niemand stil." Hij rochelt en tuft een fluim op het dek.

Illustratie: XF&M

Ik durf het niet te zeggen, dat ik graag even stil wil staan. Dat ik soms meer zie als ik langer kijk. Dat je iemand niet kunt kussen in volle vaart.

"Mag ik op je wachten, meisje?" Hij strekt zich in volle lengte uit, de deining deert hem niet. "Tot je thuiskomt." Mijn vader is iemand die niet wacht.

We varen de haven uit. De meeuwen dansen om de mast. "Aan iemands handen kun je zien of hij het leven heeft vastgepakt, dat weet je toch?" schreeuwt hij. Dat weet ik. Zijn handen zijn een schatkaart. Als klein meisje trok ik sporen tussen de korstjes, aaide ik heel zachtjes de plekken waar de grootschoot de huid had opengescheurd.

Ik kijk naar mijn eigen handen, leg ze op mijn wangen. Het wad is zijn thuis.

Langzaam vallen we droog. Hij werpt de touwladder over bakboordzijde en klimt op het wad. Ik klim hem achterna. Hij graaft kokkels uit het zand, wrikt ze open met zijn mes en zuigt ze naar binnen. Ik pak zijn hand vast. Het schuurt.

We zeggen niet veel. We klimmen over de mosselbanken en hij wijst me de steltlopers in de verte. Dan staat hij abrupt stil. Ik kijk hoe zijn voeten geleidelijk wegzakken in het slik. Hij pakt me stevig vast, ademt diep in en uit. Ik kijk hem aan, pluk aan zijn wenkbrauwen. Hij knikt.

"Kom meisje, het is tijd, ga maar naar huis."

Mijn vader weet alle dingen zeker. Ik kijk niet achterom. Met elke stap komt het schip dichterbij. De wind buldert. Ik proef zout op mijn lippen. Het is een goede dag om te zwemmen als je niet zwemmen kunt.

--
Ruth Koops van 't Jagt(geboren in de koude elfstedentochtwinter van 1985) studeerde Psychologie en Nederlandse Taal & Cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen en was daar in 2006/2007 huisdichter. Samen met Lieke van den Krommenacker schreef ze de novelle Hogelandlopers, die ook bewerkt zal worden tot hoorspel. Ruth is promovendus Gezondheidscommunicatie en onderzoekt de kracht van verhalen.

Mail

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al dertien jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 juli aan als kunstverzamelaar en ontvang in juli je eerste kunstwerk!

Word kunstverzamelaar